Học bổng kéo dài hai năm, hỗ trợ tài chính trong thời gian nghiên cứu sinh làm tiến sĩ, mang đến cơ hội thực tập tại Apple và được cố vấn chuyên môn trực tiếp từ các nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới. Năm nay, Apple trao học bổng cho 20 nghiên cứu sinh tiến sĩ đến từ các trường đại học hàng đầu như Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), ĐH Princeton, ĐH Cornell... Mỹ Hà là nghiên cứu sinh người Việt duy nhất nhận được học bổng này.
Cựu học sinh chuyên Anh theo đuổi lĩnh vực Khoa học máy tính
Mỹ Hà từng theo học lớp chuyên Anh của trường THPT Chuyên Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội. Trong quá trình học phổ thông, ngoài năng lực ngoại ngữ, Hà dần nhận ra mình hứng thú với việc phân tích vấn đề, tìm quy luật và giải những bài toán đòi hỏi tư duy logic.
Vì thế, sau khi tốt nghiệp THPT, Hà “rẽ hướng” sang học ngành Toán và Khoa học máy tính tại Gustavus Adolphus College (Mỹ). “Khoa học máy tính đã giúp mình nhận ra rằng, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức sẵn có, bản thân có thể đặt câu hỏi, xây dựng cách kiểm chứng và tìm lời giải thông qua nghiên cứu”, Hà nói. Cũng từ đó, Hà bắt đầu gắn bó với học máy và trí tuệ nhân tạo.
Sau khi tốt nghiệp năm 2022, Hà tiếp tục ở lại Mỹ và nhận được học bổng toàn phần chương trình tiến sĩ ngành Khoa học máy tính tại cả ĐH Rice và ĐH Northeastern. Cô lựa chọn Northeastern vì đây là ngôi trường mạnh về Khoa học máy tính, đặc biệt trong lĩnh vực tương tác giữa người và máy tính.
Dưới sự dẫn dắt của GS. Varun Mishra và GS. Stephen Intille tại UbiWell Lab và nhóm nghiên cứu mHealth, nghiên cứu của Hà tập trung vào việc kết hợp AI, dữ liệu từ thiết bị đeo và sự tham gia của con người để xây dựng các hệ thống AI có khả năng thích ứng và cá nhân hóa theo từng người dùng.
“Thay vì chỉ dựa vào dữ liệu có sẵn để xây dựng một mô hình chung cho mọi người, các nghiên cứu sẽ tập trung vào việc khiến AI có thể học từ dữ liệu trong đời sống thực, tiếp nhận phản hồi từ người dùng và dần thích ứng với đặc điểm, nhu cầu của từng cá nhân”, Hà chia sẻ. Câu hỏi cốt lõi nhóm đặt ra là “Làm thế nào để đưa người dùng tham gia vào quá trình AI học và thích ứng mà không đòi hỏi quá nhiều thời gian và công sức?”.
Từ câu hỏi đó, hướng nghiên cứu của Hà tập trung xây dựng những hệ thống AI lấy con người làm trung tâm. Trong đó, người dùng không chỉ là nguồn cung cấp dữ liệu mà còn có thể quyết định hệ thống cần nhận diện điều gì và AI nên hỗ trợ họ như thế nào. “AI có thể rất thông minh, nhưng nếu không hiểu được nhu cầu thực tế của con người thì chưa chắc đã tạo ra một hệ thống hữu ích. Vì vậy, nghiên cứu của nhóm quan tâm đến việc làm sao để con người và AI có thể cùng tham gia vào quá trình này”, Hà chia sẻ.
Các công trình của Hà trong giai đoạn này đã được công bố tại nhiều hội nghị quốc tế như ACM CHI, Ubicomp/IMWUT. Đây là những diễn đàn quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực tương tác người - máy tính, công nghệ thiết bị đeo.
Nữ nghiên cứu sinh Việt nhận học bổng của Apple
Hướng nghiên cứu về AI lấy con người làm trung tâm cũng là nền tảng giúp Hà được Apple lựa chọn trao học bổng. Với Hà, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở hỗ trợ tài chính cho quá trình làm tiến sĩ mà còn mang lại cơ hội kết nối với giới nghiên cứu và công nghệ.
“Chương trình này giúp nghiên cứu sinh được kết nối với những nhà nghiên cứu hàng đầu đang trực tiếp nghiên cứu và phát triển các công nghệ AI. Điều đó sẽ giúp mình có thêm các góc nhìn đa chiều và nhận được những phản hồi hữu ích cho nghiên cứu”, Hà chia sẻ. Trước đó, Hà cũng được ĐH Northeastern trao giải thưởng Nghiên cứu sinh tiến sĩ xuất sắc trong lĩnh vực Humanics - lĩnh vực kết hợp sự am hiểu về con người với công nghệ.
Hà cho hay, một nghiên cứu giá trị không chỉ làm cho một mô hình tốt hơn mà phải thực sự hữu ích với con người. Trong thời gian tới, nữ nghiên cứu sinh tiếp tục theo đuổi hướng nghiên cứu đặt người dùng ở vị trí trung tâm trong quá trình AI học hỏi và thích ứng. Bài toán cô quan tâm không chỉ là làm cho AI ngày càng thông minh hơn mà còn tìm cách để con người có thể chủ động tham gia vào quá trình đó một cách tự nhiên, hiệu quả.
Với Hà, việc được Apple lựa chọn cũng là động lực để tiếp tục con đường nghiên cứu đang theo đuổi. “Các nhà nghiên cứu Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những đóng góp có ý nghĩa và được giới công nghệ ghi nhận, ngay cả trong những lĩnh vực nghiên cứu mới nổi như AI”, Hà nói.
