Không ngồi chờ doanh nghiệp tìm đến
Được xem như thị trường mới nổi, Bình Thuận đang trải qua một giai đoạn phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghiệp.
Ông Phan Dương Cường - Trưởng Ban quản lý các Khu công nghiệp Bình Thuận - cho biết, thay đổi quan trọng nhất là chuyển từ lối tư duy thụ động “chờ doanh nghiệp tìm đến” sang tư duy chủ động “tìm đến doanh nghiệp để hỗ trợ và phục vụ”.
Ngày xưa, Bình Thuận chỉ chờ doanh nghiệp đến đăng ký lịch làm việc, rồi mới tổ chức tiếp xúc, giới thiệu quỹ đất, thủ tục đầu tư... Nay, lãnh đạo tỉnh Bình Thuận đã chủ động mời gọi doanh nghiệp đến tham quan, tìm hiểu thực tế.
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bình Thuận, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận thường xuyên dành thời gian tiếp, giới thiệu, tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp để đầu tư vào các khu công nghiệp tại Bình Thuận. Ban quản lý các Khu công nghiệp Bình Thuận cũng xắn tay vào gỡ từng vướng mắc, khó khăn về thủ tục, tranh chấp đầu tư tại Bình Thuận.
Trong một cuộc họp tháo gỡ tranh chấp giữa 2 doanh nghiệp khi mua bán một khu công nghiệp trên địa bàn Bình Thuận, ông Phan Dương Cường mời lãnh đạo 2 doanh nghiệp đang tranh chấp uống trà chiều, ông là người ở giữa lắng nghe để hài hoà lợi ích hai bên. Một phần nhờ vào những nỗ lực đó, hiện nay mâu thuẫn trên đã được tháo gỡ, nhiều nhà đầu tư thứ cấp đã khởi công, xây nhà nhà máy.
“Bình Thuận sở hữu lực lượng lao động dồi dào đáp ứng cho nhu cầu tuyển dụng của các nhà đầu tư trong khu công nghiệp. Chúng tôi cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất với tinh thần sẵn sàng chào đón tất cả các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến hợp tác, phát triển các thế mạnh công nghiệp, nông nghiệp và ngư nghiệp của địa phương”, ông Cường nói.
Ở khu vực phía Nam, tỉnh Bình Dương là địa phương gặt hái được nhiều thành công trong việc thu hút các dự án đầu tư có chất lượng cao, đón đầu làn sóng đầu tư nước ngoài (FDI) thế hệ mới.
Theo đó, giai đoạn 2019-2024, Bình Dương thu hút tổng vốn FDI đạt hơn 14,3 tỷ USD, trong đó vốn đăng ký mới chiếm 6,8 tỷ USD (tương đương 47,7% tổng vốn). Nguồn vốn FDI đã trở thành động lực chính thúc đẩy sự phát triển toàn diện và bền vững của Bình Dương.
Tuy nhiên, Bình Dương không ngủ quên trên chiến thắng mà vẫn miệt mài tìm hướng đi, tự làm mới mình để thu hút các doanh nghiệp đến tỉnh. Để củng cố “thương hiệu” của Bình Dương trong thu hút vốn FDI, tỉnh đã có những chuyển biến đáng kể trong cơ cấu ngành nghề và nguồn gốc đối tác đầu tư. Từ năm 2021, Bình Dương đã chuyển hướng mạnh mẽ sang việc ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và logistics.
Bình Dương là địa phương gặt hái được nhiều thành công trong việc thu hút các dự án đầu tư có chất lượng cao.
Hiện, Bình Dương đang nỗ lực triển khai các dự án hạ tầng giao thông kết nối vùng, quy hoạch các khu, cụm công nghiệp, thiết kế lại không gian phát triển, thu hút đầu tư chất lượng cao; đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với những mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh.
Ông Võ Văn Minh - Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương - cho biết, hiện nay chính sách kêu gọi đầu tư của Bình Dương đã có sự chuyển hướng sang thu hút đầu tư có chọn lọc các doanh nghiệp có công nghệ và giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường, ưu tiên kinh tế số, kinh tế xanh. “Với cam kết mạnh mẽ trong việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ công và luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, Bình Dương sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước”, ông Minh nói.
Cấp giấy chứng nhận đầu tư 'thần tốc'
Những năm qua, với phương châm "lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ", tỉnh Quảng Ninh đã không ngừng cải thiện năng lực quản trị, nâng cao chất lượng chính quyền số, tạo lập môi trường đầu tư công khai, minh bạch, thông thoáng và thân thiện.
Một trong những ví dụ điển hình nhất là câu chuyện cấp giấy chứng nhận đầu tư “thần tốc” chỉ trong 12 giờ, kể từ khi nhà đầu tư nộp hồ sơ trực tuyến cho dự án của Công ty Foxconn Singapore tại Khu công nghiệp Sông Khoai, thị xã Quảng Yên (tổng vốn đầu tư 250 triệu USD), nhanh hơn 14 ngày so với quy định.
Tỉnh Quảng Ninh chủ động đổi mới các mô hình hỗ trợ, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến nay, tại Quảng Ninh, kinh tế tư nhân chiếm hơn 97% số doanh nghiệp và đóng góp khoảng 70% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Tiêu biểu là Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng - nhà máy ô tô đầu tiên tại Quảng Ninh với tổng vốn đầu tư 350 triệu USD, công suất thiết kế 120.000 xe/năm. Dự án không chỉ giúp tỉnh vươn lên trên "bản đồ" công nghiệp ô tô quốc gia mà còn tạo ra hàng nghìn việc làm, thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ và nâng cao năng lực sản xuất nội địa.
Bà Trịnh Thị Minh Thanh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Ninh - khẳng định: “Chúng tôi không chỉ thu hút nhà đầu tư mà còn đồng hành với họ trong suốt hành trình phát triển. Một môi trường đầu tư tốt không chỉ là thủ tục nhanh gọn, mà còn là tinh thần phục vụ, sự tin cậy và thấu hiểu”.
Từ chủ trương “3 đồng hành - 5 hỗ trợ” cho doanh nghiệp, đến cam kết xử lý hồ sơ trong “1 ngày”, Quảng Ninh đã và đang tạo nên một hình mẫu về chính quyền kiến tạo và cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững. Những nỗ lực này đã đưa Quảng Ninh 7 năm liên tiếp dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), khẳng định vị thế là địa phương có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc và cải cách hành chính mạnh mẽ nhất.
Ưu tiên doanh nghiệp trong nước
Bà Đặng Thị Thơi - Trợ lý Giám đốc Công ty TNHH VietNam Jintuo Electronics, nhà đầu tư Trung Quốc tại KCN Thuận Thành 3, tỉnh Bắc Ninh - chia sẻ, doanh nghiệp đã làm ăn ở Bắc Ninh được 12 năm. Công ty quyết định đầu tư ở đây vì có vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Điều quan trọng là công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh luôn được lãnh đạo địa phương quan tâm đẩy mạnh nhằm tạo dựng không gian kinh tế thuận lợi, an toàn cho người dân và doanh nghiệp.
“Tỉnh Bắc Ninh thường xuyên có các hoạt động đối thoại, gặp gỡ doanh nghiệp để lắng nghe và giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc, đồng thời thành lập các tổ công tác chuyên trách để giải quyết các vấn đề cụ thể của doanh nghiệp” bà Thơi cho biết.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần đầu tư và thương mại Vĩnh Giang - cho biết, công ty là một doanh nghiệp tư nhân trong tỉnh Bắc Ninh sở hữu hệ thống hơn 5.000 điểm bán lẻ được số hóa. Theo ông Hùng, tỉnh Bắc Ninh có những cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp tư nhân. Đơn cử như thành lập tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch UBND tỉnh đứng đầu, nhanh chóng và minh bạch trong việc tiếp nhận, xử lý kịp thời các vấn đề cho doanh nghiệp.
Chia sẻ với PV Tiền Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn nhấn mạnh, Bắc Ninh quan tâm cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Một yếu tố hấp dẫn nhà đầu tư là tỉnh Bắc Ninh ưu tiên đặt lợi ích và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp. “Tỉnh Bắc Ninh tạo ra niềm tin cho doanh nghiệp ngay từ khi đến tìm hiểu đầu tư, mình cam kết với họ những gì từ lần gặp đầu tiên thì phải thực hiện được. Đây là yếu tố vô cùng quan trọng để thu hút đầu tư của doanh nghiệp”, ông Tuấn cho hay.
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh nói rằng thời gian tới địa phương không chỉ thu hút các dự án công nghệ cao, trở thành thủ phủ công nghiệp bán dẫn, tuân thủ yếu tố về môi trường mà sẽ tập trung thu hút các doanh nghiệp tư nhân trong nước. Các khu công nghiệp dành từ 15-20% diện tích đất để ưu tiên cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ trong nước.
Đặc biệt, trong đợt trao chứng nhận đầu tư đợt 2 của tỉnh Bắc Ninh năm 2025, giá trị vốn các dự án mới của doanh nghiệp trong nước đạt 324 triệu USD, nhiều hơn 4 triệu USD so với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với 320 triệu USD. Trong số dự án cấp mới của doanh nghiệp trong nước, các dự án công nghệ cao chiếm giá trị vốn hơn 90%.
“Tỉnh Bắc Ninh cũng thành lập ban liên lạc của các hiệp hội doanh nghiệp trong nước để kết nối với chính quyền và doanh nghiệp FDI nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân nội địa. Đây là cách làm mới của tỉnh Bắc Ninh”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn, trong giai đoạn 2020-2024, tỉnh Bắc Ninh có số doanh nghiệp thành lập mới bình quân gần 3.000 doanh nghiệp/năm, gấp 2,5 lần so với tỷ lệ chung của toàn quốc. Dự kiến đến năm 2030, tỉnh Bắc Ninh có khoảng 26 doanh nghiệp/1000 dân, vượt chỉ tiêu trong Nghị quyết 68.
Theo Chi cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh đang dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư FDI, năm 2024 thu hút hơn 4,7 tỷ USD và gần 2,7 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm nay. Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh cho biết, chỉ số cải cách hành chính tỉnh Bắc Ninh năm 2024 đạt 87,96/100 điểm, tăng 14 bậc và tăng 3,35 điểm so với năm 2023.
Thay đổi quan điểm Việt Nam chỉ là nơi sản xuất chi phí thấp
Ông Thomas Rooney - Phó Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Công nghiệp Savills Hà Nội - cho rằng, việc ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW đánh dấu một bước đi chiến lược thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam trong việc tái định vị vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
“Thay vì chỉ là điểm đến sản xuất dựa trên lợi thế chi phí thấp, Việt Nam đang hướng tới mô hình phát triển công nghiệp dựa trên chất lượng, công nghệ cao và tính bền vững, điều từng là thách thức lớn đối với nhiều địa phương trong thời gian qua”, ông Thomas Rooney nói.
Nghị quyết này không chỉ tạo lực đẩy mạnh mẽ cho dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao và phát triển xanh, mà còn thúc đẩy nhu cầu đối với các khu công nghiệp hiện đại, nơi sở hữu hạ tầng thông minh, đạt tiêu chuẩn môi trường và có lợi thế cạnh tranh về logistics. Những mô hình khu công nghiệp đa chức năng đang trở thành hình mẫu lý tưởng, sẵn sàng đón làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một điểm nhấn đáng chú ý trong Nghị quyết là mục tiêu giải quyết triệt để hai rào cản lớn, rào cản về đất đai và chậm trễ trong công tác giải phóng mặt bằng. Đây là những yếu tố đã kéo dài nhiều năm, gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc triển khai dự án đúng tiến độ, đặc biệt với những tập đoàn đa quốc gia vốn có quy trình đánh giá rủi ro khắt khe.
Ông Thomas Rooney cho biết thêm, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt với các quốc gia trong khu vực như Indonesia, Malaysia hay Thái Lan trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, Việt Nam buộc phải hành động quyết liệt hơn. Việc đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa quy trình và xây dựng lòng tin với nhà đầu tư sẽ là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bên cạnh chính sách, Việt Nam cũng đang sở hữu lợi thế quan trọng như mạng lưới hiệp định thương mại tự do lớn nhất trong khu vực ASEAN và lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội từ dòng vốn đầu tư công nghệ cao, ông Thomas Rooney đề xuất Việt Nam cần có thêm ba hướng đi chiến lược.
Đầu tiên, cần chuyển trọng tâm từ việc thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút vào các lĩnh vực mang tính đổi mới như công nghệ cao, công nghiệp xanh, các ngành có khả năng tạo đột phá về giá trị và giúp Việt Nam định hình vai trò mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ hai, đầu tư vào hạ tầng tại các tỉnh vệ tinh nhằm mở rộng năng lực tiếp nhận dòng vốn mới. Các tỉnh “vệ tinh” tức là những địa phương đang lên như Hà Nam, Nam Định, Thái Bình. Đây là những địa phương đang nổi lên như điểm đến tiềm năng của dòng vốn công nghệ cao, cần được quy hoạch và hỗ trợ hạ tầng tương xứng.
Cuối cùng, phát triển lực lượng lao động sẵn sàng cho tương lai thông qua cải cách giáo dục và đầu tư mạnh vào đào tạo nghề. Đây sẽ là yếu tố đảm bảo cho dòng vốn đầu tư nước ngoài không chỉ duy trì bền vững mà còn phân bổ một cách cân bằng và thực sự đóng góp vào tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.
“Nếu được triển khai hiệu quả, Nghị quyết 68 không chỉ là một thông điệp chính sách nhất quán, mà còn có thể trở thành nền tảng chiến lược giúp Việt Nam bứt phá trong thu hút đầu tư quốc tế, không chỉ ở những lĩnh vực giá trị cao mà cả những ngành truyền thống, với cam kết đầu tư dài hạn và phát triển bền vững”, ông Thomas Rooney nhìn nhận.
