Cách nào 'bật mood' năng lượng, trở lại guồng quay đi làm, đi học sau Tết?

Những biểu hiện ấy là cảm giác điển hình của “hội chứng uể oải sau kỳ nghỉ” (post-holiday blues). Trạng thái thường xuất hiện khi một người phải chuyển từ nhịp sống nghỉ ngơi sang môi trường làm việc có kỷ luật và áp lực. Người gặp hội chứng này có thể khó dậy sớm, buồn ngủ vào buổi sáng, làm việc chậm hơn và dễ hụt hẫng khi kỳ nghỉ kết thúc đột ngột. Nếu không chủ động điều chỉnh, trạng thái này có thể kéo dài và ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc trong những ngày đầu năm.

"Chật vật" làm việc, học tập trở lại sau Tết

Với Phương Anh (25 tuổi, phường Cầu Giấy, Hà Nội), vấn đề lớn nhất sau Tết là sự đảo lộn nhịp sinh hoạt. Trong kỳ nghỉ, cô thường thức khuya trò chuyện cùng bạn bè, xem phim hoặc đi chơi đến tối muộn. Có hôm 3 - 4 giờ sáng, Phương Anh mới đi ngủ. Vì thế việc quay lại công việc và dậy lúc 6 giờ sáng khiến cô bạn "ngao ngán", chưa kịp thích nghi.

Mọi năm, sau kỳ nghỉ lễ, Phương Anh gần như luôn trong trạng thái thiếu ngủ, buổi sáng uể oải, buổi chiều buồn ngủ, khả năng tập trung giảm rõ rệt. “Có hôm mình đọc email mà phải đọc đi đọc lại mới hiểu. Cảm giác đầu óc không thật sự tỉnh táo, làm việc chậm hẳn so với bình thường. Mình không thấy áp lực vì công việc khó, mà đơn giản là cơ thể chưa vào lại nhịp cũ”, Phương Anh chia sẻ.

Trong khi đó, Hoàng Giang (28 tuổi, phường Long Biên, Hà Nội) lại không gặp vấn đề về giấc ngủ, mà rơi vào trạng thái hụt hẫng về tinh thần. Kỳ nghỉ của anh kín lịch gặp gỡ bạn bè, họ hàng và những chuyến đi ngắn ngày. Nhịp sinh hoạt không quá thất thường, nhưng không khí sôi động, liên tục có người trò chuyện, tương tác khiến anh quen với cảm giác bận rộn theo cách thoải mái.

Khi quay lại công việc, sự chuyển đổi sang môi trường kỷ luật và lặp lại khiến Giang thường mất hứng thú trong vài ngày đầu. Anh vẫn hoàn thành nhiệm vụ được giao, nhưng thiếu sự tập trung và chủ động như trước.

“Đi làm lại mình không quá mệt, nhưng cảm giác khá trống trải. Đang quen mỗi ngày đều có kế hoạch vui chơi, tự nhiên ngồi trước máy tính cả ngày, mình thấy khó bắt nhịp. Có lúc làm việc mà tâm trí vẫn nghĩ về những cuộc gặp gỡ hôm trước”, Giang chia sẻ.

Theo Giang, điều khó nhất không phải khối lượng công việc mà là việc điều chỉnh lại tâm lý để sẵn sàng quay về nhịp làm việc ổn định và tập trung lâu dài.

Chị Trần Minh Hương (phường Nghĩa Tân, Hà Nội) cho biết, con trai chị - học sinh lớp 7 cũng rơi vào trạng thái khá mệt mỏi khi quay lại trường sau kỳ nghỉ Tết kéo dài. Trong những ngày nghỉ, sinh hoạt của con gần như đảo lộn hoàn toàn: Thức khuya xem phim, trò chuyện với anh em họ hàng, sáng ngủ bù đến muộn.

Theo chị, điều khiến chị lo lắng không chỉ là việc thiếu ngủ mà còn là tâm lý chưa sẵn sàng quay lại nhịp học tập. “Tết vui quá, ngày nào cũng có hoạt động. Tự nhiên quay lại với bài vở, kiểm tra, con có phần hụt hẫng. Tối đến, con ngồi vào bàn học nhưng cứ thỉnh thoảng lại cầm điện thoại lên xem ảnh, xem lại những khoảnh khắc đi chơi”, chị nói.

Tuy vậy, chị Hương cho rằng đây là trạng thái dễ hiểu. Thay vì trách móc, chị lựa chọn đồng hành cùng con điều chỉnh dần dần. Gia đình thống nhất giờ đi ngủ sớm hơn mỗi ngày một chút, hạn chế thiết bị điện tử sau 22 giờ và khuyến khích con vận động nhẹ buổi sáng.

“Mình nghĩ sau kỳ nghỉ dài, cả người lớn còn thấy chật vật thì trẻ con cũng vậy. Quan trọng là giúp con lấy lại nhịp từ từ, không tạo thêm áp lực, tạo hứng khởi cho con chủ động chuẩn bị bài vở”, chị Hương chia sẻ.

Quy tắc 5T

Bạn Nguyễn Bá Khải - chuyên viên phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh chia sẻ cách "bật mood" năng lượng đi làm đầu Xuân bằng quy tắc 5T: Tết gọn, làm việc sớm, vào việc nhanh; Tỉnh táo; Tập trung; Thiết lập; Tâm thế khai phóng và phụng sự.

Theo Khải, sau một kỳ nghỉ dài, sự tỉnh táo là “la bàn” quan trọng nhất. Tỉnh táo để thoát khỏi sức ì, tỉnh táo để nhìn nhận rõ những mục tiêu còn dang dở và những thách thức phía trước. Tỉnh táo để làm việc đúng, quyết định đúng và hành động đúng.

"Tôi chọn cách loại bỏ những "tiếng ồn" dư âm của ngày Tết để dành trọn vẹn 100% tâm trí cho những mục tiêu trọng điểm. Khi chúng ta tập trung, năng lượng không bị phân tán mà sẽ hội tụ lại thành sức mạnh để giải quyết những việc khó nhất ngay từ đầu năm", Khải chia sẻ.

Theo Khải, năng lượng dồi dào sẽ bị lãng phí nếu không có một “bình chứa” tốt. Vì vậy, việc thiết lập lại, sắp xếp lại thứ tự ưu tiên, dọn dẹp không gian làm việc và lập kế hoạch chi tiết sẽ giúp cải thiện tâm trạng. Một năm mới với một "hệ điều hành" mới, ngăn nắp và khoa học hơn sẽ giúp chúng ta đi xa hơn với sức bền lớn hơn.

Điều chỉnh nhịp sinh hoạt về cuộc sống thường nhật

Ở góc độ giáo dục, bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Dịch Vọng cho rằng, trạng thái uể oải sau Tết không chỉ xuất hiện ở người đi làm mà còn khá phổ biến ở học sinh, đặc biệt ở lứa tuổi THCS khi các em vẫn chưa hình thành thói quen tự điều chỉnh nhịp sinh hoạt một cách ổn định.

Theo Phó Hiệu trưởng Nguyễn Quỳnh Anh, điều quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn cảm giác này, mà là hướng dẫn học sinh thích nghi theo lộ trình hợp lý. “Sau nhiều ngày sinh hoạt tự do, giờ giấc thay đổi, việc yêu cầu các em ngay lập tức đạt cường độ học tập như trước Tết là không thực tế”, bà nhận định.

Phó Hiệu trưởng Trường THCS Dịch Vọng cho rằng bước đầu tiên là khởi động lại đồng hồ sinh học. Phụ huynh nên phối hợp cùng nhà trường điều chỉnh giờ ngủ - thức của con trước khi đi học trở lại từ 1 - 2 ngày, tránh để tình trạng thức khuya kéo dài sát ngày đến lớp. Buổi sáng có thể bắt đầu bằng những hoạt động nhẹ như vận động ngắn, ăn sáng đúng giờ, chuẩn bị sách vở từ tối hôm trước để giảm cảm giác vội vã và tạo tâm thế chủ động.

Bên cạnh đó, bà cũng khuyến nghị học sinh chia nhỏ khối lượng học tập trong tuần đầu. “Các em có thể dành ngày đầu tiên để rà soát lại kiến thức cũ, lập danh sách bài tập và sắp xếp mức độ ưu tiên. Khi hoàn thành từng nhiệm vụ nhỏ, cảm giác tập trung và sự tự tin sẽ dần được khôi phục”.

Về môi trường, Phó Hiệu trưởng cho rằng, việc dọn dẹp bàn học, bàn làm việc, xây dựng kế hoạch tuần cụ thể cũng là cách giúp các em chuyển trạng thái từ nghỉ ngơi sang học tập. Đồng thời, phụ huynh cần nhắc nhở con hạn chế sử dụng thiết bị điện tử ngoài mục đích học tập trong những ngày đầu để tránh kéo dài cảm giác phân tán.

“Thay vì tạo áp lực về điểm số hay thành tích ngay sau kỳ nghỉ, gia đình và nhà trường nên đồng hành để các em có một khởi đầu nhẹ nhàng nhưng ổn định. Khi nhịp sinh hoạt và tâm lý được điều chỉnh, tinh thần học tập sẽ tự nhiên quay trở lại”, bà Nguyễn Quỳnh Anh chia sẻ.