Bí quyết "chơi ra chơi, học ra học" của nữ Á khoa
Ngày 14/9, Nguyễn Ngọc Trân, dự lễ khai giảng tại trường ĐH KHTN (ĐHQG TP. HCM) và nhận học bổng Tinh hoa khoa học dành cho tân sinh viên. Trong số 12 tân sinh viên được trao mức học bổng cao nhất, Trân là cô gái duy nhất. Học bổng tương đương 100% học phí trong toàn khóa 4 năm, trị giá khoảng 320 triệu đồng. “Mình không nghĩ mình sẽ nhận được mức học bổng như vậy. Có rất nhiều bạn giỏi cùng vào trường nên khi biết mình được nhận, mình rất bất ngờ và phấn khởi”, Trân chia sẻ.
Thành tích của nữ sinh quê Đồng Tháp là 29,75 điểm tổ hợp A00 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, với điểm 10 môn toán, 10 điểm Hóa học và 9,75 điểm Vật lý. Trân là thí sinh duy nhất của Đồng Tháp đạt điểm 10 ở cả Toán và Hóa học, qua đó trở thành Thủ khoa khối A00 (Toán, Lý, Hóa) của tỉnh và Á khoa toàn quốc. Đáng chú ý, cô cũng là tân sinh viên có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất trong số thí sinh nhập học tại trường ĐH KHTN (ĐHQG TP. HCM) năm nay.
Đằng sau con số 29,75 là một hành trình học tập mà Trân mô tả bằng hai chữ “thoải mái”. Cô học trò quê Đồng Tháp, người đạt thành tích Á khoa A00 toàn quốc, cũng từng có những lúc thiếu tự tin, hoang mang và nghi ngờ năng lực của chính mình. “Những lúc như vậy, mình không cố ép bản thân phải tiếp tục học bằng mọi giá. Mình chọn cách tạm dừng, nghỉ ngơi để bình tĩnh hơn, sau đó xốc lại tinh thần và quay trở lại với việc học”, Trân kể.
Theo nữ sinh, nghỉ ngơi đúng lúc không đồng nghĩa với bỏ cuộc. Đó là khoảng dừng cần thiết để lấy lại sự cân bằng trước khi tiếp tục. Cách học này khá phù hợp với tính cách của Trân. Những năm THPT, cô tự nhận mình khá ồn ào, thích trò chuyện với bạn bè. Nhưng khi bước vào giờ học, nữ sinh lại tập trung, nghiêm túc và giữ kỷ luật để hoàn thành mục tiêu. Trân gọi đó là cách “chơi ra chơi, học ra học”.
Trong giai đoạn ôn thi, buổi sáng Trân học kiến thức trên lớp, buổi tối làm bài tập, luyện đề và chữa đề. Nữ sinh không đặt cho mình một lịch học quá cứng nhắc hay buộc bản thân phải hoàn thành một khối lượng bài vở cố định mỗi ngày. Khi cảm thấy tập trung và có hứng thú, Trân học. Khi mệt mỏi, nữ sinh cho phép bản thân nghỉ ngơi. "Điều quan trọng là duy trì được việc học một cách tự nhiên, thay vì biến nó thành áp lực", Trân nói. Những buổi ở lại lớp ôn thi, cùng bạn bè giải những bài toán khó, tranh luận về các cách giải là ký ức Trân nhớ nhất.
“Tư duy logic không phân biệt giới tính”
Chọn thiết kế vi mạch - một lĩnh vực kỹ thuật được xem là nhiều thách thức - Trân không quá bận tâm đến những định kiến rằng các ngành kỹ thuật thường phù hợp với nam giới hơn. Trước câu hỏi liệu có từng nghĩ con gái sẽ gặp bất lợi khi theo đuổi một lĩnh vực vốn được nhiều người mặc định là thế mạnh của con trai, Trân cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là sở thích và năng lực của mỗi người. “Vì mình thích khoa học nên mình không suy nghĩ nhiều về chuyện đó. Mình nghĩ tư duy logic không phân biệt giới tính”, nữ sinh nói.
Cô biết thiết kế vi mạch là lĩnh vực đặc thù, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tư duy logic và độ chính xác cao. Người làm việc trong lĩnh vực này cũng có thể phải dành nhiều thời gian làm việc với máy tính. Chính những yêu cầu đó lại khiến Trân tò mò. Bước vào đại học với học bổng trị giá hàng trăm triệu đồng, Trân không đặt ra những mục tiêu quá xa ngay lập tức. Điều cô muốn làm trước tiên là học tốt, làm quen với giảng đường và chủ động khám phá môi trường mới. Nữ sinh dự định tham gia các hoạt động, câu lạc bộ của trường, đồng thời dành thời gian tìm hiểu sâu hơn về ngành thiết kế vi mạch mà mình đã lựa chọn.
Tại buổi lễ khai giảng, nhà trường trao 178 suất học bổng Tinh hoa khoa học trị giá 29 tỷ đồng, với nhiều mức hỗ trợ. PGS. TS Trần Lê Quan - Hiệu trưởng nhà trường, kỳ vọng các tân sinh viên xây dựng tinh thần học tập chủ động, tư duy độc lập, tăng cường trải nghiệm và nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và AI phát triển mạnh, ông nhấn mạnh sinh viên không chỉ cần biết sử dụng công nghệ mà phải có nền tảng để hiểu, cải tiến và từng bước làm chủ công nghệ, từ đó tạo ra những giá trị thiết thực cho xã hội và đất nước.
“Đừng chỉ học để vượt qua kỳ thi. Hãy học để hiểu bản chất, biết đặt câu hỏi, biết kiểm chứng thông tin và có đủ nền tảng để tự mình đi xa hơn... Công nghệ có thể hỗ trợ các bạn học nhanh hơn và làm việc hiệu quả hơn, nhưng chính các bạn phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, sự trung thực và giá trị của những điều mình tạo ra”, PGS. TS Trần Lê Quan nhấn mạnh. Đặc biệt, ông căn dặn sinh viên hãy nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.
Theo Hiệu trưởng, tinh thần “Khoa học để phụng sự” không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đó có thể là sự trung thực với một số liệu nghiên cứu; là việc phát triển một sản phẩm an toàn cho người sử dụng; là một giải pháp giúp tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường; hay đơn giản là sẵn sàng dùng những điều mình biết để giúp đỡ người khác.
