Ngày 5/4, ngành y tế TPHCM đã đồng loạt triển khai hoạt động khám chữa bệnh miễn phí cho những người thuộc nhóm yếu thế tại 58 điểm thăm khám trên toàn địa bàn. Ngay từ 6 giờ sáng, khu vực trước trạm y tế phường Hòa Xuân, TPHCM đã rộn ràng người ra vào. Người già, người trung niên, thậm chí cả những gia đình trẻ cùng xếp hàng chờ đo huyết áp, lấy máu xét nghiệm, khám mắt. Ở một góc khác, nhân viên y tế hướng dẫn người dân quét mã QR để khai thông tin sức khỏe, thay cho những tờ giấy kê khai truyền thống. Một hình ảnh vừa quen vừa lạ, phản ánh sự chuyển động mạnh mẽ của hệ thống y tế cơ sở.
Bà Cao Thị Lệ (74 tuổi) cẩn thận dò từng bước trên bậc tam cấp sau khi vừa hoàn tất phần xét nghiệm máu và khám mắt, khám cơ xương khớp chia sẻ. “Ngành y tế khám miễn phí cho người dân như vậy là tốt quá rồi. Hôm nay đông vậy mới thấy bà con mình quan tâm sức khỏe. Tôi mong phường nào cũng làm được như vậy” - bà nói, giọng vừa mừng vừa tiếc khi chưa kịp chờ đến lượt siêu âm vì quá đông. Những cơn đau xương khớp kéo dài và thị lực giảm sút là lý do khiến bà đến điểm khám từ sớm, dù việc di chuyển không còn dễ dàng.
Cách đó không xa, ông Phạm Văn Ninh (69 tuổi) cho biết, ông bị tăng huyết áp nhiều năm nay, vẫn duy trì uống thuốc nhưng không phải lúc nào cũng đều đặn. “Có khi kẹt quá thì mua ngoài, chứ đi bệnh viện cũng mất thời gian và tốn kém” - ông nói. Khi được hỏi về buổi khám miễn phí, ông không giấu được sự phấn khởi: “Quá tốt chứ, được mời tận nhà, được khám vậy là mừng rồi. Thành phố ngày càng văn minh, ngày càng có nhiều hoạt động nhân văn, hướng đến người dân khiến tôi rất phấn khởi”.
Thực tế cho thấy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân luôn hiện hữu, nhưng không phải ai cũng có điều kiện hoặc thói quen tiếp cận dịch vụ y tế thường xuyên. Việc đưa dịch vụ y tế đến gần hơn, ngay tại khu dân cư, đang trở thành hướng đi được TP.HCM thúc đẩy mạnh mẽ.
Phát biểu tại lễ phát động Ngày sức khỏe toàn dân diễn ra tại đường Nguyễn Huệ, sáng nay với chủ đề “Chủ động phòng bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh” ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, ngành y tế cần “chuyển mạnh từ tư duy khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh”. Theo ông, hệ thống phải “lấy người dân làm trung tâm, lấy dự phòng làm nền tảng, y tế cơ sở làm nòng cốt”, đồng thời bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng, không ai bị bỏ lại phía sau.
Định hướng này đang được cụ thể hóa bằng những mô hình mới ngay tại cơ sở. PGS- TS- BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, ngành y tế đang chuyển từ “điều trị khi bệnh xảy ra” sang “quản lý sức khỏe liên tục, suốt vòng đời, không chờ người dân đến khám, mà chủ động đưa y tế đến tận cộng đồng.
Tại các phường, “đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng” đã bắt đầu ra quân. Các đội không chỉ khám bệnh mà còn lập hồ sơ, theo dõi và tư vấn dài hạn cho từng người dân. Tuy nhiên, hành trình “đi từng ngõ gõ cửa từng nhà” không hề dễ dàng. “Ban đầu xuống gõ cửa, nhiều người không tin, rất khó tiếp cận”- BS Lưu Quốc Hải, Giám đốc Trạm Y tế phường Hòa Xuân chia sẻ. Để tạo niềm tin, lực lượng y tế đang phải phối hợp với tổ dân phố, công an khu vực, thậm chí cả những nhân viên y tế đã nghỉ hưu để tiếp cận, chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
Song song đó, công nghệ được đưa vào như một công cụ hỗ trợ. Người dân quét mã QR để tạo hồ sơ sức khỏe điện tử, dữ liệu được lưu trữ nhằm sàng lọc các nhóm nguy cơ như người cao tuổi, bệnh mạn tính. Sau khi khám, các trường hợp cần theo dõi sẽ được kết nối qua nhóm Zalo để bác sĩ tư vấn, nhắc lịch và quản lý sức khỏe từ xa.
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc đưa quản lý bệnh mạn tính về tuyến cơ sở. Theo ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, y tế cơ sở phải trở thành “người gác cổng” của hệ thống, giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và chăm sóc người dân ngay từ đầu. Khi bệnh nhân ổn định được theo dõi và cấp thuốc tại trạm y tế, áp lực cho các bệnh viện lớn sẽ giảm đáng kể.