Trong khi tại Việt Nam vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc tiêu thụ thịt chó, thì ở nhiều quốc gia trên thế giới, việc buôn bán và ăn thịt chó đã bị cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt. Một số quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á như Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc), Philippines, Singapore, Thái Lan đã ban hành các quy định bảo vệ động vật từ nhiều năm trước, còn Hàn Quốc cũng đang tiến tới lệnh cấm hoàn toàn việc kinh doanh thịt chó từ năm 2027. Ở nhiều nước châu Âu và Bắc Mỹ như Đức, Anh hay Mỹ, các đạo luật bảo vệ động vật đã được thực thi từ lâu. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong nhận thức xã hội về quyền động vật và trách nhiệm của con người đối với những sinh linh cùng chia sẻ môi trường sống. Trong bối cảnh đó, tại Hà Nội, câu chuyện của trạm cứu hộ “Sân nhà nhiều chó” trở thành một minh chứng cho lòng trắc ẩn và tinh thần hành động vì động vật.
Từ ánh mắt ngơ ngác đến mái ấm của 1300 chú chó
Nhớ lại thời điểm khởi đầu, anh Trần Minh Quang chia sẻ về một buổi chiều năm 2021 mà anh không bao giờ quên: “Khoảng 4 - 5 giờ chiều, mình đi làm về qua khu vực đường đồng ở Văn Điển thì thấy một chiếc xe máy đang chở một em chó trong lồng. Lúc đó nhìn em rất vui vẻ. Nhưng mình nghĩ có khả năng em đang bị chở đến lò mổ. Em không hề biết chuyện gì sắp xảy ra, ánh mắt rất ngây thơ. Thấy vậy mình quay lại chuộc lại em ấy.”
Từ chú chó đầu tiên được cứu, anh Quang bắt đầu cùng bạn bè cưu mang thêm những chú chó lang thang hoặc bị bỏ rơi. Ban đầu, tất cả được đưa về chính sân nhà của anh. Số lượng tăng dần từ vài chục con đến khi sân nhà không còn đủ chỗ. Từ đó, cái tên “Sân nhà nhiều chó” ra đời, gắn với nơi khởi đầu giản dị của hành trình cứu hộ.
Theo thời gian, số lượng chó được cứu ngày càng nhiều khiến trạm phải nhiều lần chuyển địa điểm. Từ Văn Điển, trạm dời về Thanh Trì, sau đó là Thanh Oai và hiện nay đặt tại Quốc Oai. Tính đến nay, trạm có ba cơ sở chăm sóc động vật, trong đó một cơ sở dành riêng cho mèo và hai cơ sở dành cho chó nhằm tránh tình trạng quá tải ở một địa điểm.
Hành trình chăm sóc và chữa lành những “người bạn bốn chân”
Công việc chăm sóc số lượng lớn động vật không hề đơn giản. Anh Nguyễn Tùng Lâm, nhân viên y tế tại trạm cho biết, các trường hợp được đưa về thường trong tình trạng sức khỏe rất nặng. “Chúng tôi coi các bạn chó ở đây như gia đình nên khi chăm sóc cũng có một áp lực vô hình. Nhiều ca bị cụt chi, gãy xương, thậm chí tổn thương nội tạng. Có những trường hợp phải phẫu thuật cấp cứu mới giữ được mạng sống.” - anh Lâm chia sẻ.
Bên cạnh chữa trị, việc phục hồi tâm lý cho những chú chó từng bị bạo hành hoặc sống trong môi trường khắc nghiệt cũng là một quá trình lâu dài.
Tình yêu thương là động lực lớn nhất giúp những người làm việc tại trạm duy trì hoạt động suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, khó khăn luôn hiện hữu, từ chi phí thức ăn, thuốc men đến địa điểm. Đặc biệt, chi phí thú y trở thành gánh nặng lớn nhất. Phần lớn thành viên của trạm đều có công việc riêng, vì vậy họ chỉ có thể tranh thủ buổi tối sau giờ làm hoặc những ngày cuối tuần để đến chăm sóc, dọn dẹp và chữa trị cho các chú chó. Trong suốt quá trình hoạt động, không ít thành viên từng cảm thấy mệt mỏi và muốn dừng lại, nhưng mỗi lần nhìn thấy những chú chó mình đã cứu sống, họ lại tiếp tục cố gắng.
Chị Nguyễn Bích Hạnh, một thành viên sáng lập trạm, kể về chú chó tên Tun với niềm xúc động: “Trong một lần say rượu, chủ cũ của Tun vì bực tức chuyện Tun ăn vụng nên đã dùng dao chặt đứt một chân của nó. Tun phải trải qua quá trình điều trị dài ngày để phục hồi cả về thể chất lẫn tinh thần. Đến nay, dù chỉ còn ba chân, Tun vẫn rất thân thiện và quấn quýt con người. Mỗi khi trạm có khách đến thăm, Tun thường là chú chó chạy ra đón đầu tiên, giống như một “lễ tân” nhỏ. Đó là minh chứng cho việc, dù từng bị con người làm tổn thương, những chú chó vẫn có thể tiếp tục đặt niềm tin lần nữa vào con người.”
Mở rộng vòng tay từ cộng đồng
Không phải chú chó nào cũng dễ dàng vượt qua sang chấn. Một số trường hợp từng bị ngược đãi nặng hoặc sống trong môi trường lò mổ quá lâu đã rơi vào trạng thái stress kéo dài, khó giao tiếp với con người. Tuy vậy, những người làm việc tại trạm tin rằng với sự kiên nhẫn và tình yêu thương, các chú chó rồi cũng có thể dần mở lòng.
Bên cạnh việc cứu hộ và chăm sóc, “Sân nhà có chó” hướng đến việc tìm mái ấm lâu dài cho những chú chó đã hồi phục sức khỏe. Cộng đồng được khuyến khích nhận nuôi chó trọn đời, bởi một gia đình ổn định luôn là môi trường tốt nhất cho sự phát triển của chúng. Những người nhận nuôi phải cập nhật tình hình của thú cưng trong ít nhất sáu tháng đầu tiên để trạm có thể theo dõi và hỗ trợ khi cần.
Để duy trì hoạt động, trạm nhận được sự chung tay của cộng đồng thông qua nhiều hình thức khác nhau. Nhiều học sinh, sinh viên thường xuyên đến trạm vào cuối tuần để hỗ trợ dọn dẹp chuồng trại, tắm cho chó mèo hoặc chơi cùng chúng. Trạm cũng tự thiết kế và bán các sản phẩm gây quỹ như túi vải, lịch hoặc cốc lưu niệm nhằm trang trải chi phí chăm sóc. Gần đây, Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia) cũng đã đến thăm và chia sẻ thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác cứu hộ.
Câu chuyện về trạm cứu hộ “Sân nhà nhiều chó” sẽ được giới thiệu trong số mới của chương trình Người Chung Quanh Ta, phát sóng vào 20 giờ 45 phút, thứ Sáu ngày 27/3 trên HTV9, tiếp tục lan tỏa câu chuyện về những con người bình dị đang góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. "Người chung quanh ta" do Công ty Cổ phần Truyền thông PSC (PSC Media) phối hợp sản xuất cùng Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh với sự đồng hành của THACO - Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải.