Chia sẻ tại tọa đàm, trao đổi, giải đáp về kiểm tra khí thải ôtô tại Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN) chiều nay (24/3), nhằm tháo gỡ những vướng mắc và bức xúc của dư luận liên quan công tác kiểm định khí thải phương tiện giao thông mới (từ ngày 1/3), ông Nguyễn Tô An - Phó Cục trưởng Cục ĐKVN - thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn trong giai đoạn đầu chuyển đổi từ quy định cũ sang quy định mới chặt chẽ hơn.
Ông Tô An tiết lộ, thực tế sau vài tuần triển khai quy định mới, tỷ lệ xe trượt kiểm định khí thải tăng mạnh. "Lượng xe không đạt chuẩn khí thải đối với xe xăng đã tăng gấp 2, còn với xe sử dụng động cơ diesel thì tỷ lệ trượt tăng lên hơn gấp 3 lần", ông An nói.
Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục ĐKVN cũng chỉ rõ nguyên nhân gốc rễ của việc hỏng hóc động cơ tại trung tâm đăng kiểm không nằm ở phương pháp đo, mà nằm ở tình trạng kỹ thuật tồi tệ của phương tiện. Rất nhiều xe khi mang đi đăng kiểm trong tình trạng chảy dầu, động cơ hoạt động không ổn định, có tiếng gõ lạ, thiếu nước làm mát hoặc xả khói đen, khói trắng.
"Thói quen của hầu hết chủ xe là chỉ khi nào phương tiện hư hỏng mới mang đi sửa chữa, thiếu sự chăm sóc, bảo dưỡng định kỳ" - ông Tô An nhận định và nói thêm, những xe bảo dưỡng tốt, kể cả xe sử dụng nhiều năm, việc vượt qua bài kiểm tra khí thải là khá dễ.
Đặc biệt, lãnh đạo Cục Đăng kiểm cũng thẳng thắn thừa nhận những sai sót từ phía các trung tâm và đăng kiểm viên.
Theo đúng quy trình, đăng kiểm viên phải kiểm tra tình trạng an toàn của động cơ trước khi đo khí thải. Nếu xe có dấu hiệu bất thường (chảy dầu, tiếng động lạ...), đăng kiểm viên phải từ chối kiểm tra và yêu cầu chủ xe mang về sửa chữa để tránh hư hỏng nặng hơn.
Thế nhưng, một số đăng kiểm viên do hạn chế về nghiệp vụ, hiểu sai quy trình đã tự ý "ép" chủ xe ký giấy cam kết tự chịu rủi ro ngay cả khi xe đang bị chảy dầu ròng ròng.
"Giấy cam kết này hoàn toàn là tự nguyện, chỉ áp dụng cho một trường hợp duy nhất: Khi động cơ hoạt động trong vùng nguy hiểm, cơ sở đăng kiểm không xác định được vòng tua tối đa của nhà sản xuất và muốn từ chối kiểm tra, nhưng chủ xe vẫn tự tin vào tình trạng xe của mình và thiết tha đề nghị được tiếp tục đo khí thải", ông Tô An nhấn mạnh và nói về những đăng kiểm viên áp dụng sai loại giấy này, gây hoang mang dư luận.
Đại diện các cơ quan quản lý đều thống nhất rằng mục tiêu cốt lõi của việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải là giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Cơ quan quản lý luôn ghi nhận các ý kiến đóng góp để soi xét, tự điều chỉnh và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp.
Theo quy định của Cục Đăng kiểm, từ ngày 1/3, các mức khí thải sẽ được áp dụng theo năm sản xuất của xe. Cụ thể, ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1; xe sản xuất từ 1999 đến hết 2016 áp dụng mức 2; xe sản xuất từ 2017 đến hết 2021 áp dụng mức 3; xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng mức 4.