Những học viên tuổi 60 vẫn miệt mài học chữ
Những ngày đầu tháng 11, khi màn đêm buông xuống, bản K Vi nằm trên đỉnh Giang Màn thuộc dãy Trường Sơn, ánh điện từ lớp học xóa mù chữ vẫn sáng. Trong căn phòng của lớp học xóa mù chữ ở cuối dãy nhà, tiếng đánh vần ê a vang lên giữa núi rừng. Những bộ bàn ghế vốn dành cho học sinh tiểu học ban ngày giờ trở thành nơi học tập của 24 học viên người DTTS. Lớp học xóa mù chữ ở bản K Vi bắt đầu từ 19h và kết thúc lúc 21h, duy trì từ thứ Hai đến thứ Năm hằng tuần.
Trực tiếp giảng dạy tại lớp học đặc biệt này là cô giáo Hồ Thị Nguyên, người con của vùng biên Dân Hóa. Cũng là người DTTS, sinh ra và lớn lên tại địa phương, cô Nguyên thấu hiểu những thiệt thòi mà bà con phải đối mặt khi không biết chữ. Đặc biệt, có những học viên đã ngoài 60 tuổi. Người nhiều tuổi nhất là bà Hồ Thị Lan, 62 tuổi. Cùng độ tuổi còn có bà Hồ Thị Keo. Trong khi đó, học viên ít tuổi nhất ở lớp ở bản K Vi là chị Hồ Thị Nô, sinh năm 1992.
Bà Lan cho biết: “Trước đây, không có điều kiện để đi học nên tôi chưa bao giờ biết chữ. Nay đã lớn tuổi, rất may lại được theo học lớp xóa mù chữ ngay tại bản. Đi học không phải đóng tiền, tôi quyết tâm học hành chăm chỉ để đọc thông, viết thạo”.
Với bà Hồ Thị Nhíp, biết đọc, biết viết đang mở ra những thay đổi trong cuộc sống thường ngày. Sau gần 2 tháng đến lớp, bà đã bắt đầu đọc được, viết được và làm quen với những phép tính cộng, trừ. “Không biết chữ, mỗi lần đi viện hay lên xã làm giấy tờ đều phải nhờ người đi cùng để đọc rồi điểm chỉ. Đi chợ mua bán cũng không dám, vì không biết tính toán. Nay được đi học, tôi vui lắm”, bà Nhíp chia sẻ. Những dòng chữ đầu tiên tuy còn nguệch ngoạc nhưng mang lại niềm vui lớn cho các học viên. Với họ, biết chữ không chỉ là hoàn thành một bài học mà còn giúp tự tin hơn trong cuộc sống, giảm sự phụ thuộc vào người khác.
Cô giáo Hồ Thị Nguyên cho biết: “Các học viên đều chăm chỉ đến lớp. Khả năng tiếp thu của một số người còn chậm nhưng sau gần 2 tháng, nhiều học viên đã đọc thông, viết thạo. Có người viết chữ rất đẹp”.
Thắp sáng tri thức từ những lớp học xóa mù chữ
Không riêng bản K Vi, tại bản Bãi Dinh, một lớp xóa mù chữ khác cũng được tổ chức ngay tại điểm trường tiểu học. Lớp có 32 học viên và đã duy trì hoạt động hơn 2 tháng qua. Đứng lớp là cô giáo Nguyễn Thị Hoài An. Phần lớn học viên đều đã lớn tuổi nhưng vẫn đều đặn đến trường với mong muốn biết đọc, biết viết.
Bà Hồ Thị Tập - học viên của lớp, cho biết: “Không biết chữ khiến chị gặp nhiều bất tiện. Việc mua bán ngoài chợ cũng gặp khó khăn vì không biết tính toán. Dù lớn tuổi nhưng tôi vẫn muốn đi học để biết cái chữ. Tự tay mình viết được tên mình tôi thấy mình thêm phần tự tin”.
Dân Hóa là xã biên giới của tỉnh Quảng Trị. Toàn xã có 14 bản, chủ yếu là đồng bào dân tộc Chứt và Bru Vân Kiều sinh sống. Địa hình miền núi chia cắt, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Đây cũng là một trong những rào cản khiến không ít người trưởng thành chưa có cơ hội tiếp cận giáo dục.
Để đưa con chữ đến gần hơn với người dân, ngày 27/5/2026, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Dân Hóa đã ban hành kế hoạch số 38/KH-PVHXH. Theo kế hoạch, toàn xã Dân Hóa sẽ mở 6 lớp xóa mù chữ, các lớp dự kiến sẽ học trong giai đoạn I với thời lượng 11 tháng, giai đoạn II dự kiếnhọc trong 10 tháng.
Tại thời điểm này, xã Dân Hóa đã mở 3 lớp xóa mù chữ tại các bản Bãi Dinh, bản K Vi và bản La Trọng, thu hút tổng cộng 75 học viên tham gia. Các lớp được triển khai trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026.
Thay vì yêu cầu người dân học tập trung tại trung tâm xã, chính quyền địa phương mở lớp học ngay tại điểm trường trong bản. Thời gian học cũng được bố trí vào buổi tối, tránh ảnh hưởng đến công việc lao động, sản xuất ban ngày. Cùng với chính quyền và ngành giáo dục, lực lượng Bộ đội Biên phòng cũng tham gia vận động, khuyến khích người dân đến lớp và duy trì việc học.
Ông Phạm Văn Bắc - Phó Chủ tịch UBND xã Dân Hóa cho biết: “Địa phương không chỉ đặt mục tiêu giúp người dân biết đọc, biết viết mà còn chú trọng các giải pháp chống tái mù chữ". Ông Bắc cho biết thêm, xã định hướng gắn kết quả xóa mù chữ với các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề ngắn hạn. Qua đó, người dân có thêm kiến thức, kỹ năng lao động, từng bước chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.
Từ những lớp học sáng đèn giữa núi rừng, những người từng phải điểm chỉ khi làm giấy tờ đang dần có thể tự tay viết tên mình. Với các học viên ngoài 60 tuổi, hành trình đến với con chữ có thể muộn hơn nhiều người, nhưng khát khao được học thì chưa bao giờ là muộn.
