Đưa văn hóa dân tộc vào bài học tiếng Anh
Trong bộ trang phục truyền thống của người Tày, cô Lê Thị Mai Phương, giáo viên tiếng Anh trường THCS Lê Văn Tám (TP. HCM), bước vào lớp học và giới thiệu với học sinh về văn hóa của một dân tộc Việt Nam. Đặc biệt, cô còn trực tiếp chơi đàn tính - nhạc cụ truyền thống gắn với đời sống văn hóa của người Tày - để học sinh được nghe, quan sát và cảm nhận âm thanh đặc trưng ngay trong giờ học.
Hình ảnh cô giáo trong trang phục dân tộc, tiếng đàn vang lên giữa lớp học tạo nên không khí khác biệt so với tiết tiếng Anh thông thường. Đây cũng là điểm nhấn của tiết dạy chuyên đề "Ứng dụng AI và công nghệ số trong giảng dạy tiếng Anh" theo định hướng liên môn do trường THCS Lê Văn Tám tổ chức ngày 30/10.
Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách giáo khoa, học sinh được khám phá văn hóa người Tày thông qua hình ảnh, âm thanh, video và các hoạt động tương tác bằng ngoại ngữ.
Mở đầu tiết học, cô Mai Phương trình chiếu video được xây dựng với sự hỗ trợ của AI. Trong video, các nhân vật sử dụng tiếng Anh để giới thiệu về văn hóa truyền thống của người Tày, từ nhà ở, ẩm thực đến âm nhạc và sinh hoạt thường ngày.
Sau khi xem video, học sinh trả lời các câu hỏi bằng tiếng Anh như “What is the video about?” (Video nói về điều gì?), Việt Nam có bao nhiêu dân tộc và các em có thể kể tên những dân tộc nào. Khi hình ảnh trang phục truyền thống xuất hiện, học sinh quan sát, nhận diện và trả lời câu hỏi về dân tộc được giới thiệu.
Từ video, giáo viên dẫn dắt học sinh tìm hiểu các từ vựng liên quan đến văn hóa và đời sống như nhà sàn, tre, ruộng bậc thang, xôi ngũ sắc, điệu múa dân gian, nhạc cụ truyền thống… Các từ mới được minh họa bằng hình ảnh, hướng dẫn phát âm theo lớp và từng cá nhân, giúp học sinh ghi nhớ từ vựng trong ngữ cảnh cụ thể.
Ở hoạt động tiếp theo, học sinh đọc và nghe đoạn hội thoại giữa hai nhân vật Tom và Lai, tìm hiểu ba chủ đề chính: Nhà ở, ẩm thực và âm nhạc. Các em làm việc theo cặp, phân vai đọc hội thoại, trả lời câu hỏi, chọn đáp án, điền từ còn thiếu và xác định thông tin đúng hoặc sai; sôi nổi tham gia trò chơi đoán chữ theo nhóm...
Điểm đáng chú ý là bài học không dừng ở việc ghi nhớ từ vựng hay trả lời câu hỏi. Ở phần vận dụng, học sinh được đặt vào tình huống đóng vai hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu với Tom và các bạn về một bản làng của người Tày. Các em sử dụng kiến thức vừa học để giới thiệu nhà sàn, ruộng bậc thang, xôi ngũ sắc, đàn tính và những điệu múa dân gian.
Giáo viên dành cả tháng chuẩn bị bài giảng ứng dụng AI
Qua tiết học, tiếng Anh trở thành phương tiện để học sinh tiếp cận nhiều lĩnh vực kiến thức khác nhau. Các em vừa rèn luyện kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, vừa tìm hiểu về địa lý, kiến trúc, ẩm thực, âm nhạc và văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Việc sử dụng video AI cũng giúp bài học có thêm hình ảnh trực quan, tạo tình huống giao tiếp gần gũi và khơi gợi sự tò mò của học sinh.
Cô Mai Phương cho biết, việc ứng dụng công nghệ, AI vào giảng dạy đòi hỏi giáo viên phải chủ động học hỏi và dành thời gian chuẩn bị. Với những giáo viên đã có nhiều năm đứng lớp, việc làm quen với công nghệ mới đôi khi không dễ dàng. Tuy nhiên, cô vẫn cố gắng cập nhật, thử nghiệm những cách làm mới để bài giảng hấp dẫn và phù hợp hơn với học sinh.
Theo bà Phạm Thị Thủy - Hiệu trưởng nhà trường, giáo viên được tham gia các buổi tập huấn nhưng điều quan trọng không kém là tinh thần tự học và chia sẻ kinh nghiệm giữa đồng nghiệp. Để xây dựng một tiết dạy có ứng dụng công nghệ, tích hợp nhiều lĩnh vực kiến thức, tổ chuyên môn có khi phải dành cả tháng cùng nghiên cứu, chuẩn bị hoạt động và học liệu.
Dù tốn nhiều thời gian, công sức, những tiết học như vậy mang lại hiệu quả tích cực. Sự hào hứng, chủ động tham gia của học sinh cũng là động lực để giáo viên tiếp tục tìm tòi, ứng dụng công nghệ và AI vào quá trình dạy học.
