Lớp học qua màn hình tivi
Trong một phòng học nhỏ ở Trường Tiểu học Nậm Cắn 2 (xã Nậm Cắn, Nghệ An), một chiếc tivi được đặt giữa lớp. Trên màn hình, cô giáo đang giảng bài từ một điểm cầu cách đó hàng trăm cây số.
Ở đầu bên kia, cô Nguyễn Thị Thúy Hằng, giáo viên Trường Tiểu học Hưng Bình (phường Thành Vinh) đang đứng lớp qua máy tính. Còn trong lớp học vùng biên, 17 học sinh chăm chú nhìn lên màn hình, lắng nghe từng câu tiếng Anh.
Đó là lớp học đặc biệt mà cô Hằng bắt đầu đứng lớp ở tuổi 50, với những học sinh mà cô chưa từng gặp mặt. “Buổi học đầu tiên tôi khá bất ngờ. Khi kiểm tra thì là học sinh lớp 5, nhưng nhiều em gần như phải bắt đầu lại từ những kiến thức rất cơ bản”, cô Hằng kể.
Những ngày đầu, việc dạy học gặp không ít trục trặc. Đường truyền internet không ổn định, âm thanh đôi khi bị ngắt quãng. Có lúc cô gọi tên học sinh nhưng các em không nghe thấy, có khi cả lớp chỉ im lặng nhìn lên màn hình vì tín hiệu bị gián đoạn. Nhưng sau một thời gian, lớp học dần đi vào nề nếp.
Với sĩ số 17 học sinh, cô Hằng có thể gọi từng em đọc bài, sửa phát âm và luyện hội thoại. Mỗi khi một học sinh đọc đúng từ tiếng Anh, cả lớp lại vỗ tay cổ vũ. “Dù chỉ qua màn hình, tôi vẫn cảm nhận được sự hào hứng của các em. Điều đó khiến mình có thêm động lực để dạy tốt hơn”, cô nói.
Không chỉ tại Nậm Cắn 2, những lớp học tiếng Anh trực tuyến như vậy cũng đang được tổ chức ở nhiều điểm trường miền núi Nghệ An. Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền (xã Tương Dương), các tiết học tiếng Anh trực tuyến cũng đã trở thành quen thuộc.
Cô Cao Thị Hồng Na, giáo viên Trường Tiểu học Tân Hương 1, phụ trách giảng dạy cho học sinh lớp 3 tại đây. Theo cô Na, dạy học trực tuyến không thể hiệu quả bằng việc đứng lớp trực tiếp. Tuy nhiên, nếu giáo viên chủ nhiệm tại điểm trường phối hợp tốt thì lớp học vẫn có thể duy trì ổn định.
Trong mỗi tiết học, giáo viên tại lớp hỗ trợ học sinh kết nối thiết bị, giữ trật tự lớp và giúp các em tương tác với giáo viên ở đầu cầu bên kia. Để thu hút học sinh, giáo viên phải thiết kế bài giảng sinh động hơn, kết hợp hình ảnh, trò chơi và âm thanh. Những từ tiếng Anh đơn giản được lặp lại nhiều lần để các em quen dần với cách phát âm. “Chúng tôi chỉ mong một ngày các em được học trực tiếp với giáo viên. Khi có thầy cô đứng lớp, việc học chắc chắn sẽ hiệu quả hơn”, cô Na chia sẻ.
Khoảng trống giáo viên ở vùng biên
Những lớp học đặc biệt ấy xuất phát từ một thực tế: nhiều trường vùng cao Nghệ An đang thiếu giáo viên tiếng Anh. Ông Trần Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền, cho biết, trường hiện có 10 lớp với hơn 300 học sinh, trong đó gần 200 em ở bán trú. Phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện học tập còn nhiều hạn chế. “Không có giáo viên thì học sinh thiệt thòi. Tiếng Anh là môn học bắt buộc, nhưng với những trường vùng cao như chúng tôi, tìm giáo viên rất khó”, ông Hùng chia sẻ.
Không chỉ riêng Lưu Kiền, nhiều điểm trường miền núi Nghệ An cũng đang gặp tình trạng tương tự. Ở Trường Tiểu học Nậm Cắn 2, toàn trường có 7 lớp với 163 học sinh. Phương án sáp nhập học sinh về Trường Tiểu học Nậm Cắn 1 từng được tính đến, nhưng khoảng cách giữa hai điểm trường gần 30 km khiến việc đi lại của học sinh gần như không thể. Nhiều năm qua, trường vẫn thiếu giáo viên Tin học và tiếng Anh.
Theo thầy Đặng Xuân Quế, Phó Hiệu trưởng nhà trường, đầu năm học này trường từng hợp đồng được một giáo viên tiếng Anh tại địa phương để giảng dạy. Tuy nhiên, việc dạy học chỉ duy trì được vài tuần rồi phải dừng. Để học sinh không bỏ lỡ hoàn toàn chương trình, nhà trường phải xoay xở nhiều cách khác nhau. Với môn Tin học, một giáo viên Mỹ thuật có hiểu biết về công nghệ được phân công đứng lớp cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 5.
Theo thống kê của ngành giáo dục Nghệ An, toàn tỉnh có khoảng 20 trường tiểu học không có giáo viên tiếng Anh, chủ yếu tập trung ở các huyện miền núi cũ như Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong,…
Điều đó đồng nghĩa với việc hàng nghìn học sinh có nguy cơ không được học môn học bắt buộc này. Việc dạy học trực tuyến giúp học sinh không bị “đứt gãy” kiến thức trong giai đoạn thiếu giáo viên, nhưng đây vẫn chỉ là giải pháp tạm thời.
Trong các kỳ tuyển dụng gần đây, Nghệ An đã dành thêm nhiều chỉ tiêu giáo viên tiếng Anh cho các xã vùng cao nhằm từng bước khắc phục tình trạng thiếu hụt. Tuy nhiên, bài toán không chỉ là tuyển đủ giáo viên mà còn là làm sao giữ chân họ ở những vùng khó khăn.
