Ngựa khổng lồ, dát vàng hoành tráng
Cận Tết Nguyên đán, nhiều tỉnh thành khắp cả nước trình làng linh vật ngựa với nhiều kiểu dáng, kích cỡ, mức độ độc đáo khác nhau. Đây không chỉ là biểu tượng của năm mới mà còn là sản phẩm sáng tạo của những nghệ nhân tài hoa.
Trong hệ thống 12 con giáp của người Việt, ngựa (ngọ) là biểu tượng văn hóa, lịch sử giàu tầng nghĩa, gắn với hành trình dựng nước và giữ nước. Trong nghệ thuật tạo hình dân gian, ngựa xuất hiện nổi bật trong tranh Đông Hồ, Hàng Trống, đặc biệt trong các bức tranh tết. Hình ảnh mã đáo thành công - ngựa phi nước đại, bờm tung gió, chân chạm mây - là lời chúc phổ biến cho sự thành đạt, thăng tiến và bình an trở về.
Với ý nghĩa đó, nhiều tỉnh thành giới thiệu linh vật ngựa với tạo hình uy dũng, gửi gắm khát vọng vươn lên trong năm mới.
Linh vật ngựa ở đường hoa Nguyễn Huệ (TPHCM) lấy cảm hứng từ hình tượng Thánh Gióng cưỡi ngựa bay về trời, biểu trưng cho sức mạnh, ý chí. Do kích thước và trọng lượng lớn nên linh vật được vận chuyển bằng hai xe tải cỡ lớn. Linh vật ngựa ở đường hoa Nguyễn Huệ (TPHCM) mang tông màu vàng chủ đạo, nặng khoảng 2 tấn, cao 7 m, dài khoảng 9 m. Linh vật được đánh giá có đường nét tinh xảo, phong thái oai phong.
Linh vật chính trong cụm linh vật mừng xuân Bính Ngọ 2026 của Gia Lai cũng lấy ý tưởng từ hình tượng ngựa chiến của Thánh Gióng. Linh vật chính có tổng chiều cao khoảng 10 m, phối màu nâu đỏ của đất bazan.
Ở công viên Ba Tơ (Quảng Ngãi), linh vật ngựa phi nước đại cũng gây chú ý. Ngựa cao 10 m, riêng phần thân ngựa cao 6,5 m, nổi bật với sắc vàng ánh kim, dáng phi nước đại hướng về phía Biển Đông. Tạo hình linh vật ngựa của Quảng Ngãi không quá cầu kỳ, ghi điểm bởi thiết kế gọn gàng. Điểm độc đáo là lớp vàng kim tuyến phản chiếu, thu hút sự quan tâm của du khách khi ghé thăm công viên Ba Tơ.
Tại Lạng Sơn, linh vật ngựa vàng được đặt trong khuôn viên Lễ hội Hoa đào xứ Lạng, trở thành điểm nhấn check-in. Linh vật được tạo hình ở tư thế tung vó, thân hình săn chắc, bờm và đuôi uốn lượn. Gam màu vàng ánh kim và đỏ chủ đạo phối cùng họa tiết mây, hoa cách điệu.
Đơn vị thiết kế, thi công cho biết linh vật ngựa được tạo tác từ chất liệu composite (nhựa tổng hợp), bảo đảm độ bền, khả năng tạo hình và màu sắc khi trưng bày ngoài trời.
Linh vật gây cười
Bên cạnh những linh vật toát lên phong thái uy dũng thường thấy của ngựa, nhiều địa phương chọn thiết kế linh vật hài hòa, dễ thương, gần gũi với đời sống thường nhật và phù hợp để du khách check-in.
Một trung tâm thương mại ở Khánh Hòa trưng bày đôi linh vật ngựa kích thước lớn, với gam hồng pastel làm chủ đạo. Cư dân mạng nhận xét hai chú ngựa tạo cảm giác lãng mạn, như bước ra từ cổ tích.
Tuy nhiên, không ít linh vật khi được công bố đã gây cười, tạo nhiều luồng ý kiến trái chiều vì tạo hình quá khác lạ với hình dung thông thường về ngựa. Cụm linh vật đặt tại quảng trường Nguyễn Tất Thành gây bão nhờ thiết kế độc đáo, ngộ nghĩnh, tay cầm iPhone 17 Pro Max. Biểu cảm cau có của linh vật cũng trở thành đề tài gây bàn tán. Một số người cho rằng với thiết kế lớn, đặt ở nơi công cộng, đơn vị thi công nên tính toán đến sự phù hợp với cảnh quan, tránh những biểu tượng làm lố, gây mất mỹ quan.
"Linh vật này giống ngưu ma vương, nói mới biết là con ngựa", "Nhìn như Trư Bát Giới", "Không hiểu ý nghĩa linh vật là gì" - cư dân mạng bình luận. Luồng ý kiến khác cởi mở hơn, ủng hộ giảm bớt tính khuôn mẫu, nặng biểu tượng. Yếu tố vui tươi, sáng tạo, dễ tiếp cận cũng góp phần giúp năm mới vui vẻ, tích cực hơn.
Linh vật ngựa ở Đồng Tháp cũng có tạo hình kỳ quặc, đeo mi dài, cơ thể gầy còm. Cụm mô hình ngựa ở phường Quy Nhơn cũng xuất hiện với phong cách du lịch biển hài hước. Linh vật ngựa trên khoác lên mình trang phục mang đậm không khí nghỉ dưỡng với mũ, kính râm.
Từng tham gia thiết kế linh vật năm 2024, họa sĩ Nguyễn Văn Hiệu có quan điểm linh vật hoặc sản phẩm điêu khắc cần được thiết phù hợp với bối cảnh sắp đặt hoặc ăn nhập với ý tưởng trưng bày tổng thể.
"Khó khăn khi thiết kế linh vật là phải truyền tải được thông điệp trong sản phẩm. Các ý tưởng trên linh vật không được mâu thuẫn với nhau, và càng thú vị, sáng tạo càng tốt. Sự phong phú và đa dạng trong phong cách tạo hình linh vật Tết cũng phản ánh tinh thần cởi mở và yêu mến văn hóa của người Việt Nam", anh Hiệu chia sẻ với PV Tiền Phong.
Không có quy định nào cụ thể cho những linh vật trưng bày ở công viên, đường hoa, địa điểm công cộng. Tuy nhiên, đơn vị thi công, thiết kế cần đặt yếu tố lịch sự, trang nhã, phù hợp thuần phong mỹ tục lên đầu.