Ngày 20/10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã ký ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.
Chỉ thị nêu rõ, những năm qua, công tác thi, kiểm tra, đánh giá đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ bản bảo đảm công bằng. Tuy nhiên, ở một số nơi, việc kiểm tra, đánh giá và tổ chức thi chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng dạy và học; hành vi gian lận, vi phạm quy chế thi và vi phạm sự liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn còn xảy ra. Một trong những nguyên nhân chủ yếu được chỉ ra là bệnh thành tích chưa được khắc phục triệt để, cơ chế quản lý đánh giá, thi đua, khen thưởng còn bất cập.
Đổi mới chỉ tiêu đánh giá thi đua trước ngày 30/11/2026
Để thực hiện nhất quán phương châm "học thật, thi thật, đánh giá thật", Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng Bộ GD - ĐT tập trung rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, cán bộ quản lý và nhà giáo theo hướng không tạo áp lực về thành tích; hoàn thành trước ngày 30/11/2026.
Đáng chú ý, Chỉ thị yêu cầu: "Không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi để làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân". Đồng thời, nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.
Bên cạnh đó, trước ngày 15/12/2026, Bộ GD - ĐT phải hoàn thành việc rà soát toàn diện, sửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế thi và hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới trong thi cử, nghiên cứu khoa học, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị công nghệ cao để gian lận. Bộ cũng được giao xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi để kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính học thuật
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục phổ thông, Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra, đánh giá tại đơn vị.
Các cơ sở đào tạo phải rà soát, hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật phù hợp với thực tiễn; quy định rõ việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi đạo văn, sao chép, thuê hoặc nhờ người khác làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng AI trái quy định.
Phương pháp học tập, kiểm tra, đánh giá cần được đổi mới theo hướng coi trọng quá trình và sản phẩm học tập, nghiên cứu khoa học, đánh giá đúng năng lực người học; triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống gian lận trong nghiên cứu khoa học, thi kết thúc học phần, thi cuối khóa, bảo vệ luận văn, luận án.
Thực trạng tỷ lệ tốt nghiệp Giỏi, Xuất sắc tăng nhanh ở nhiều trường đại học
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ được đưa ra trong bối cảnh vài năm trở lại đây, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp loại Giỏi và Xuất sắc tại nhiều trường đại học công lập lớn có xu hướng tăng nhanh, đặc biệt ở khối ngành Kinh tế, Tài chính và Xã hội. Thậm chí, như Sinh Viên Việt Nam đã đưa tin, có trường tỉ lệ sinh viên xếp loại Giỏi, Xuất sắc lên tới gần 90%.
Tại Hội nghị Giáo dục đại học 2026, Bộ trưởng Bộ GD - ĐT Hoàng Minh Sơn cũng từng đặt vấn đề về mức độ nỗ lực thực chất của sinh viên khi tỷ lệ tốt nghiệp Xuất sắc ở nhiều trường lớn quá cao, đồng thời yêu cầu các trường siết chặt khâu kiểm tra, đánh giá để bảo đảm tính thách thức và công bằng.
Tại Công văn số 7314/BGDĐT-GDĐH hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2026 - 2027, Bộ GD - ĐT cũng đã yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học kiểm soát chặt chẽ tình trạng "lạm phát" điểm số. Cụ thể, các trường phải phân tích phân bố điểm học phần, kết quả học tập và xếp loại tốt nghiệp theo từng ngành, từng khóa; đối chiếu trực tiếp với mức độ đạt chuẩn đầu ra và phản hồi từ doanh nghiệp tuyển dụng. Bộ GD - ĐT nhấn mạnh nguyên tắc không áp đặt tỷ lệ điểm hoặc tỷ lệ tốt nghiệp loại Giỏi, Xuất sắc, tuyệt đối không hạ chuẩn đánh giá để chạy theo thành tích, đồng thời yêu cầu các trường kiểm tra mẫu bài thi, đồ án, luận văn và hoàn thành báo cáo kiểm soát lạm phát điểm trước khi kết thúc năm học.
