Cẩn trọng để không mất cơ hội
Theo TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TPHCM, trước những thay đổi trong quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026, thí sinh cần thay đổi tư duy đăng kí xét tuyển, tránh tâm lí dàn trải, đăng kí cho có như các năm trước. Việc giới hạn tối đa 15 nguyện vọng đặt ra yêu cầu rất rõ ràng về trách nhiệm và chiến lược của mỗi thí sinh.
Ông phân tích, có những ngành được đào tạo ở nhiều trường nhưng mức điểm chuẩn chênh lệch đáng kể. Nếu không cân nhắc kĩ tương quan giữa năng lực bản thân và mặt bằng điểm chuẩn từng trường, nguy cơ trượt tất cả các nguyện vọng hoàn toàn có thể xảy ra. “Thí sinh cần tính toán để vừa trúng tuyển được ngành mong muốn, vừa đảm bảo chắc suất. Đặc biệt, với các ngành nóng tại những trường ĐH lớn, hầu như không xét tuyển bổ sung. Nếu không trúng tuyển đợt 1, cơ hội gần như khép lại”, TS Nhân nhấn mạnh.
Ông khuyến nghị, khi sắp xếp thứ tự nguyện vọng, thí sinh nên phân tầng rõ ràng: nhóm nguyện vọng cao hơn năng lực một chút để thử sức; nhóm phù hợp với năng lực; và nhóm an toàn để đảm bảo cơ hội trúng tuyển.
Ngoài phương thức xét tuyển thẳng, thí sinh không nên quá bận tâm phương thức xét tuyển nào “có lợi hơn”. Điều quan trọng là cập nhật đầy đủ và chính xác dữ liệu cá nhân. “Thí sinh cần theo dõi sát yêu cầu của từng cơ sở giáo dục ĐH về việc cập nhật chứng chỉ IELTS, kết quả các kì thi riêng (nếu có), cũng như các điều kiện ràng buộc của từng phương thức”, ông Nhân lưu ý.
Đáng chú ý, năm 2026, xu hướng xét tuyển độc lập từng thành phần điểm gần như không còn. Hầu hết các trường áp dụng phương thức kết hợp nhiều yếu tố, yêu cầu thí sinh có thành tích tương đối đồng đều thay vì lệch hẳn về một tiêu chí. TS Nguyễn Trung Nhân cho biết, số lượng thí sinh đăng kí xét tuyển bằng học bạ vẫn rất lớn.
Tuy nhiên, điều kiện xét tuyển năm nay chặt chẽ hơn khi yêu cầu sử dụng điểm của cả 6 học kì, đồng thời, điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp môn chiếm 15/30 điểm trong cấu phần xét tuyển. Trong đó, môn Toán hoặc Ngữ văn bắt buộc chiếm trọng số tối thiểu 1/3. Ông Nhân khuyên thí sinh cần dồn lực cho kì thi tốt nghiệp THPT. Đây vẫn là yếu tố then chốt quyết định cơ hội trúng tuyển.
Một điểm mới đáng chú ý, chính sách cộng điểm ưu tiên vẫn giữ như năm trước, nhưng được giới hạn chặt chẽ theo từng thành phần điểm ưu tiên, khuyến khích; không còn tình trạng cộng vô tội vạ như các năm trước (Bộ khống chế mỗi thành phần ưu tiên, khuyến khích chỉ được cộng không quá 1,5 điểm).
Nếu chứng chỉ ngoại ngữ đã được quy đổi sang thang điểm xét tuyển, thí sinh sẽ không được cộng điểm thêm lần nữa như một số trường đã thực hiện trong năm vừa qua. Chứng chỉ ngoại ngữ mỗi trường có mức quy đổi khác nhau nhưng năm nay, bộ yêu cầu chia thành 5 khung điểm quy đổi, tránh tình trạng bất hợp lí như IELTS 4.5 và 6.5 cùng được quy đổi thành mức điểm tối đa như nhau.
Theo quy định mới, ngành sư phạm chỉ được đăng kí trong 5 nguyện vọng đầu tiên. TS Nguyễn Trung Nhân cho rằng, đây là thông điệp mạnh mẽ về việc nâng cao chất lượng đầu vào ngành đào tạo giáo viên. “Sư phạm là ngành tinh hoa. Đất nước cần những người giỏi nhất, tâm huyết nhất để đào tạo nguồn nhân lực tương lai”, ông nói.
AI không phải “ngáo ộp”
Bên cạnh câu chuyện tuyển sinh, TS Nguyễn Trung Nhân cũng bày tỏ quan điểm về tâm lí lo lắng trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) trong giới trẻ.
Là người có nền tảng kĩ thuật và đã tiếp cận AI từ khá sớm, ông nhìn nhận AI là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ, giúp tăng tốc quá trình lao động, học tập. Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên thổi phồng vai trò của AI đến mức làm suy giảm động lực học tập và phát triển bản thân. “Nếu trước đây một phần mềm cần cả tháng để hoàn thiện thì nay có thể chỉ vài giờ với sự hỗ trợ của AI. Nhưng vài giờ đó vẫn cần con người định hướng, kiểm soát và sáng tạo”, ông phân tích.
Theo TS Nhân, con người tồn tại không chỉ để tạo ra sản phẩm vật chất mà còn để lao động, tương tác, chia sẻ, thấu cảm và phát triển cùng nhau. Nếu quá phụ thuộc vào công nghệ, đánh mất động lực và cảm xúc, xã hội sẽ đối diện nhiều hệ lụy.
Ông khẳng định, dù chọn ngành thương mại điện tử, marketing, tâm lí học, y khoa hay kĩ thuật, AI đều có thể là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người. “Đừng vì nghe quá nhiều về AI mà nản chí, nghĩ rằng học gì cũng sẽ bị thay thế. Các em học để tồn tại, để phát triển và để tạo ra giá trị cho xã hội. Công nghệ là công cụ, không phải mục đích cuối cùng”, TS Nguyễn Trung Nhân nhấn mạnh.
TS Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Phát triển khởi nghiệp, Trường ĐH Sư phạm TPHCM cho biết, năm nay, nhà trường có chỉ tiêu dự kiến sớm với 5.715 chỉ tiêu, tăng khoảng 10% so với năm 2025.
Theo ông, việc tăng chỉ tiêu diễn ra trong bối cảnh một số ngành đào tạo giáo viên có sự điều chỉnh đáng kể về quy mô. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở phía cơ sở đào tạo mà còn phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của thí sinh. “Năm vừa qua, tổng số thí sinh đăng kí nguyện vọng vào các ngành sư phạm đạt hơn 70.000 em. Con số tuyệt đối cho thấy sức hút của khối ngành này vẫn rất lớn”, TS Huỳnh Trung Phong phân tích.
Trước băn khoăn của nhiều thí sinh về khả năng AI dần thay thế giáo viên ở một số nội dung giảng dạy, TS Huỳnh Trung Phong cho rằng cần nhìn nhận vấn đề một cách tỉnh táo.
Theo nhiều chuyên gia tuyển sinh, trong bối cảnh AI phát triển, sinh viên cần biết thích nghi và làm chủ công nghệ. Muốn làm được điều này, trước hết người học cần có kiến thức và kĩ năng, để có thể đưa ra quyết định chính xác.
Ở góc độ cá nhân, ông nhận định AI khó có thể thay thế hoàn toàn vai trò của người thầy. Tuy nhiên, công nghệ có thể trở thành trợ thủ đắc lực, giúp giáo viên tối ưu hóa công việc chuyên môn.
Theo TS Huỳnh Trung Phong, những năm gần đây, Trường ĐH Sư phạm TPHCM đã chủ động điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ. Ông Phong khẳng định, sinh viên trúng tuyển vào các ngành sư phạm của trường sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn, kĩ năng sư phạm và năng lực ứng dụng công nghệ, đủ khả năng thích ứng với môi trường giáo dục đang thay đổi nhanh chóng.
Theo ông, lựa chọn sư phạm không chỉ là chọn một ngành học, mà còn là chọn con đường gắn bó với sự nghiệp trồng người, lĩnh vực đòi hỏi tâm huyết, bản lĩnh và khả năng thích ứng không ngừng trước những biến động của thời đại.