Doanh nghiệp logistics Việt cần 'vũ khí' gì trong tình hình hiện nay?

Dù mức độ toàn cầu hóa của thế giới vẫn đang duy trì ở đỉnh cao kỷ lục 25%, những đợt rung lắc địa chính trị cục bộ của chuỗi cung ứng đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải có chiến lược thích ứng nhanh nhạy. Theo các chuyên gia, lời giải thiết thực nhất hiện nay nằm ở việc kích hoạt các kế hoạch dự phòng mạnh mẽ, áp dụng giải pháp định tuyến thay thế và tăng cường hợp tác sâu rộng với đối tác logistics nhằm bảo vệ luồng giao thương xuyên biên giới.

Cú sốc logistics chỉ mang tính ngắn hạn

Trong những ngày gần đây, căng thẳng tại Trung Đông đã trực tiếp làm gián đoạn nhiều chuyến bay và hoạt động vận chuyển hàng hóa, khiến chuỗi cung ứng khu vực đối mặt với tình trạng đình trệ và hạn chế. Ông John Pearson, Giám đốc Điều hành DHL Express, thừa nhận rằng khi xung đột bùng phát, hoạt động vận tải hàng không và logistics khu vực lập tức chịu tác động. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định thương mại quốc tế đang nỗ lực duy trì đà phục hồi và sẽ dần ổn định trở lại khi những căng thẳng lắng xuống.

GS Steven A. Altman

Dưới góc nhìn chuyên gia, GS. Steven A. Altman - Giám đốc Chương trình DHL về Toàn cầu hóa tại Trường Kinh doanh Stern (Đại học New York) - nhận định biến động này chắc chắn ảnh hưởng đến thương mại chung, bởi Trung Đông hiện đóng góp khoảng 4-6% tổng giao thương hàng hóa toàn cầu. Dù vậy, dựa trên dữ liệu kinh tế và lịch sử, ông đánh giá đây nhiều khả năng chỉ là một cú sốc ngắn hạn và hoàn toàn không làm thay đổi xu hướng toàn cầu hóa đang tiếp diễn. “Tôi lạc quan về khả năng phục hồi của khu vực trong thời gian tới,” ông Altman chia sẻ.

Thực tế, để đối phó với tình hình, các tập đoàn logistics lớn đã nhanh chóng có phương án thích ứng. Đại diện DHL cho biết, mặc dù có sự điều chỉnh hoạt động ngắn hạn ở mảng vận tải hàng không, các tuyến đường Á - Âu của hãng vẫn tiếp tục vận hành thông suốt nhờ kế hoạch dự phòng mạnh mẽ, các giải pháp định tuyến thay thế và việc đẩy mạnh vận tải đa phương thức. Nhờ hiện diện tại Trung Đông từ năm 1996, mạng lưới hạ tầng vững chắc (như tại trung tâm logistics Dubai) giúp DHL vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực ở khu vực này trong 12 tháng qua

Toàn cầu hóa đạt đỉnh và bước nhảy vọt của Việt Nam

Khả năng chống chịu của thương mại quốc tế đã được minh chứng rõ nét qua Báo cáo Kết nối Toàn cầu của DHL 2026 được công bố tại Hà Nội mới đây. Theo báo cáo, bất chấp sự gia tăng của căng thẳng địa chính trị hay các rào cản thuế quan từ Mỹ, mức độ toàn cầu hóa của thế giới vẫn đạt 25% vào năm 2025, ngang bằng với mức cao kỷ lục từng được thiết lập năm 2022.

Toàn cảnh hội nghị

Các chuyên gia lý giải, đà tăng này được duy trì do phần lớn giao thương quốc tế không phụ thuộc trực tiếp vào Mỹ; cụ thể vào năm 2025, chỉ khoảng 13% hàng nhập khẩu và 9% hàng xuất khẩu toàn cầu liên quan đến thị trường này. Bên cạnh đó, các quốc gia đang tích cực theo đuổi nhiều thỏa thuận thương mại mới để đảm bảo khả năng tiếp cận các thị trường thay thế. Dự báo đến năm 2029, thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng trung bình 2,6% mỗi năm. Trong bức tranh hội nhập sôi động đó, Việt Nam nổi lên như một hình mẫu tiêu biểu.

Báo cáo vinh danh Việt Nam lọt top 10 quốc gia tăng mạnh nhất về mức độ toàn cầu hóa trong suốt 25 năm qua (2001–2025) với mức tăng 6,5 điểm. Năm 2026, Việt Nam xuất sắc đứng thứ 36/180 nền kinh tế toàn cầu và nằm trong nhóm những nước có thu nhập trung bình đạt mức kết nối cao nhất thế giới, sánh vai cùng Malaysia và Thái Lan.

Theo GS. Altman, sự bùng nổ thương mại của Việt Nam từ thời kỳ đổi mới đã đi liền với tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người. Hiện tại, Việt Nam tự hào xếp thứ 6 thế giới về tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa trong GDP và thứ 5 toàn cầu về độ phủ thị trường xuất khẩu. Ông Altman kỳ vọng vị trí về tỷ trọng GDP xuất khẩu của Việt Nam sẽ sớm vươn lên hạng 4 trong tương lai. Đặc biệt, trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam được dự báo có tốc độ tăng trưởng thương mại khoảng 6%/năm (nhanh thứ 24 thế giới) và đứng thứ 4 toàn cầu về mức tăng tuyệt đối của thương mại hàng hóa.

Đánh giá về thị trường nội địa, đại diện DHL khẳng định Việt Nam vẫn là một trong những thị trường tăng trưởng thương mại triển vọng nhất thế giới. Chính vị trí chiến lược, dòng vốn FDI mạnh mẽ và cơ sở hạ tầng không ngừng cải thiện đã tạo thành những "tấm khiên" vững chắc giúp hàng hóa Việt Nam giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài. Tuy nhiên, để bảo vệ thành quả và tiến xa hơn trong kỷ nguyên nhiều biến động, các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị cần tăng cường trao đổi chặt chẽ với đối tác logistics và mạnh mẽ đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm xây dựng một hệ sinh thái phục hồi bền vững.