Vượt qua hơn 150 dự án đến từ 50 trường đại học trên cả nước để góp mặt trong nhóm 8 đội xuất sắc nhất, cả hai đều mang đến sân khấu giải pháp công nghệ hiện đại, giàu tính ứng dụng và hướng thẳng vào vấn đề cấp thiết của xã hội. Cuộc đấu khép lại đầy nghẹt thở với khoảng cách sít sao chỉ 0,25 điểm, chính thức phân định tấm vé đi tiếp và tôn vinh bản lĩnh, tư duy sắc bén của tuổi trẻ.
Từ khát vọng song hành đến cuộc đối đầu sinh tử
Trước khi bước vào trận đấu, hai đội từng có chung một ước nguyện khá đặc biệt - mong muốn được đối đầu hoặc cùng sát cánh bên nhau ở những vòng thi quyết định. Đại diện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam từng ngỏ lời muốn thử sức cùng Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, trong khi các bạn trẻ đến từ Hà Nội cũng hy vọng có cơ hội đồng hành cùng đội bạn.
Thế nhưng, lá thăm may rủi đã đưa họ vào thế trực diện đối đầu ngay ở lượt thi của cặp đấu đầu tiên của vòng Sân khấu hoá và Phản biện - nơi mà một đội thắng sẽ giành quyền bước tiếp vào vòng Thực địa, còn đội thua cuộc phải dừng bước.
Sự kịch tính không chỉ nằm ở thể thức loại trực tiếp mà còn ở chính nội dung mà hai bên mang đến. Trường Đại học Hàng hải Việt Nam giới thiệu hệ sinh thái SPEI (SPEI Technology & SPEI Community) - giải pháp kiểm kê phát thải khí nhà kính tại các cảng biển ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp nâng cao nhận thức cộng đồng cận biên cảng.
Trong khi đó, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải mang tới AquaGuard AIoT - trạm giám sát và cảnh báo chất lượng nước ao nuôi thủy sản 24/7 sử dụng năng lượng mặt trời, nhằm bảo vệ sinh kế cho người nông dân.
Sân khấu hóa: Ngôn ngữ nghệ thuật truyền tải tri thức khoa học
Ở phần thi đầu tiên - Sân khấu hóa và trình bày dự án, hai đội có 3 phút trình bày dự án bằng hình thức nghệ thuật và 2 phút thuyết trình cốt lõi giải pháp. Đây là thử thách đòi hỏi các bạn sinh viên không chỉ nắm chắc chuyên môn mà còn phải biết mềm hóa những con số, thuật toán khô khan thành ngôn ngữ sân khấu sinh động.
Đội thi của trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã làm bùng nổ hội trường bằng sự đầu tư chỉn chu về trang phục, đạo cụ và âm thanh tái hiện không khí sôi động của thành phố Cảng. Họ lồng ghép hình ảnh những chuyến tàu vươn khơi cùng lời cảnh báo về hơn 94.000 ca tử vong mỗi năm do ô nhiễm khí thải cảng biển, từ đó làm bật lên tính cấp thiết của mô hình kiểm kê phát thải chuẩn ISO 14064.
Không kém cạnh, đội thi Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải tái hiện sinh động đời sống ao nuôi thủy sản qua các hoạt cảnh hóa thân thành người nông dân và đàn cá. Những khó khăn thực tế như dịch bệnh, biến đổi chất lượng nước hay chi phí vận hành cao được trình diễn tự nhiên, giúp khán giả và Ban giám khảo cảm nhận rõ "nỗi đau" của người nuôi tôm cá và giải pháp thực tế mà thiết bị AquaGuard AIoT mang lại.
Phản biện kịch tính: Nơi tư duy sắc bén và bản lĩnh cất lời
Bước vào phần Phản biện, không khí trường quay bùng nổ với thể thức 2026 hoàn toàn mới. Các đội luân phiên đổi vai trò Chủ nhà và Đội khách, với 30 giây để đội khách chất vấn và 45 giây để đội chủ nhà điều phối thành viên bảo vệ quan điểm.
Ở lượt thi thứ nhất, đội thi Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải liên tục xoáy sâu vào tính thực tế của dự án SPEI: "Ai là người được lợi thực sự?", "Dữ liệu AI lấy từ đâu và độ chính xác được kiểm chứng thế nào?". Đáp trả lại những câu hỏi dồn dập, các bạn trẻ Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã thể hiện sự bình tĩnh và lập luận đanh thép khi đưa ra minh chứng ứng dụng thực tế tại cảng Hải An, Tân Cảng Tân Vũ và các thuật toán máy học như XGBoost, LightGBM giúp tối ưu chi phí kiểm kê.
Ở lượt thi ngược lại, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đặt ra bài toán hóc búa về tính thương mại hóa, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn và dữ liệu huấn luyện AI của AquaGuard AIoT trong thời gian ngắn. Đội thi Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải đã bảo vệ quan điểm bằng việc chứng minh kết quả thử nghiệm tại 5 hộ dân, khả năng tích hợp chatbot AI gửi tin nhắn thoại và cơ chế tự động sục khí oxy vào đêm.
Đánh giá về màn tranh luận, Ban giám khảo - Tiến sĩ Hà Ánh Phượng, Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Khánh Diệu Hồng và Doanh nhân Nguyễn Văn Thanh - cùng khách mời đều bày tỏ sự bất ngờ trước khả năng ứng biến nhanh nhạy, tinh thần fair-play và vốn tri thức sâu rộng của cả hai đội.
0,25 điểm định đoạt: Dấu ấn trưởng thành của thế hệ sáng tạo trẻ
Kết quả cuối cùng khép lại với chiến thắng sát nút thuộc về Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, giúp họ giành tấm vé chính thức bước vào vòng Thực địa. Trường Đại học Hàng hải Việt Nam dù phải dừng bước nhưng đã để lại ấn tượng vô cùng đậm nét trong lòng khán giả.
Như Ban giám khảo đã nhận định: Một đội nhỉnh hơn về khả năng tranh luận phản biện nhưng phần cải tiến dự án chưa đạt kỳ vọng tuyệt đối, đội còn lại có bước tiến vượt bậc về phát triển sản phẩm nhưng phần trả lời câu hỏi còn có điểm chưa thật sắc nét. Chênh lệch 0,25 điểm - con số quá nhỏ bé trong một cuộc thi nhưng lại chứa đựng dung lượng nỗ lực khổng lồ của cả hai tập thể.
Sinh viên Thế hệ mới 2026 không chỉ tìm kiếm những dự án hoàn hảo trên giấy, mà quan trọng hơn là tìm kiếm những người trẻ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước những bài toán thực tế của đất nước. Cặp đấu đầu tiên của vòng Sân khấu hoá và Phản biện đã khép lại, nhưng tinh thần dấn thân của Gen Z Việt chắc chắn sẽ còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong những vòng thi tiếp theo.
Chương trình truyền hình Sinh viên Thế hệ mới 2026 phát sóng 21h30 thứ Bảy hàng tuần trên VTV3 với sự đồng hành của Herbalife Việt Nam.
