Bỏ công việc ổn định để theo đuổi đam mê
Nguyễn Thị Hà (sinh năm 2002) vừa tốt nghiệp ngành Diễn viên Sân khấu kịch hát của trường ĐH Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, với GPA 8,57/10, trở thành thủ khoa toàn trường. Với Hà, kết quả này không chỉ đánh dấu việc hoàn thành bốn năm đại học mà còn chứng minh quyết định từ bỏ công việc ổn định để theo đuổi đam mê một cách bài bản là đúng đắn, dù từng khiến cả gia đình lo lắng.
Sinh ra và lớn lên tại Bắc Ninh, từ nhỏ, Hà đã đam mê nghệ thuật truyền thống. Bà và mẹ là những người dạy cô những câu hát chèo đầu tiên. Hà nhớ những làn điệu như “Con nhện giăng mùng”, “Đào liễu” hay “Sử rầu - Ba than” trong vở chèo Quan Âm Thị Kính đã nuôi dưỡng tình yêu của cô với nghệ thuật chèo. “Có những trích đoạn mình xem xong, câu hát cứ văng vẳng trong đầu. Càng nghe, càng tìm hiểu, mình càng thấy thích chèo và muốn được hóa thân vào những nhân vật trên sân khấu”, Hà kể.
Hết lớp 9, Hà dự định thi vào lớp diễn viên chèo của trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Bắc Ninh. Tuy nhiên, khi ấy, do số lượng tuyển sinh không đủ để mở lớp, Hà phải chuyển sang học quan họ.
Sau khi tốt nghiệp trung cấp, Hà làm việc tại Trung tâm Văn hóa của tỉnh trong hai năm. Hà nhìn nhận, công việc khi ấy khá ổn định, lại gần gia đình. Tuy nhiên, tình yêu với chèo vẫn thôi thúc cô tìm kiếm cơ hội được đào tạo chuyên sâu. Quyết định này ban đầu không nhận được sự đồng thuận từ gia đình. Là con út trong gia đình thuần nông có ba anh chị em, chuyện ăn học trong bốn năm ở Hà Nội là khoản không nhỏ. Dù vậy, Hà vẫn quyết tâm thi đại học. Năm 2022, Hà trúng tuyển ngành Diễn viên Sân khấu kịch hát của trường ĐH Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Thời gian đầu, Hà xác định phải tự tìm cách trang trải phần lớn chi phí sinh hoạt.
Năm thứ nhất đại học, khi chưa có học bổng, Hà tranh thủ cuối tuần bắt xe về quê nhận hát tại các đám cưới. Đây cũng là nguồn tiền chính để cô trang trải chi phí học tập. Năm 2023, Hà tham gia cuộc thi Tiếng hát Sông Thương tại Bắc Giang và giành giải Ba dòng nhạc dân gian. Sau cuộc thi, Hà có cơ hội tham gia những chương trình biểu diễn quy mô lớn hơn ở một số tỉnh, thành. “Những làn điệu chèo, quan họ, dân ca đã thấm vào con người mình. Mình muốn được hát, được biểu diễn và góp một phần nhỏ vào việc gìn giữ những giá trị nghệ thuật dân tộc”, Hà nói.
Trở thành thủ khoa đầu ra
Dù có nền tảng âm nhạc dân gian, Hà thừa nhận, bốn năm theo học diễn viên chèo không hề dễ dàng. Trong khi một số bạn đã được đào tạo chèo từ bậc trung cấp, Hà gần như phải học từ đầu ở nhiều kỹ năng chuyên ngành. Để trở thành diễn viên chèo, Hà không chỉ cần biết hát mà còn phải thuần thục diễn xuất, múa và những quy tắc biểu đạt đặc trưng của sân khấu truyền thống.
“Thời gian đầu, mình không giỏi về nhịp nên học hát chèo rất vất vả. Có những làn điệu khó, mình buộc phải tập đi tập lại nhiều lần. Diễn xuất cũng là một thử thách, vì trước đó, mình chưa được đào tạo bài bản”, Hà nhớ lại. Đặc biệt, múa chèo đòi hỏi sự cách điệu trong từng ánh mắt, cử chỉ, dáng đi và khuôn tay. Mỗi động tác, dù đơn giản, đều có quy luật riêng mà diễn viên phải tuân thủ.
Một trong những thử thách đầu tiên của Hà là kỹ thuật cuộn ngón tay nhằm tạo hình bàn tay đúng chuẩn trong múa chèo. Do các khớp ngón tay chưa có độ dẻo như người được đào tạo múa từ nhỏ, những buổi tập đầu tiên khiến Hà đau. Để cải thiện, cô tận dụng mọi khoảng thời gian rảnh để luyện tập. “Mình tập mọi lúc, kể cả khi ngồi sau xe của bạn. Chỉ có luyện tập hằng ngày thì tay mới dẻo được”, Hà kể.
Trong quá trình học, Hà có cơ hội tham gia một số vở diễn của giảng viên, được đứng trong dàn đồng ca, quan sát các nghệ sĩ đi trước để tích lũy kinh nghiệm. Hà cũng đến xem các đoàn nghệ thuật biểu diễn, ghi hình làm tư liệu phục vụ việc học.
Hà chia sẻ, khi quyết định học đại học, mong muốn lớn nhất là được học chèo một cách bài bản, hiểu sâu hơn về loại hình nghệ thuật mà mình yêu thích. Đến năm thứ ba, Hà mới bắt đầu nghiêm túc nghĩ đến con đường nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Sau đó, Hà tham gia kỳ tuyển chọn của Nhà hát Chèo Quân đội và được nhận vào đây làm việc. Đến nay, sau khoảng bốn tháng về nhà hát, Hà cho biết, cô vẫn đang trong quá trình học việc, tiếp tục trau dồi kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm từ các nghệ sĩ đi trước.
Nhìn lại hành trình đã qua, Hà khẳng định, cô chưa từng hối tiếc. “Con đường của một diễn viên nghệ thuật truyền thống còn nhiều khó khăn, nhất là với người trẻ. Tuy nhiên, việc được học đúng chuyên ngành yêu thích, được đứng trên sân khấu và sống với những làn điệu đã gắn bó từ thuở nhỏ khiến mình tin rằng, lựa chọn của mình là xứng đáng”, Hà nói.
