Tóm tắt nhanh:
· Ngày 5, 14 và 23 âm lịch được gọi là các ngày Nguyệt kỵ trong quan niệm dân gian ở một số nước phương Đông.
· Có nhiều cách giải thích khác nhau về nguồn gốc của các ngày Nguyệt kỵ.
· Chưa có bằng chứng khoa học là các ngày 5, 14 và 23 âm lịch không tốt bằng các ngày khác.
Trong văn hóa dân gian Việt Nam có câu: “Mùng năm, mười bốn, hai ba; Đi chơi còn thiệt nữa là đi buôn”, ý nói đây là những ngày không tốt, đặc biệt cho những công việc quan trọng.
Theo quan niệm dân gian, ngày 5, 14, 23 âm lịch (mỗi tháng) được gọi là các ngày “Nguyệt kỵ”. Trong xã hội hiện đại, nhiều người vẫn “kiêng” làm những việc như khai trương, tổ chức sự kiện, cưới hỏi, động thổ hay ký kết hợp đồng trong 3 ngày này.
![Ngày 5, 14 và 23 âm lịch được gọi là ngày Nguyệt kỵ theo quan niệm dân gian.](https://cdn.tienphong.vn/images/cf7c84e56685743ce79c202e90c9090028d6c08ba9896a0e59b64eef910834fe1cf06303a6285bc2f47d1bc5e5a08ab36c0ff08553d43ac3946465a460c554c4/lich-am-thang-6-nguyet-ky.jpg.avif "Trong quan niệm dân gian có những "ngày tốt", "ngày xấu", dù trong khoa học hiện đại không có bằng chứng như vậy. Ảnh minh họa: iStock.")
Vậy vì sao các ngày 5, 14 và 23 âm lịch lại bị xem là không tốt? Thực tế, trong văn hóa dân gian của Việt Nam, Trung Quốc và một số nước châu Á có vài cách lý giải khác nhau.
Vì sao lại là các ngày 5, 14 và 23 âm lịch?
Hiện chưa có căn cứ khoa học thống nhất về nguồn gốc chính thức của các ngày Nguyệt kỵ. Mà các cách giải thích đều là những lời lưu truyền trong dân gian.
Một cách lý giải khá phổ biến ở Việt Nam và Trung Quốc là 3 ngày này đều có tổng các chữ số bằng 5: Số 5 giữ nguyên, 1+4 bằng 5 và 2+3 cũng bằng 5.
Số 5 lại được xem là con số ở vị trí “nửa chừng”, tượng trưng cho sự chưa trọn vẹn, có những người lớn tuổi gọi là “nửa đời nửa đoạn”, nên người xưa cho là không tốt, coi những ngày này không thích hợp để khởi đầu việc lớn.
Những cách lý giải khác về các ngày 5, 14, 23 âm lịch
Theo bài phân tích trên nền tảng Baidu (Trung Quốc), thì 3 ngày này trùng với ngày Trung Cung, theo cách tính của các nhà số học cổ đại. Giải thích việc này thì hơi dài nhưng nói chung, ở Trung Quốc có một bài hát dân gian có đoạn: “Vào các ngày mùng 5, 14 và 23, Lão Tử không luyện đan trong lò; cho dù có vàng ở bên ngoài cũng không được ra lấy mang về”.
Lại cũng có quan niệm rằng trong 3 ngày này, trường năng lượng không ổn định nên không thích hợp cho các quyết định quan trọng.
Một số quan điểm hiện đại hơn thì cho rằng, 3 ngày này thường tương ứng với thời kỳ đỉnh điểm của thủy triều và dựa trên quan sát thì người xưa có thể đã thấy là tỷ lệ tai nạn trong những ngày này cao hơn bình thường.
Khoa học nói gì?
Đến nay, vẫn chưa có các bằng chứng khoa học thống nhất và chắc chắn về việc Mặt Trăng có ảnh hưởng đến tỷ lệ tai nạn trên Trái Đất, dù là lúc Trăng tròn hay Trăng khuyết, theo các bài phân tích trên các trang Nature, Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (NLM) và Science Direct.
Hiện cũng chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh cụ thể là các ngày 5, 14 và 23 âm lịch khiến con người gặp nhiều khó khăn hơn những ngày khác.
Vì vậy, việc có tránh làm những công việc quan trọng trong những ngày này hay không phụ thuộc vào niềm tin của mỗi người và mỗi gia đình. Với nhiều người, chọn ngày tốt được coi là một nét đẹp văn hóa giúp bản thân và gia đình cảm thấy an tâm hơn.
Còn theo góc nhìn khoa học thì sự chuẩn bị chu đáo, cân nhắc kỹ lưỡng và đưa ra quyết định dựa trên những thông tin đáng tin cậy vẫn là những yếu tố có ảnh hưởng rõ ràng hơn đến kết quả công việc.
