Tóm tắt nhanh:
· Đảo có thể che gió, sóng ở một phía nhưng vùng nước cách đó không xa vẫn có thể có gió, sóng mạnh hơn.
· Trong một số điều kiện, gió đi qua khoảng giữa các đảo có thể mạnh lên, tạo ra "vùng tăng tốc gió" và gây sóng cao hơn.
· Giữa các đảo có thể có những vùng nước giao nhau, gây sóng lớn, lộn xộn.
· Nguyên nhân vụ lật ca nô ở Phú Quốc vẫn đang được điều tra; bài viết chỉ giải thích cơ chế chung của vùng biển quanh các đảo.
Một ca nô chở khách đã gặp nạn khi di chuyển từ Hòn Mây Rút Ngoài về cảng An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) vào chiều 11/7, theo Tiền Phong. Khi gặp nạn, ca nô mới di chuyển được khoảng 400 mét.
Theo AP, hình ảnh tại hiện trường cho thấy biển động, gió mạnh trong lúc lực lượng cứu hộ tiếp cận những người gặp nạn. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn đang điều tra, chưa công bố kết luận chính thức về nguyên nhân vụ tai nạn cũng như mức độ liên quan của thời tiết và các yếu tố khác.
Còn nếu nhìn từ góc độ hải dương học hoặc khí tượng, vùng biển gần đảo có những đặc điểm nhất định mà người vận hành phương tiện ở đó cần nắm rõ. Những cơ chế dưới đây chỉ nhằm giải thích đặc điểm chung của vùng biển quanh các đảo nói chung, không nhằm suy đoán nguyên nhân tai nạn.
Một bên đảo có thể khá êm, đi một đoạn là sóng có thể khác hẳn
Một hòn đảo có thể chắn bớt gió và sóng ở một phía. Tuy nhiên, khi tàu thuyền rời vùng được che chắn hoặc đi vào khoảng trống giữa các đảo, thì gió và trạng thái mặt biển có thể thay đổi rõ rệt chỉ sau một quãng ngắn.
Trang No Frills Sailing về đi thuyền có miêu tả một hiện tượng gọi là "Vùng tăng tốc gió" (Wind Acceleration Zone). Nói một cách đơn giản là khi đi qua khoảng trống giữa các đảo, gió có thể mạnh lên nhanh chỉ trong vài phút; độ cao sóng cũng sẽ tăng và người đi trên tàu thuyền - nhất là tàu thuyền nhỏ - có thể thấy chao đảo nhiều hơn.
Đây là hiện tượng phụ thuộc vào địa hình, khoảng cách giữa các đảo, hướng và tốc độ gió, không phải ở tất cả các đảo đều giống nhau.
Giữa các đảo có thể xuất hiện dòng chảy xung đột
Theo VnExpress, anh Tâm, người có gần 10 năm lái tàu chở khách trên tuyến An Thới - Hòn Mây Rút Ngoài và cũng là một người tham gia cứu nạn, cho biết giữa các đảo có nhiều vùng nước giao nhau, tạo dòng chảy phức tạp. Theo kinh nghiệm của anh, trên tuyến có khoảng 7 vị trí thường xuất hiện sóng lớn, nên người điều khiển tàu thuyền có kinh nghiệm khi đi qua thường phải giảm tốc.
Còn về nguyên lý, khi các dòng nước khác hướng gặp nhau, mặt biển có thể trở nên lộn xộn hơn. Nếu dòng chảy, gió và sóng cùng thay đổi trong một khu vực nhỏ, điều kiện di chuyển có thể khác rõ rệt chỉ sau một quãng ngắn.
Những điều cần lưu ý
Khi hoạt động trên biển, không riêng ở vùng biển nào, người điều khiển phương tiện cần tuân thủ các quy định về an toàn, nắm rõ đặc điểm tuyến, theo dõi các bản tin, cảnh báo về gió, dông, sóng. Việc điều chỉnh tốc độ hoặc hành trình cần được thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế và quy trình vận hành.
Hành khách nên mặc áo phao đúng cách trước khi phương tiện khởi hành và tuân thủ hướng dẫn của đội ngũ thuyền viên trong suốt chuyến đi.
