Từ bỏ con đường học THPT theo lối mòn truyền thống được số đông ưa chuộng
Wang Siyu, tân sinh viên khóa 2026 của trường Trung cấp chuyên nghiệp (chuyên, CĐ nghề) trực thuộc ĐH Hải sự Thượng Hải, đã đạt 692,5 điểm trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Với số điểm này, em hoàn toàn có thể dễ dàng trúng tuyển vào các trường hàng đầu. Tuy nhiên, em lại chọn đăng ký vào ngành Kỹ thuật Logistics tại trường Trung cấp nghề.
Mẹ của Wang Siyu tốt nghiệp một trường đại học danh tiếng và đang làm việc cho một tập đoàn công nghệ lớn, trong khi cha em cũng xuất thân từ một ngôi trường danh giá. Dù bản thân đều tốt nghiệp từ những ngôi trường danh giá, cha mẹ cô bé lại khuyên con chọn trường nghề thay vì trường trung học hàng đầu, một đề xuất mà ban đầu cô bé đã phản đối. Tuy nhiên, sau khi cùng con giải các đề thi Toán của gần một thập kỷ qua, người cha đã phân tích các con số cụ thể cho cô bé thấy.
Ngay từ khi Siyu còn học lớp 7, cha cô đã bàn với cô về "chương trình đào tạo liên thông từ trung cấp lên đại học". Theo quan điểm của ông, ba năm học trung cấp nghề sẽ tập trung vào thực hành, trong khi bốn năm đại học sẽ cung cấp nền tảng lý thuyết cần thiết. Khác với kiểu học nặng về lý thuyết và kéo dài ở các trường THPT thông thường, mô hình này giúp việc vận dụng kiến thức vào thực tế trở nên dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, ban đầu Siyu lại phản đối ý tưởng này: "Hồi đó, thành tích học tập của em khá tốt. Em cảm thấy việc theo học chương trình liên thông này sẽ là sự lãng phí tiềm năng của bản thân, giống như mình đang chấp nhận một lựa chọn kém hơn vậy". Ngay sau đó, những ý kiến hoài nghi từ những người xung quanh cũng bắt đầu xuất hiện.
Những trải nghiệm học tập ở bậc trung học cơ sở đóng vai trò then chốt trong quyết định cuối cùng mà Siyu và cha cô đưa ra. Bắt đầu từ năm lớp 8, cô đã nỗ lực hết mình để chinh phục môn Toán, thường xuyên miệt mài giải bài tập đến tận 1h - 2h sáng, nhưng kết quả học tập vẫn trồi sụt thất thường. Những giai đoạn sa sút đầy áp lực này thường khiến cô suy sụp về mặt tinh thần.
Cha cô đã nhìn nhận vấn đề một cách lý trí: Nếu môn Toán ở cấp hai đã là một thử thách quá sức, thì độ khó cao hơn nhiều của chương trình trung học phổ thông có thể dễ dàng khiến cô mất đi sự tự tin và bình tĩnh. Ông tin rằng, việc duy trì tinh thần ham học hỏi của con gái quan trọng hơn nhiều so với việc ám ảnh chạy theo điểm số cao: "Có những đứa trẻ đơn giản là không phù hợp với lộ trình học tập nặng về thi cử, việc ép buộc chúng phải kiên trì trong nghịch cảnh chưa hẳn đã là điều tốt. Chẳng có ích gì khi cứ cố chấp theo đuổi một con đường mà rõ ràng là không phù hợp".
Để đánh giá khách quan các lựa chọn hiện có, cha cô, vốn có nền tảng về khoa học, đã dựa vào các dữ liệu thực tế. Ông đã nghiên cứu kỹ lưỡng đề thi Toán vào lớp 10 tại Thượng Hải trong suốt một thập kỷ, đồng thời phân tích chi tiết dữ liệu tuyển sinh lịch sử vào các trường đại học thuộc nhóm "Double First-Class" (nhóm các trường đại học và ngành học đẳng cấp thế giới) của học sinh từ nhiều cấp độ trường trung học khác nhau tại Thượng Hải. "Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế: Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không chỉ là đỗ đại học, mà là tạo dựng được chỗ đứng trong xã hội. Chương trình đào tạo liên thông trung học - đại học mang lại cơ hội tiếp cận kiến thức thực tiễn sớm hơn và đáp ứng đúng nhu cầu của ngành công nghiệp. Đây hoàn toàn có thể là một hướng đi tuyệt vời", ông cũng tỏ ra lạc quan về tương lai của Trung tâm Vận tải biển Quốc tế Thượng Hải, đồng thời nhận thấy tiềm năng phát triển lâu dài của ngành kỹ thuật logistics.
