Thanh Thảo: Thách nhà thơ 36 tuổi viết được như Metro

Thanh Thảo: Thách nhà thơ 36 tuổi viết được như Metro
TP - Thanh Thảo vừa có trường ca mới Metro. Tiền Phong trò chuyện với ông về thơ và về vấn đề các hội văn nghệ địa phương, cũng như hội đồng chấm giải thưởng văn học mà ông thường tham gia chấm.

Trường ca Metro của ông công bố hồi tháng Tư, dường như rơi vào tình trạng no comment trong văn giới và độc giả. Ông giải thích ra sao, khi từng được nhà phê bình Chu Văn Sơn phong vương ở thể loại trường ca?

Cũng không đến nỗi im hơi lặng tiếng thế đâu. Cứ vào google, cũng có bài viết đấy. Tôi có đọc một bài phê bình trường ca này, nhan đề Metro đã khởi hành, của một thạc sĩ văn học thế hệ 8X. Một bài viết hay, suy nghĩ khá sâu sắc, theo tôi. Thế cũng là được rồi.

Tôi vốn ưa tĩnh và bình tĩnh. Cái gì đến rồi từ từ nó đến thôi. Còn ông Chu Văn Sơn có phong vương hay phong tướng cho tôi thì ai cũng biết ông ấy nói cho vui.

Có những nhà phê bình thỉnh thoảng bốc như thế, dù có nói quá một tí cũng được, sinh động không khí văn học, chứ ai cũng chỉn chu ríu rít rào trước đón sau cả thì chán và nhạt lắm lắm. 

Ông là người mải tàu (mượn chữ của Lê Đạt : “Đời tốc hành một ga xanh sót lại/ Một góc tuổi mải tàu/thơ dại mãi/Tìm nhà quên mất số lớn khôn”). Đã tưởng Tàu sắp vào ga - tên một tập thơ của ông, giờ ở tuổi 63 ông lại khởi hành với Metro hiện đại khi cửa Metro đóng mở tự động/ anh chỉ được quyền yêu những ga chính. Ga đến của thơ ông sẽ là gì ? Ông có nghĩ đến một lúc sẽ phải thốt lên  “Ga ni ga mô ri ?”?.

Thì tôi thốt ra rồi đấy thôi, trong trường ca Metro mà anh vừa trích đó: Ga ni ga mô ri. Câu đó cũng dành cho cả tôi nữa, chứ không phải chỉ dành cho những ai khác. Nhiều người cứ tưởng tôi động rồ hay sao mà đã 63 tuổi còn viết trường ca. Nhưng tôi thích, thì sao? Và tôi viết còn được, viết còn hơi bị hay, thì sao?

Tôi thách một bác nhà thơ 36 tuổi (ngược với 63) ở xứ ta mà viết được như Metro đấy. Không có tiền để thách tới năm triệu USD như bác gì vừa thách Vietnam Airlines về đường bay vàng. Chứ thách cỡ năm triệu đồng thì được. Dám chơi không?   

Ông từng nói thơ phải mang tính dự báo. Ông có thể dự báo ngắn gọn về tính dự báo của thi ca hiện nay?

Đúng là tính dự báo trong thơ Việt đương đại hơi bị yếu. Kiếm được một nhà thơ trẻ thật thà nhạy cảm như Tế Hanh cũng không có, dù thơ bây giờ cầu kỳ và rắc rối hơn thơ Tế Hanh rất nhiều.

Tôi vẫn cho Tế Hanh nhiều hàm lượng dự báo hơn thơ hiện đại hay hậu hiện đại bây giờ. Xin nhớ, sự cầu kỳ và phức hợp trong thơ chưa chắc đã song hành với độ mờ (fuzzy) trong thơ. Mà độ mờ mới hàm chứa không gian cho dự báo. 

Lệ thì lệ mà phang thì phang

Ông từng than “Nên giải tán các hội đồng là vừa” khi nhòm vào danh sách các “cửu phẩm văn giai” (hội viên) được Hội Nhà văn VN kết nạp năm 2007. Là Phó chủ tịch Hội đồng thơ VN, có chân trong hội đồng này ba khóa liên tiếp, ông được mời tham góp mỗi khi có điểm nóng văn chương và đều phát ra những ý kiến thẳng. Ông thấy quyền hành của “ông hội đồng” văn chương bây giờ ra sao, hay chỉ là chiếu lệ?

Khối ông bây giờ to hơn ông hội đồng văn chương nhiều mà vẫn chiếu lệ, nói chi mấy ông phỗng sành chúng tôi. Nhưng lệ thì lệ mà chiếu cứ chiếu. Ngày nào còn các hội đồng chiếu lệ ấy, và ngày nào tôi còn được ngồi trong đó, chắc chắn “lệ thì lệ mà phang thì phang”. 

Ông có theo dõi vụ Hội VHNT Bình Định khai trừ hội viên Lê Hoài Lương?

Trong 26 năm (1983-2009) công tác ở hai hội văn nghệ Nghĩa Bình và Quảng Ngãi, tôi chưa từng thấy, cũng chưa nhúng tay vào vụ khai trừ hội viên nào, nên chưa có kinh nghiệm về chuyện này.

Hội Bình Định khai trừ Lê Hoài Lương là chuyện nội bộ Bình Định nên cũng không dám nói gì. Nhưng khai trừ bất cứ thành viên nào khỏi đoàn thể là chuyện hệ trọng, phải cân nhắc, trừ phi thành viên ấy vi phạm pháp luật ở mức nặng và rõ ràng, vi phạm đạo đức công dân hay xã hội cũng nặng và rõ ràng, vi phạm đạo đức nghề nghiệp cũng nặng và rõ ràng.

Riêng vi phạm đạo đức nghề nghiệp (như đạo văn) thì, cho tới nay, cũng chưa thấy ở ta có vụ khai trừ thành viên nào khỏi các hội nghề nghiệp của họ. 

Hội VHNT Bình Định khai trừ chi hội trưởng Văn học Lê Hoài Lương mà không kiểm điểm từ cơ sở, lãnh đạo hội không có hình thức họp kiểm điểm nhắc nhở nào trước đó, vì cho rằng “điều lệ không yêu cầu”, và “Hội đã xử hội viên, không phải cơ quan nhà nước đối với cán bộ công chức”. Theo ông, việc lập ra các chi hội liệu có chức năng và tác dụng gì? 

Nói khai trừ không cần tổ chức kiểm điểm từ cơ sở (chi hội) vì điều lệ không yêu cầu hay “Hội đã xử hội viên” là không được. Hội văn nghệ là tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, không phải một tổ chức hành xử theo kiểu muốn xử ai thì xử, muốn cho sống cho chết là tùy các đại ca.

Ông nghĩ gì về cơ chế hoạt động các hội VHNT địa phương hiện nay?

Nói thật nhé, khi còn đương chức chủ tịch Hội Văn nghệ Quảng Ngãi, tôi đã tán thành dự án của Chính phủ tiến tới xã hội hóa các hội văn nghệ. Một khi còn bám vào ngân sách nhà nước thì những vụ việc như ở Bình Định có thể xảy ra ở bất cứ địa phương nào khác.

Còn khi Hội Văn nghệ trở thành một tổ chức xã hội nghề nghiệp hoạt động theo cơ chế tự nguyện đồng thuận và phi chính phủ, sẽ không còn chuyện như thế nữa.  

Trần Tuấn
thực hiện

MỚI - NÓNG
Từ sáng nay, 29/11, bệnh viện dã chiến tại huyện Hải Hậu bắt đầu hoạt đông - Ảnh: Hoàng Long
Huyện Hải Hậu liên tiếp xuất hiện ca mắc mới: Cô dâu dương tính, đoàn đón dâu thành F1
TPO - Ca dương tính mới ghi nhận đêm qua tại xóm Trung, xã Hải Hưng là cô dâu mới, gia đình vừa đón ra từ Nghệ An, đoàn đón dâu trở thành các F1. Trước diễn biến dịch bệnh tiếp tục phức tạp, sáng nay 29/11, huyện Hải Hậu (tỉnh Nam Định) đã kích hoạt 100 giường tại bệnh viện dã chiến vừa được thành lập tại Nhà thi đấu trung tâm huyện. Trong tình huống cần thiết, bệnh viện này có thể tiếp nhận tới 300 bệnh nhân COVID-19.

Có thể bạn quan tâm

Như Huỳnh: 'Hoa hậu của sân khấu cải lương' và giấc mơ về Thánh đường

Như Huỳnh: 'Hoa hậu của sân khấu cải lương' và giấc mơ về Thánh đường

TPO - Với nhan sắc mỹ miều cùng nụ cười duyên cuốn hút, nữ diễn viên cải lương Trần Thị Như Huỳnh thường được các đạo diễn chọn vào những vai đào thương. Và nhiều người trong giới gọi Như Huỳnh là “Hoa hậu của sân khấu cải lương” bởi trong bất cứ vai diễn nào, Như Huỳnh đều toả sáng không chỉ bởi hình thể mà còn ở một phong cách diễn đầy sự cuốn hút.
Cán bộ phường Trần Hưng Đạo (Hoàn Kiếm) tiếp dân, giải quyết thủ tục cấp giấy đi đường trong đợt giãn cách xã hội vừa qua. Ảnh: HOÀNG MẠNH THẮNG

Dư vị Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Xây dựng nền công vụ liêm chính

TP - Xây dựng văn hóa công vụ có ý nghĩa to lớn trong công cuộc cải cách nền hành chính theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, liêm chính, phục vụ nhân dân. Báo Tiền Phong lược ghi tham luận của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà gửi tới Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai Nghị quyết của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Minh hoạ thơ Hồ Xuân Hương của Bùi Xuân Phái

Đỉnh cô phong Hồ Xuân Hương

TP - Trong các tác giả Trung đại của Văn học Việt Nam, Hồ Xuân Hương được đọc nhiều có lẽ chỉ sau Nguyễn Du. Thơ của bà và sách về bà in nhiều cũng chỉ sau Nguyễn Du.
"Mặt nạ gương", phim hình sự lấy cảm hứng từ vụ án thẩm mỹ viện.

Đạo diễn ‘Mặt nạ gương’: Không nhiều diễn viên phía Bắc vào được vai Hoa (Lương Thu Trang)

TPO - Vào nghề bằng tác phẩm hình sự rồi lại tạt sang làm phim đề tài tuổi trẻ, gia đình, đạo diễn Bùi Quốc Việt vừa trở lại với thể loại quen thuộc trong “Mặt nạ gương”. Bộ phim bất ngờ dẫn đầu Top 10 Phim truyền hình Việt Nam 2021. Bùi Quốc Việt khẳng định ở miền Bắc không nhiều diễn viên có thể đảm nhận vai Hoa “hay hỏi” mà Lương Thu Trang đang đảm đương.
 Thương Tín

Thương Tín: Lỗi tại tự truyện?

TP - Những ngày qua, cái tên Thương Tín được nhắc đến nhiều, bởi anh vừa bị nhiễm COVID-19 và đang trải qua những chuỗi ngày cô đơn, khốn khó trong cuộc đời: Vợ con đã bỏ đi, một thân một mình nơi nhà trọ bình dân. Bên cạnh những khán giả, người thân thương cảm với hoàn cảnh Thương Tín,ngỏ ý giúp anh có việc làm, có thu nhập ổn định, có chỗ ăn, chỗ ở, thoát cảnh thuê nhà trọ…