Sở Giáo dục Khánh Hoà nói gì về đề thi chuyên văn lớp 10 gây nhiều tranh cãi?

TPO - Theo lãnh đạo Sở Giáo dục - Đào tạo Khánh Hoà, phần nghị luận xã hội của môn Văn trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP. Nha Trang) gây nhiều tranh cãi trên mạng xã hội trong những ngày qua có “sơ suất về hình thức trình bày”, nhưng không ảnh hưởng đến kết quả bài thi của học sinh!

Đề Văn gây nhiều tranh cãi!

Sáng 8/6, ông Đỗ Hữu Quỳnh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo Khánh Hoà, cho biết: Sở này vừa tổ chức cuộc họp với 3 giáo viên ra đề thi và các giáo viên chuyên môn có liên quan để đánh giá về đề thi đề thi môn chuyên Văn vào lớp 10 trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn gây tranh cãi trên mạng xã hội trong những ngày qua.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn năm học 2021-2022 đã kết thúc ngày 4/6. Sau kỳ thi, câu hỏi phần nghị luận xã hội: “Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng?” đã gây xôn xao dư luận và nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều. Cụ thể, câu hỏi số 1 của đề thi như sau: Trong cuốn sách “Ngắm tuổi trẻ quay cuồng trong tĩnh lặng”, Lu Mannup chia sẻ: “Phương Tây có câu ngạn ngữ: Nước sôi làm mềm khoai tây, nhưng lại làm cứng trứng. Hoàn cảnh chẳng có lỗi, quan trọng rằng bản lĩnh nội tại của bạn tới đâu. Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng? Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên.

Câu hỏi 1 phần nghị luận xã hội của đề Văn gây tranh cãi trên mạng xã hội. Ảnh T.L

Câu hỏi 1 phần nghị luận xã hội của đề Văn gây tranh cãi trên mạng xã hội. Ảnh T.L

Sau khi đề thi được đăng tải lên mạng xã hội, rất nhiều người bày tỏ “thắc mắc” và không đồng tình với mệnh đề giả định “Nếu phải ở trong nước sôi…” của đề thi. Thậm chí có nhiều ý kiến cho là phản cảm và không mang tính giáo dục. “Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng? Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên, thông điệp đề bài định hướng cho học sinh là về bản lĩnh nội tại trước nghịch cảnh cuộc sống. Vấn đề đặt ra là tốt, hữu ích, nhất là trong cuộc sống thời hiện đại vốn luôn quá nhiều thử thách. Nhưng cách diễn đạt ‘Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng?’ khiến người đọc thấy phản cảm. Không ai thấy thoải mái khi hình dung mình ở trong “nước sôi” và loay hoay chọn lựa cách làm “củ khoai tây hay quả trứng”, một giáo viên chuyên Văn nhận xét.

Trả lời trên báo Lao Động, PGS.TS Văn Giá - nhà nghiên cứu phê bình văn học, nguyên Trưởng khoa Viết văn - Báo chí trường Đại học Văn hóa Hà Nội, cho biết: Thực chất, ý của người ra đề muốn viết một câu dưới hình thức giả định. Nhưng khốn nỗi, giả định như thế là phản cảm, gây rùng rợn, mang màu sắc của cái ác, khiến trẻ nhỏ nghĩ đến kết cục bi thảm của mẹ con Cám trong truyện cổ tích “có vấn đề” về mặt nhân văn của cha ông ta. “Trong cuộc đời, có nhiều trường hợp không thể giả định được. Một ví dụ đã bị lên án rất nhiều gần đây là: “Bàn tay của bạn có 5 ngón tay, nếu chặt đi 2 ngón, hỏi còn mấy ngón?”…. Trí khôn và tính thiện tối thiểu của con người không cho phép có những giả định mang tính bạo lực như vậy”, PGS.TS Văn Giá cho hay.

Có “sơ suất” về hình thức trình bày!

Ông Đỗ Hữu Quỳnh - Phó giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo Khánh Hoà, cho biết: Theo đánh giá tổng quan của các giáo viên tại cuộc họp ngày 7/6, đề Văn này vẫn được cho là hay, giúp học sinh tư duy, phát triển quan điểm cá nhân. Nhưng câu hỏi ở phần nghị luận có “sơ suất về hình thức trình bày” và không ảnh hưởng đến kết quả bài thi của học sinh! “Ở câu hỏi gây tranh cãi, mục đích của đề thi là muốn gửi gắm đến học sinh thông điệp về bản lĩnh nội tại của con người trước nghịch cảnh. Đây là vấn đề mang tính giáo dục, gắn với thực tiễn giới trẻ ngày nay dễ lung lạc và đánh mất mình trước cám dỗ, xô bồ của xã hội. Dụng ý của đề thi là mong muốn tuyển chọn được những thí sinh có chất văn, tư duy độc lập, có khả năng kiến giải vấn đề một cách sâu sắc, mới mẻ”, ông Quỳnh nói.

Đề thi môn Văn vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Ảnh T.L

Đề thi môn Văn vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Ảnh T.L

Nhưng theo ông Quỳnh, việc ra đề có sơ suất khi các từ như: “nước sôi”, “quả trứng”, “củ khoai tây”... trong phần giả định đã không được bỏ trong ngoặc kép hoặc in nghiêng, khiến nhiều người đọc hiểu nhầm và suy luận ra đề nói đến nước sôi bình thường theo đúng nghĩa đen và có những ý kiến trái chiều.

“Đây là sơ suất của người ra đề thuộc về hình thức trình bày nhưng không làm sai biệt thông điệp của phần trích dẫn, vì thế không ảnh hưởng đến kết quả làm bài của thí sinh. Với tinh thần tiếp thu các góp ý, xây dựng, sở sẽ rút kinh nghiệm và có chấn chỉnh trong công tác ra đề thi trong những lần thi tới, đảm bảo chất lượng, chặt chẽ hơn”, ông Quỳnh chia sẻ.

Được biết, ngày 9/6, Sở Giáo dục - Đào tạo Khánh Hoà sẽ thực hiện chấm bài môn Văn thi vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn và dự kiến công bố kết quả vào ngày 16/6.

Cùng chuyên mục

Kết nối tri thức toàn cầu, phát huy giá trị giáo dục Việt Nam

Kết nối tri thức toàn cầu, phát huy giá trị giáo dục Việt Nam

Trong khuôn khổ IECEE 2026, các hoạt động hợp tác giáo dục quốc tế, trải nghiệm văn hóa Việt Nam và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy những hướng tiếp cận mới nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời phát huy các giá trị truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số.

Giảng viên phát hiện điều đáng lo khi sinh viên dùng AI làm bài

Giảng viên phát hiện điều đáng lo khi sinh viên dùng AI làm bài

TPO - Từ học tập đến công việc, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp người trẻ tạo ra sản phẩm ấn tượng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu chỉ lấy đáp án có sẵn mà bỏ qua quá trình tự suy nghĩ, kiểm chứng và giải quyết vấn đề, sinh viên có thể đạt kết quả trước mắt nhưng thiếu năng lực thực chất khi không còn AI hỗ trợ.

72 nghiên cứu tại Hội thảo quốc tế ICGE 2026, trao đổi về tương lai của hợp tác trong một thế giới ngày càng phân mảnh

72 nghiên cứu tại Hội thảo quốc tế ICGE 2026, trao đổi về tương lai của hợp tác trong một thế giới ngày càng phân mảnh

72 nghiên cứu được trình bày tại Hội thảo khoa học quốc tế ICGE 2026, quy tụ các học giả, chuyên gia cùng học viên cao học, nghiên cứu sinh và các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế để cùng trao đổi về tương lai của hợp tác trong một thế giới ngày càng phân mảnh.

Bộ GD&ĐT cấm trường học lợi dụng hoạt động tăng cường để dạy thêm

Bộ GD&ĐT cấm trường học lợi dụng hoạt động tăng cường để dạy thêm

TPO - Thông tư 85 quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường tại các cơ sở giáo dục phổ thông vừa được Bộ GD&ĐT ban hành có nội dung, cấm trường học lợi dụng hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu để dạy trước chương trình, dạy thêm, học thêm.

Hai nam sinh lớp 11 làm dự án minh bạch dòng tiền từ thiện ứng dụng công nghệ Blockchain

Hai nam sinh lớp 11 làm dự án minh bạch dòng tiền từ thiện ứng dụng công nghệ Blockchain

Không còn phụ thuộc vào những bản kê khai Excel dễ chỉnh sửa hay niềm tin truyền miệng, dòng tiền đóng góp cho các quỹ nhóm, quỹ từ thiện giờ đây có thể được giám sát theo thời gian thực nhờ công nghệ chuỗi khối (Blockchain). Đó là Fundy – giải pháp Trần Bảo Minh và Trần Gia Hưng, hai nam sinh lớp 11 Trường THCS - THPT Newton lên ý tưởng và phát triển. Dự án vừa giành ngôi Quán quân (First Prize) tại cuộc thi đổi mới sáng tạo học sinh THPT NEXUS – High School Innovation Challenge 2026 (N-HSIC 2026).