Sáng 29/4, tại Hội thảo “Đào tạo tài năng - Giải pháp đột phá phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” do Học viện Kỹ thuật Quân sự tổ chức, các đại biểu đã tập trung thảo luận về công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia tài năng trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.
Hạt nhân phát triển nền công nghiệp quốc phòng
Trung tướng, GS. TS Lê Minh Thái - Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự (KTQS), cho biết trước sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kỹ thuật được đặt ra vô cùng cấp thiết, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia tài năng trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.
Đây chính là lực lượng trực tiếp làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi trong nghiên cứu, thiết kế chế tạo vũ khí trang bị hiện đại; đồng thời là hạt nhân trong xây dựng và phát triển nền công nghiệp quốc phòng, tiến tới nghiên cứu thiết kế, chế tạo thành công nhiều chủng loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, công nghệ cao.
Qua khảo sát nhu cầu của các đơn vị trong toàn quân về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, đến năm 2030 cần có gần 3.000 chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Theo Trung tướng Lê Minh Thái, Học viện KTQS là nhà trường đầu tiên trong Quân đội triển khai xây dựng và đã hoàn thiện Đề án “Đào tạo kỹ sư quân sự, thạc sĩ tài năng, tiến sĩ chất lượng cao” báo cáo thủ trưởng Bộ Quốc phòng.
“Kết quả của hội thảo cũng sẽ là cơ sở để Học viện tổng hợp, báo cáo và tham mưu với Bộ Quốc phòng về định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong Quân đội”, Giám đốc Học viện KTQS nói.
Đào tạo kỹ sư tài năng thiết kế xe quân sự
Tại hội thảo, đề xuất mô hình "Kỹ sư tài năng thiết kế xe quân sự", Đại tá, PGS.TS Nguyễn Trung Kiên - Viện trưởng Viện Cơ khí động lực (Học viện KTQS), cho biết việc đào tạo được tổ chức theo phương thức gắn liền với vòng đời phát triển sản phẩm thực tế.
Trong đó, mô hình này lấy các dự án phát triển xe quân sự như XCB, XCT... của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng làm trung tâm, xây dựng cơ chế đặc thù về tuyển chọn, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên - nhà khoa học và cơ sở vật chất.
Mô hình này không chỉ giải quyết bài toán nhân lực thiết kế có tư duy hệ thống, làm chủ công nghệ lõi, mà còn tạo đột phá trong tích hợp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào hệ thống vũ khí, khí tài.
Theo Đại tá Nguyễn Trung Kiên, để đào tạo được đội ngũ kỹ sư tài năng về thiết kế xe quân sự, đáp ứng yêu cầu của các dự án trọng điểm, cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính đột phá. Mô hình có triết lý “tích hợp - chuyên sâu - thực chiến", cùng cấu trúc "3 tích hợp - 2 gắn kết - 1 mục tiêu”.
Trong đó, 3 tích hợp gồm tích hợp đào tạo - nghiên cứu - sản xuất; tích hợp đa ngành (cơ khí, điện tử, công nghệ thông tin); tích hợp thực và số (physical và digital twin). Hai gắn kết là gắn với đơn vị sản xuất (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng) và gắn với nhiệm vụ, dự án phát triển phương tiện cơ giới cụ thể. Từ đó hướng tới mục tiêu hình thành kỹ sư có khả năng thiết kế hệ thống xe quân sự hoàn chỉnh.
“Phát triển xe quân sự là một trong những trụ cột của nền công nghiệp quốc phòng hiện đại. Để làm chủ thiết kế và sản xuất các dòng xe phương tiện cơ giới quân sự, không có con đường nào khác ngoài việc đào tạo được đội ngũ kỹ sư tài năng, có năng lực thực hành cao và tư duy hệ thống”, Đại tá Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.
Chia sẻ tại hội thảo, Tiến sĩ Đặng Văn Huấn - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025-2035 và định hướng đến năm 2045” đã được Chính phủ phê duyệt trong năm 2025.
Đề án có mục tiêu chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng trong các lĩnh vực công nghệ then chốt (STEM) có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao đáp ứng nhu cầu mở rộng đầu tư phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, trọng tâm là đội ngũ nhân lực tài năng có khả năng tham gia sâu vào công đoạn nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ cao được ưu tiên.
Đề án gồm 8 nhiệm vụ quan trọng, trong đó có nhiệm vụ tăng cường giáo dục và hướng nghiệp STEM, củng cố nền tảng kiến thức và sự quan tâm của học sinh phổ thông đối với các ngành nghề STEM; hiện đại hóa chương trình và phương thức đào tạo các ngành STEM, đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn và tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.
