Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với nhiều cựu chiến binh, ký ức về một thời bom đạn chưa bao giờ thực sự khép lại. Những năm tháng trên chiến trường có thể đã trở thành quá khứ, song dấu vết của nó vẫn hiện hữu trong đời sống thường nhật, trong cách họ nhìn nhận cuộc sống và trong từng câu chuyện được kể lại một cách giản dị. Chính từ những điều tưởng chừng rất đỗi đời thường ấy, dự án “Chuyện thời bình” được hình thành như một nỗ lực để lắng nghe và kể tiếp những câu chuyện chưa bao giờ dừng lại.
Không chọn những hình thức tri ân mang tính nghi lễ, nhóm sinh viên thực hiện dự án bắt đầu hành trình của mình bằng những chuyến đi thực tế, tìm đến gặp gỡ và trò chuyện với các cựu chiến binh. Mỗi cuộc gặp không chỉ là một lần thu thập tư liệu, mà còn là một lần người trẻ được tiếp cận gần hơn với những con người đã đi qua chiến tranh, lắng nghe họ kể về cuộc sống sau ngày trở về. Trong quá trình ấy, nhóm đã có cơ hội gặp gỡ những nhân vật như: Cựu chiến binh, nhà văn Nguyễn Minh Thắng, Cựu chiến binh Lâm Văn Bảng - Giám đốc Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, hay nhiều cựu chiến binh đã từng chiến đấu ở chiến trường nay trở về tiếp tục xây dựng đất nước,... Ở mỗi con người, câu chuyện được mở ra theo những cách khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: chiến tranh có thể kết thúc, nhưng hành trình sống và cống hiến thì vẫn tiếp tục.
Đặc biệt hơn, hành trình của dự án còn đưa các thành viên đến với các trung tâm điều dưỡng thương binh, nơi những dấu tích chiến tranh vẫn hiện hữu một cách rõ ràng hơn bao giờ hết. Tại đó, những câu chuyện không chỉ được kể bằng lời, mà còn được cảm nhận qua từng vết thương, từng ánh mắt và nhịp sống thường ngày. Những trải nghiệm này giúp các thành viên trong dự án hiểu rằng, đằng sau mỗi câu chuyện là một hành trình dài của sự thích nghi, vượt qua và tiếp tục sống, tiếp tục cống hiến trong hoàn cảnh mới.
Từ những chuyến đi ấy, thông điệp “Những câu chuyện đời thường sau những năm tháng phi thường” dần trở nên rõ ràng hơn. Những điều giản dị trong cuộc sống hôm nay không còn chỉ là những chi tiết nhỏ lẻ, mà trở thành phần tiếp nối của một quá khứ từng rất đặc biệt. Việc lắng nghe những câu chuyện này không chỉ giúp người trẻ hiểu hơn về lịch sử, mà còn mở ra một cách nhìn khác về giá trị của hòa bình - thứ mà cha anh đã đổ bao máu xương để đổi lấy.
Chia sẻ về hành trình của mình, đại diện dự án - bạn Văn Gia Khánh: “Chúng em nhận ra rằng, tri ân không chỉ là nhớ về những gì đã qua, mà còn là cách mình lắng nghe và kể lại những câu chuyện đó một cách chân thực nhất. Khi những câu chuyện được lắng nghe, chúng sẽ tiếp tục sống theo một cách khác”.
Không dừng lại ở việc ghi chép, “Chuyện thời bình” hướng tới việc lan tỏa những câu chuyện ấy tới cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trong thời gian tới, dự án dự kiến tổ chức triển lãm tương tác kết hợp ra mắt photobook “Chuyện thời bình” vào tháng 5/2026 tại Hà Nội. Đây sẽ là không gian để những câu chuyện hậu chiến được tái hiện thông qua hình ảnh, tư liệu và nhiều hình thức thể hiện khác nhau, từ đó tạo điều kiện để công chúng không chỉ quan sát mà còn trực tiếp trải nghiệm và cảm nhận.
Nhân dịp 30/4, khi những ký ức về một thời lịch sử lại được nhắc nhớ, “Chuyện thời bình” mang đến một cách tri ân lặng lẽ nhưng sâu sắc. Đó không phải là những lời kể về chiến công, mà là những câu chuyện đời thường, nơi hành trình của người lính vẫn tiếp tục được viết tiếp trong thời bình, và được lắng nghe bởi một thế hệ đang học cách hiểu, trân trọng và gìn giữ những giá trị đã được đánh đổi từ quá khứ.
