'Nữ sinh Khoa học Công nghệ năm 2026': Theo đuổi AI để tìm dấu hiệu bệnh Alzheimer qua giọng nói

SVO - Từ niềm yêu thích nghiên cứu, Nguyễn Trương Thanh Nhật lựa chọn hướng đi kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học thần kinh và ngôn ngữ học để tìm kiếm những dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer qua giọng nói. Hành trình ấy đưa Nhật đến nhiều chương trình học thuật quốc tế và trở thành một trong 20 'Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2026'.

anh-1.jpg
Nguyễn Trương Thanh Nhật được vinh danh là một trong 20 'Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2026'.

Từ Kỹ thuật Y sinh đến phòng thí nghiệm não bộ

Thanh Nhật (sinh năm 2004, quê Đà Nẵng) vừa tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Y sinh, trường ĐH Quốc tế (ĐHQG TP. HCM), với GPA 3.63/4. Khi mới bước vào đại học, cô chưa hình dung rõ ngành học cũng như con đường nghiên cứu phía trước. Bước ngoặt đến, khi Nhật có cơ hội tham gia các dự án tại Brain Health Lab ở trường, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Hà Thị Thanh Hương. “Qua từng dự án, mình nhận ra, bản thân yêu thích quá trình đặt câu hỏi, tìm tòi và thử nghiệm những ý tưởng mới”, Nhật chia sẻ.

anh-5205.jpg
Thanh Nhật tham gia báo cáo Hội nghị ICA - KDA 2025 tại Hàn Quốc.

Trong những năm đại học, Nhật tham gia các nghiên cứu liên quan đến bệnh nhân đột quỵ và bệnh Alzheimer. Từ những trải nghiệm đó, Nhật dần quan tâm đến ngôn ngữ học thần kinh (Neurolinguistics) - lĩnh vực nghiên cứu mối liên hệ giữa ngôn ngữ và hoạt động của não bộ, đặc biệt trong các bệnh lý thần kinh.

Sau khi tham gia European Summer School in Logic, Language and Information (ESSLLI 2024), Nhật nhận thấy, đây là lĩnh vực có thể kết nối nhiều nền tảng mà cô yêu thích, từ khoa học thần kinh, ngôn ngữ học đến thống kê và trí tuệ nhân tạo.

Một trong những trải nghiệm đáng nhớ của Nhật là cuối năm thứ hai đại học, khi cô thực hiện một bài tổng quan tài liệu về ứng dụng các đặc điểm âm học và ngôn ngữ trong hỗ trợ chẩn đoán bệnh Alzheimer. “Đây là lần đầu tiên, mình chủ động tìm hiểu sâu về một lĩnh vực nghiên cứu. Mình rất hào hứng khi dần hiểu được cách các nghiên cứu liên kết với nhau và hình thành nên một hướng tiếp cận khoa học”, Nhật kể.

Nghiên cứu giọng nói để tìm dấu hiệu bệnh

Nhật cùng PGS. TS Hà Thị Thanh Hương và TS Ngô Thị Lụa lên kế hoạch triển khai dự án thu thập, phân tích dữ liệu giọng nói tại Việt Nam. Hướng nghiên cứu tập trung vào việc tìm kiếm những dấu hiệu ngôn ngữ và âm học liên quan đến bệnh Alzheimer và trầm cảm, hướng đến phát triển các phương pháp hỗ trợ sàng lọc, phát hiện sớm bằng AI. Đây là hướng nghiên cứu đòi hỏi sự kết hợp giữa nhiều lĩnh vực. Nhật cho rằng, một mô hình AI có khả năng dự đoán tốt vẫn chưa đủ. Người nghiên cứu còn phải hiểu cơ sở khoa học, phương pháp thống kê và ý nghĩa của kết quả.

Song song với hoạt động tại Việt Nam, Nhật tham gia nghiên cứu cùng nhóm Thống kê sinh học (Biostatistics) tại ĐH Khoa học và Công nghệ King Abdullah (KAUST), Ả Rập Xê Út, dưới sự hướng dẫn của GS Hernando Ombao, tập trung vào các phương pháp thống kê và mô hình hóa dữ liệu thần kinh.

anh-3-11.jpg
Thanh Nhật (hàng hai, thứ tư, từ phải sang) tham gia chương trình đào tạo nghiên cứu của Tổ chức Nghiên cứu Não bộ Quốc tế (International Brain Research Organization – IBRO).

Trong quá trình làm khóa luận tốt nghiệp, Nhật cũng từng gặp khó khăn khi xây dựng và áp dụng các mô hình tính toán để phân tích cách não bộ xử lý ngôn ngữ. Kết quả không phải lúc nào cũng như kỳ vọng. “Đôi khi, chỉ một thay đổi nhỏ trong cách phân tích cũng có thể dẫn đến những kết quả khác nhau. Mình nhận ra, điều quan trọng không chỉ là đạt được kết quả tốt mà còn phải hiểu rõ tại sao mình có được kết quả đó và liệu những kết luận rút ra có thực sự đáng tin cậy hay không”, cô nói. Những trải nghiệm ấy giúp Nhật hình thành cách tiếp cận thận trọng hơn với nghiên cứu khoa học.

Từ phòng lab đến diễn đàn quốc tế

Bên cạnh nghiên cứu, Nhật từng tham gia chương trình trao đổi sinh viên ASEAN Student Mobility Programme, tại Malaysia; Regen Asia Summit và Undergraduate Asia Symposium, tại Singapore; ESSLLI 2024 tại Bỉ; chương trình Pre - PhD Summer School, tại VinUniversity; chương trình đào tạo nghiên cứu của Tổ chức Nghiên cứu Não bộ Quốc tế (IBRO) và thực tập nghiên cứu tại ĐH Quốc lập Trung ương Đài Loan (Trung Quốc).

anh-4-13.jpg
Thanh Nhật (hàng đầu, thứ ba, bên trái sang) là đại diện Việt Nam tại 'Undergraduate Asia Symposium'.

Nhật có cơ hội trình bày, trao đổi kết quả nghiên cứu tại Voice AI Symposium 2025, ở Mỹ và IC - KDA & ASAD 2025, ở Hàn Quốc. Tại chương trình VinUni - Illinois Pre - PhD Summer School 2024, cô nhận giải "Best Oral Presentation".

anh-5-8.jpg
Trao đổi tại 'Pre - PhD summer school', tại VISHC VinUniveristy.

Theo Nhật, những chuyến đi không chỉ giúp cô tích lũy kiến thức mà còn thay đổi cách nhìn về khoa học. “Cùng một vấn đề nhưng mỗi người lại có một cách nhìn nhận và tiếp cận riêng. Những cuộc trao đổi như vậy không chỉ giúp mình có thêm ý tưởng nghiên cứu mà còn khiến mình cởi mở hơn trong cách tư duy”, Nhật chia sẻ. Khóa luận tốt nghiệp của Nhật đạt 97/100. Tuy nhiên, Nhật cho rằng, điều đáng giá nhất sau bốn năm đại học không nằm ở điểm số hay giải thưởng: “Điều khiến mình tự hào nhất là việc dần tìm được hướng nghiên cứu mà mình thực sự yêu thích”.

Nhật vốn không định nộp hồ sơ tham gia "Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2026". Nhưng nhờ sự động viên của thầy cô và gia đình, cô quyết định thử sức. Trở thành một trong 20 nữ sinh nhận Giải thưởng, Nhật bất ngờ và vui vì những nỗ lực trong bốn năm đại học được ghi nhận. Cô cho rằng, thành quả ấy đến từ nhiều yếu tố, trong đó có sự đồng hành của các thầy cô.

Nhật chia sẻ đến những nữ sinh đang cân nhắc bước vào STEM: “Đừng ngại bước ra khỏi vùng an toàn và đừng đợi đến khi có đủ kiến thức hay kỹ năng mới bắt đầu nghiên cứu”. Theo cô, sinh viên có thể bắt đầu bằng việc tìm hiểu chủ đề mình quan tâm, chủ động liên hệ với giảng viên, tham gia phòng thí nghiệm hoặc dự các seminar và cần có khả năng tự học, tư duy phản biện và giao tiếp.

Sau khi tốt nghiệp, Nhật dự định tiếp tục theo học thạc sĩ và xa hơn là tiến sĩ. Cô muốn phát triển sâu hơn theo hướng ngôn ngữ học thần kinh, kết hợp thống kê và khoa học thần kinh để tìm hiểu cách não bộ xử lý ngôn ngữ, đặc biệt ở người mắc bệnh lý thần kinh.

Ảnh: NVCC

Cùng chuyên mục

VPBank Diamond nâng tầm trải nghiệm chuyển tiền với dịch vụ cá nhân hóa

VPBank Diamond nâng tầm trải nghiệm chuyển tiền với dịch vụ cá nhân hóa

Khi nhu cầu chuyển tiền quốc tế ngày càng đa dạng, khách hàng không chỉ quan tâm đến chi phí giao dịch, tỷ giá… mà còn cần sự thuận tiện, nhanh gọn trong thủ tục. VPBank Diamond kết hợp chính sách ưu đãi với dịch vụ tư vấn trực tiếp từ đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng (RM) sẽ giúp khách hàng chủ động hơn trong từng giao dịch.

Từ giảng đường, sinh viên mong gì ở giảng viên đại học?

Từ giảng đường, sinh viên mong gì ở giảng viên đại học?

TPO - Khi sinh viên có thể dễ dàng tiếp cận tri thức trên Internet và sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của giảng viên đại học cũng dần thay đổi. Từ góc nhìn người học, người thầy hôm nay không chỉ cần vững chuyên môn mà còn cần truyền cảm hứng, cập nhật thực tiễn, lắng nghe và đồng hành cùng sinh viên.

Nữ sinh Sư phạm tốt nghiệp Xuất sắc, mở lớp học trực tuyến tiếp sức học sinh vùng cao

Nữ sinh Sư phạm tốt nghiệp Xuất sắc, mở lớp học trực tuyến tiếp sức học sinh vùng cao

TPO - Sinh ra và lớn lên tại Cao Bằng, Lương Thị Kim Huệ (sinh năm 2004) từng trải qua những năm tháng học tập với không ít trở ngại do khoảng cách địa lý và điều kiện tiếp cận tri thức. Từ những trải nghiệm ấy, cô không chỉ nỗ lực chinh phục con đường học thuật mà còn chủ động mở lớp học trực tuyến, chia sẻ tài liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ học sinh ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Bỏ lễ tốt nghiệp ở Mỹ và về nước làm giảng viên ở tuổi 22

Bỏ lễ tốt nghiệp ở Mỹ và về nước làm giảng viên ở tuổi 22

Đang có cơ hội ở lại Mỹ sau khi tốt nghiệp đại học, Trần Hồng Nhung bất ngờ biết ĐH Kinh tế Quốc dân tuyển giảng viên trẻ. Cô quyết định trở về Việt Nam, tham gia thi tuyển và bắt đầu đứng lớp ở tuổi 22. Sau 14 năm, cô hoàn thành chương trình tiến sĩ, đồng thời thử sức ở lĩnh vực truyền hình.

Những bữa cơm từ biển ở mái ấm của 51 trẻ khuyết tật

Những bữa cơm từ biển ở mái ấm của 51 trẻ khuyết tật

Không có nguồn kinh phí ổn định, Trung tâm Tình Thương Teresa (Thanh Hóa) duy trì việc chăm sóc, giáo dục 51 trẻ khuyết tật nhờ sự chung tay của cộng đồng. Trong hành trình ấy, những mẻ cá, tôm của ngư dân địa phương cùng sự tận tụy của 11 nữ tu đã góp phần nuôi dưỡng mái ấm suốt nhiều năm.

Trường ĐH Intracom thành lập phân hiệu tại Hà Nội, ký kết hợp tác với Siemens Healthineers

Trường ĐH Intracom thành lập phân hiệu tại Hà Nội, ký kết hợp tác với Siemens Healthineers

Ngày 14/11, trường ĐH Intracom tổ chức lễ công bố quyết định thành lập phân hiệu tại Hà Nội và ký kết hợp tác với Siemens Healthineers Việt Nam. Sự kiện đánh dấu bước mở rộng hoạt động đào tạo của nhà trường, đồng thời tăng cường kết nối giữa giáo dục đại học với doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ y tế.

Vì sao Quán quân Olympia về nước lại chọn nghề dạy học?

Vì sao Quán quân Olympia về nước lại chọn nghề dạy học?

TPO - Rời Australia sau 13 năm với tấm vé một chiều, Phan Minh Đức - Quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10 không đầu quân cho các tập đoàn đa quốc gia như số đông kỳ vọng mà chọn đứng lớp giảng dạy. Tại chương trình SVodcast số 7 nhân dịp 20/11, Giám đốc học thuật của Future Class đã có những chia sẻ thẳng thắn về định kiến "nhân tài trở về đi dạy học", cùng góc nhìn thú vị về chuyện dạy và học giữa hai nền giáo dục Việt - Úc.

Thủ khoa Học viện Cảnh sát nhân dân từng thức xuyên đêm hỗ trợ phá án, được giữ lại làm giảng viên

Thủ khoa Học viện Cảnh sát nhân dân từng thức xuyên đêm hỗ trợ phá án, được giữ lại làm giảng viên

Từ cựu học sinh chuyên Toán, từng giành nhiều giải thưởng về lập trình, Đỗ Trần Minh Anh trở thành thủ khoa Học viện Cảnh sát Nhân dân và được phong vượt cấp quân hàm Trung úy. Trong thời gian thực tập, anh còn tham gia hỗ trợ điều tra một số vụ án trước khi được giữ lại trường làm giảng viên.

Bí thư 9X đi từng nhà, vận động dân hiến đất mở đường

Bí thư 9X đi từng nhà, vận động dân hiến đất mở đường

Từ một bản làng từng cách trở bởi những con đường đất, thôn Đoàn Kết hôm nay có những tuyến đường bê tông nối dài giữa các nếp nhà. Đằng sau sự đổi thay ấy có dấu ấn của Cút Văn Dân - Bí thư Chi bộ người Khơ Mú, đã kiên trì đến từng hộ dân để vận động, thuyết phục, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Cô gái người Dao đi họp thay bố mẹ và trở thành trưởng thôn

Cô gái người Dao đi họp thay bố mẹ và trở thành trưởng thôn

Một lần đi họp thay bố mẹ, Triệu Trang Thơ được bà con đề cử vào vị trí trưởng thôn, dù bản thân chưa từng nghĩ đến công việc này. Hơn một năm sau, cô gái người Dao đã quen với việc từ xử lý giấy tờ, vận động học sinh đến trường đến xuống ruộng, lên nương cùng người dân.