Biểu diễn không trung thực có xu hướng gia tăng
Tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL), Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị giao ban công tác văn hóa, văn nghệ quý I năm 2026.
Một trong những vấn đề nóng tập trung nhiều ý kiến thẳng thắn của các đại biểu là vấn nạn "hát nhép" và "hát đè" (playback/back vocal). Trong báo cáo tình hình công tác văn hóa, văn nghệ Quý I và nhiệm vụ trọng tâm Quý II năm 2026, TS. Trần Thị Phương Lan - Vụ trưởng Vụ Văn hóa, Văn nghệ - cho biết bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa, văn nghệ vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần tập trung khắc phục.
Trong đó, tình trạng "biểu diễn không trung thực" có xu hướng gia tăng, với việc lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng bản ghi âm sẵn để thay cho giọng thật của người biểu diễn (hát nhép) - không đúng với nội dung, hình thức biểu diễn như đã đăng ký với cơ quan quản lý và công chúng diễn biến phức tạp, không còn là hiện tượng đơn lẻ mà xuất hiện ở nhiều loại hình chương trình.
"Tại một số sự kiện, chương trình ca nhạc dịp Tết và lễ hội, việc sử dụng bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp vẫn diễn ra. Điều này phản ánh hạn chế trong công tác tổ chức, kiểm soát chất lượng chương trình, đồng thời cho thấy ý thức nghề nghiệp của một bộ phận nghệ sĩ chưa được đề cao", TS. Trần Thị Phương Lan phát biểu tại hội nghị.
Bàn luận thêm về vấn đề hát nhép, hát đè, nhạc sĩ Đức Trịnh - Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam - nhận định cốt lõi của vấn đề không nằm ở kỹ thuật, mà ở sự trung thực trong biểu diễn. Nếu một ca sĩ ký hợp đồng biểu diễn hát live nhưng khi lên sân khấu lại hát nhép, thì đó không chỉ là vi phạm cam kết, mà còn là lừa dối khán giả. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như yêu cầu về an ninh, chính trị hoặc điều kiện tổ chức… việc hát nhép hay hát đè có thể xảy ra. Khi đó, điều quan trọng là phải có sự thống nhất với đơn vị tổ chức và cơ quan quản lý, đồng thời đảm bảo không gây hiểu nhầm cho công chúng.
Khi không còn 'lối tắt', nghệ sĩ buộc phải nâng cao năng lực
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm khẳng định cần kiên quyết chấn chỉnh tình trạng biểu diễn không trung thực. Đây là vấn đề đã tồn tại trong thời gian dài, gây bức xúc trong dư luận, làm suy giảm giá trị chân thực của nghệ thuật.
Ông Trần Thanh Lâm đề nghị Bộ VHTTDL và các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm, không để tình trạng này tiếp diễn, hình thành "thông lệ xấu" trong hoạt động biểu diễn. Đồng thời, chủ động rà soát, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan, bảo đảm tính minh bạch, chuẩn mực, nâng cao chất lượng quản lý và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ.
Điều quan trọng không phải là cấm đoán một cách cứng nhắc, mà là đảm bảo sự trung thực, minh bạch và trách nhiệm đối với khán giả trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Mục tiêu không chỉ là xử lý vi phạm, mà là tạo dựng môi trường nghệ thuật lành mạnh, nơi giá trị thật được tôn vinh.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông cũng thẳng thắn nhận định nếu không tồn tại hát nhép, chất lượng nghệ thuật sẽ được nâng lên. Khi không còn "lối tắt", nghệ sĩ buộc phải nâng cao năng lực thực, từ đó thị trường sẽ tự điều chỉnh. Thời gian tới, Bộ VHTTDL sẽ tiến hành đôn đốc kiểm tra, giám sát, ban hành văn bản chấn chỉnh. Sau đây, Bộ sẽ có những biện pháp, chế tài xử lý, nhằm tạo nên "bộ lọc" cần thiết cho môi trường hoạt động biểu diễn nghệ thuật lành mạnh.
Để giải quyết tình trạng hát nhép, NSND Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - nhấn mạnh cần đặt ra những yêu cầu cao về tiêu chuẩn tổ chức chương trình, điều kiện âm thanh, ánh sáng, năng lực và bản lĩnh của ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn.
