Khóa học online nở rộ: Làm thế nào để tránh tiền mất mà kiến thức vẫn "xu"?

HHTO - Trước cơn sốt của các kỳ thi IELTS, SAT, các nền tảng mạng xã hội bỗng trở thành một mảnh đất màu mỡ cho các gia sư online thỏa sức tạo khóa học, bán forecast (dự đoán đề). Thế nhưng, phía sau mức giá hấp dẫn và lời quảng cáo cam kết tăng band thần tốc, không ít teen đã rơi vào cảm giác tiền mất mà kiến thức vẫn… giậm chân tại chỗ.

"Nghề" bán khóa học online

Nếu vài năm trước, việc kiếm thêm thu nhập của sinh viên thường gắn với các công việc bán thời gian ở các cửa hàng tiện lợi, thời trang hay ăn uống, dạy kèm gia sư tại nhà…, thì nay danh sách ấy đã có thêm một "nghề" mới: Bán khóa học online.

screenshot-2026-07-27-164400.png
Ảnh minh họa: Magnific.

Bán khóa học ghi hình sẵn là hình thức bán các video bài giảng, tài liệu số như một sản phẩm thương mại số thuần túy thay vì tổ chức lớp học tương tác trực tuyến trực tiếp.

img-7258.jpg
Bạn Thiên Hương. Ảnh: NVCC.

Tận dụng AI và mạng xã hội, các chủ khóa học online dễ dàng đóng gói kiến thức thành các lớp chia theo môn học, giờ học, đáp ứng nhu cầu của teen khi muốn trau dồi thêm kiến thức tại nhà. Chỉ cần một portfolio giới thiệu thành tích cá nhân kèm theo link Google Meet, mô hình có chi phí vận hành gần như bằng 0.

Bạn Thiên Hương (học sinh lớp 11 trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TP.HCM) chia sẻ: “Là một học sinh cuối cấp nên các khóa học online khá tiện lợi cho mình vì định hướng lộ trình rõ ràng và chi tiết, giúp mình tiết kiệm nhiều thời gian so với tự tìm tòi. Khi có một mentor người thật việc thật để giãi bày lúc gặp khó khăn, một cộng đồng cùng học để "buff" động lực giúp bản thân duy trì kỷ luật đều là những yếu tố tự học hoàn toàn bằng tài liệu miễn phí khó mang lại”.

Làm sao để biết khóa học nào đáng “chốt đơn"?

Sự nở rộ của các gia sư cùng khóa học online đi kèm những e ngại khi khó để nhận biết được đâu là khóa học thật sự phù hợp với bản thân hay xứng đáng để "chốt đơn".

screenshot-2026-07-28-125656.png
Bạn Lê Thành Công. Ảnh: NVCC.

Nhiều khóa học gây tranh cãi do có nội dung khác xa những lời quảng bá trên mạng xã hội. Người xây dựng khoá học có khả năng hệ thống kiến thức kém, thiết kế bài học không khoa học hay thiếu trách nhiệm, để học viên "tự bơi" trong suốt quá trình học.

Yếu tố phù hợp cũng rất quan trọng. Bạn Lê Thành Công (TP.HCM), một người mua khoá học online để ôn thi IELTS cho biết, có người tập trung luyện thi để giúp học viên đạt chứng chỉ, nhưng cũng có người theo đuổi việc đào tạo bài bản về ngôn ngữ, văn hóa và phương pháp.

Bởi vậy, khi lựa chọn khóa học, không nên chỉ nhìn vào điểm IELTS của người dạy. IELTS là một chứng chỉ có thời hạn 2 năm, không phải bằng cấp. Trong khi bằng cử nhân Sư phạm Tiếng Anh là nền tảng học thuật và giá trị nghề nghiệp lâu dài. Nếu người dạy có cả chứng chỉ IELTS và bằng cử nhân Sư phạm Tiếng Anh thì đó là một lợi thế nhưng điều quyết định vẫn là mức độ phù hợp với người học.

Đừng để ví tiền quyết định thay lý trí

Một khóa học đáng tiền không nhất thiết phải được nhiều người đăng ký hay gắn với influencer nổi tiếng. Thay vì lựa chọn dựa trên chi phí vừa túi tiền, bạn hãy đặt ra câu hỏi: Bạn sẽ học được gì, trong khoảng thời gian bao lâu và bằng những công cụ nào trong khóa học đó?

Trước khi quyết định đăng ký, bạn đừng quên kiểm tra xem những review từ học viên có đáng tin cậy không. Vô số “lời khen có cánh” có cấu trúc tương tự nhau nhưng không có chi tiết cụ thể về chương trình học chính là dấu hiệu của những bài đăng dạng seeding.

Nếu bạn đang hoang mang không biết khóa học đó đang “lùa gà” hay có dấu hiệu lừa đảo không, hãy tránh các "bẫy áp lực" như trang web gửi email hoặc hiển thị cửa sổ bật lên kèm ưu đãi giới hạn thúc ép bạn đăng ký khóa học trong vòng vài phút hay “chạy ngay đi” khi người dạy cung cấp giấy chứng nhận, chứng chỉ không rõ tên tổ chức hay số tham chiếu theo quy định của các quốc gia cụ thể.

Trách nhiệm đến từ phía người dạy

Là một “anh giáo online” mở lớp ôn thi Toán cho học sinh THPT, bạn Trường Toàn (sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM) chia sẻ: “Mình từng trải qua cảm giác học mãi không hiệu quả nên hiểu học sinh thường vướng ở đâu. Khi dạy, mình ưu tiên những cách tiếp cận trực quan hơn, kết hợp các công cụ công nghệ và AI để quá trình dạy và học trở nên gần gũi hơn thói quen của học viên trong lớp”.

img-7256.png
Bạn Trường Toàn. Ảnh: NVCC.

Sau mỗi buổi dạy, Trường Toàn không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn phù hợp với môn học, cập nhật theo sách giáo khoa chương trình mới và xin lời khuyên, lời đánh giá từ các thầy cô của mình. Quyết định đứng lớp của nam sinh còn nhờ vào tinh thần trách nhiệm, niềm tin chắc chắn với nền tảng kiến thức, phong cách dạy dễ hiểu và được chứng minh qua kinh nghiệm nhiều lần hướng dẫn bạn bè và người thân ôn thi.

Nếu bạn muốn bắt đầu bán khóa học online, thay vì đầu tư vào truyền thông rầm rộ, hãy luyện tập thông qua những buổi chia sẻ miễn phí hoặc nhóm học nhỏ để lắng nghe phản hồi, hoàn thiện chất lượng nội dung trước khi mở khóa học chính thức.

Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, người dạy thêm online có thu phí phải đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp. Vì thế, người dạy có trách nhiệm kê khai, nộp thuế thu nhập từ hoạt động kinh doanh khóa học trực tuyến và đảm bảo nội dung bài giảng không sao chép trái phép và phù hợp với thuần phong mỹ tục, pháp luật Việt Nam.

756525508-1039192928712606-2901036509554111730-n.jpg