Ngày 14/1, Báo Đại đoàn kết phối hợp Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam tổ chức diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế”. Tại diễn đàn, chuyên gia cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, khí thiên nhiên ngày càng được xem là một trong những nguồn năng lượng quan trọng, đóng vai trò cầu nối trong lộ trình hướng tới phát triển bền vững và giảm phát thải.
Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) hiện đang được mua bán phổ biến trên thị trường quốc tế và là nguồn năng lượng quan trọng cho nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không thể đứng ngoài “cuộc chơi” này và trên thực tế, chúng ta đã gia nhập thị trường LNG dù không sớm nhưng bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ, ta cũng đã có những thành công nhất định.
Thời gian qua, các doanh nghiệp khí Việt Nam, đang tích cực hội nhập chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế thông qua việc nhập khẩu LNG, mở rộng hạ tầng khí đa phương thức (đường ống, đường thủy, đường bộ, đường sắt), và xây dựng hệ sinh thái năng lượng toàn diện từ thượng nguồn đến hạ nguồn, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch sang năng lượng sạch, kết nối Việt Nam với thị trường khí toàn cầu.
Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 chính thức vận hành thương mại, đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành điện Việt Nam khi lần đầu tiên một dự án điện khí LNG quy mô lớn đi vào hoạt động, bổ sung nguồn điện nền linh hoạt cho phía Nam.
Phát biểu tại diễn đàn, TS Nguyễn Quốc Thập – Hội Dầu khí Việt Nam cho biết, bên cạnh thuận lợi, doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Thị trường LNG là thị trường quốc tế nhưng doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn phải tuân thủ khung pháp luật trong nước. Chuỗi khí điện LNG, phân phối và hộ tiêu thụ chưa đồng bộ.
Từ thực tế trên, ông Thập kiến nghị, cơ quan chức năng hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường LNG mang tính quốc tế. Cơ chế giá LNG-điện -khí thiết kế theo hướng linh hoạt, chia sẻ rủi ro và cơ hội.
PGS.TS Lê Quang Duyến (Đại học Mỏ - Địa chất) cho rằng, để phát triển thị trường LNG, cần minh định cơ chế giá và hợp đồng LNG theo hướng ban hành hướng dẫn tạm thời cho hợp đồng dài hạn, cơ chế giá DES/FOB cho đấu thầu nhập khẩu. Việc tiếp cận hạ tầng cần được đảm bảo theo hướng quy định tạm thời cho third-party access (TPA) tại cảng/FSRU và khung phí cảng minh bạch.
“Để thị trường LNG phát triển, việc thanh khoản & mức độ tín nhiệm cần được hỗ trợ bằng công cụ chuyển rủi ro FX hoặc chính sách đảm bảo thanh toán cho hợp đồng LNG quan trọng. Cán có chương trình khẩn cấp đào tạo thương mại LNG và quản trị rủi ro cho PVN/PV Gas & DN tư nhân”, ông Duyến đề xuất.
TS Nguyễn Minh Thảo - Phó trưởng ban Phát triển doanh nghiệp và môi trường kinh doanh (Viện Chiến lược và chính sách kinh tế - Tài chính) cho biết, Việc sửa đổi Luật Dầu khí 2022 đã thay đổi ư duy theo hướng quản lý và phát triển chuỗi năng lượng ngoài khơi; không chỉ khai thác dầu khí thuần túy. Luật Dầu khí 2022 quy định cụ thể về vai trò quản lý nhà nước và nhà đầu tư (nhà thầu) của PVN nâng cấp vai trò chủ động của PVN đối với các hoạt động phê duyệt, thẩm định đầu tư.
Từ thực tế này, bà Thảo kiến nghị cơ quan chức năng đẩy nhanh quá trình thể chế hóa quan điểm, định hướng và giải pháp liên quan tới hỗ trợ DN đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng (trong đó có kinh doanh khí).
Hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), trong đó chú trọng tới một số giải pháp như: tháo gỡ các vướng mắc, bất cập hiện hữu; quy định quản lý và phát triển theo chuỗi giá trị năng lượng; đơn giản hóa các quy trình, thủ tục, giảm chi phí tuân thủ đối với DN kinh doanh khí; có chính sách ưu đãi, khuyến khích DN trong nước tham gia hoạt động dịch vụ dầu khí.
PGS. TS. Phạm Hoàng Lương - Đại học Bách Khoa Hà Nội đề xuất, nhiệt điện khí cần ưu tiên tối đa khí trong nước cho phát điện. Trường hợp, sản lượng khí trong nước suy giảm sẽ nhập khẩu bổ sung khí thiên nhiên hoặc LNG. Các dự án sử dụng LNG và hạ tầng được phát triển đồng bộ với quy mô phù hợp, sử dụng công nghệ hiện đại.