'Dòng xoáy' đang 'rào rào' tái bản

>> Vẫn đang có sự bùng nhùng lạ lùng đâu đó...
>> Độc giả đầu tiên của 'Dòng xoáy' tâm sự
>> Gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp và bản di chúc

Thời buổi này cũng hơi hiếm một cuốn tiểu thuyết nào được nối bản ngay sau lần tái bản (tháng Chín) chưa đến một tháng!

Mới gặp, Giám đốc NXB Thanh Niên Mai Thời Chính đã nói ngay, trong bài tâm sự của nhà văn Sơn Tùng, tác giả Búp Sen Xanh, độc giả đầu tiên của Dòng Xoáy in trên Tiền Phong, GĐ NXB khi đó ký cấp giấy phép đầu tiên cho Dòng Xoáy là ông GĐ Hoàng Phong chứ không phải ông GĐ tiền nhiệm Đỗ Văn Thoan!

Tôi giật mình vì sự nhầm lẫn ấy... Nhưng chặc lưỡi, các anh Đỗ Văn Thoan (đã mất), Hoàng Phong (đã nghỉ hưu, ơn giời nay còn khỏe) người còn người mất, là hai bậc đàn anh cũng ra đi từ Báo Tiền Phong chắc cũng thể tất cho vậy!

Trang trọng mé trên chỗ ngồi trong phòng làm việc của ông Chính là bức thư pháp của Tú Sót - Chu Thành tặng riêng ông Thư khai châu khả ngữ (mở sách ra thấy như hàng hàng châu ngọc ngàn ngàn gấm thêu). Ý chừng, ông Chu Thành muốn động viên cổ võ người làm nghề sản xuất sách, trong đó có mình?

Chợt bồi hồi những năm xa, cứ mỗi độ áp Tết lại thấy nguyên biên tập viên NXB Thanh Niên Chu Thành người nhỏ thó đầu lơ thơ ít tóc, gò lưng trước cổng nhà sáu hai viết thư pháp.  Khối kẻ xin, người mua.

Khách qua đường đa phần là người quen nên việc bán chữ đâm ra không đủ tiền sắm giấy mực nhưng không có cái Tết nào ông lại không diễn lại cái thú bày mực tàu giấy đỏ trên phố Bà Triệu nườm nượp người qua!

Cũng đã nhiều năm loanh quanh chỗ ông vào những dịp Tết ấy cho vui nhưng chưa bao giờ ông kể cho nghe chuyện nhà văn Sơn Tùng tìm ông đưa tập bản thảo Dòng Xoáy rồi ông đã tâm đắc đưa nó ra trình bày với ông GĐ Hoàng Phong như thế nào. Sau đó, ông Hoàng Phong đã in Dòng Xoáy ra sao...

Ông Chu Thành ngó nghiêm nghiêm, tính lạnh nhưng rất hóm. Nhiều bài ở mục thơ châm, trào phúng tác giả là Tú Sót (Tú Sót, ông Tú còn lại cuối cùng?) đều đặn xuất hiện trên nhiều báo.        

Hôm nay Mồng tám tháng ba/ Tôi giặt hộ bà cái áo của tôi/ Nếu bà còn nói lôi thôi/ Thì tôi lại giặt áo tôi hộ bà.

Ít người biết được bốn câu như ca dao từng thông dụng ấy, tác giả chính là Tú Sót! Đánh nhoằng đi ít năm, ông Tú đã hóa ra người thiên cổ...

Trong dòng hồi tưởng về Chu Thành - Tú Sót, câu chuyện của chúng tôi lan man thế nào mà lại trở về với bản thảo Dòng Xoáy thời ấy.

Về NXB từ năm 1983, ông Chính đã có mối thân tình với ông Chu Thành. Hóa ra, bản thảo Dòng Xoáy  hồi đó, năm 1989, ông Tú không đọc một mình mà vài người trong đó có ông Chính...

Ông bộc bạch ngay, Dòng Xoáy không phải là hiện tượng văn chương... Không phải là sự đột phá gì về thi pháp tiểu thuyết và những cách tân này khác. Như cung cách của một người kể chuyện có chút duyên, lúc quyết liệt khi nhẩn nha, thư thả.

Cái được, nếu không muốn nói sự hấp dẫn của Dòng Xoáy chính là tính thời sự và tư cách công dân của người viết. Điều đó đã khiến Dòng Xoáy  lọt vào mắt xanh của các đấng mà bây giờ báo có nói mới biết như nhà văn Sơn Tùng, nhạc sĩ Văn Cao, Đặng Đình Hưng...

Không phải bây giờ ở cương vị cầm trịch việc tái bản, ông Chính mới nhận xét như vậy, ý nghĩ đó đã định hình từ 20 năm trước...

Chuyện của ông Chính cho tôi biết duyên do của việc tái bản Dòng Xoáy tháng Chín vừa rồi. Khi nhà văn Lê Hoài Nam (nguyên chủ tịch Hội VHNT Nam Định) và nhà thơ Đặng Vương Hưng (các số báo trước đã đề cập) đến gặp ông để đặt vấn đề tái bản đã gặp khá nhiều thuận lợi. Một trong những suôn sẻ ấy là tính thời sự và trách nhiệm công dân của tác giả Dòng Xoáy.

Hai mươi năm đã qua nhưng vẫn tươi mới vấn đề dân chủ, việc chống tiêu cực tham nhũng...  trong đời sống xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Vẫn nổi cộm vẫn bức xúc và đặc biệt thời sự trong Dòng Xoáy. 

Lần tái bản tháng 9/2009, Dòng Xoáy đã được chỉnh trang bổ sung với sự cố gắng của tác giả nên so với bản in lần đầu, Dòng Xoáy hấp dẫn hơn.

Ông Chính cho biết thêm, lần nối bản mới nhất (tháng 10/2009), ông cũng đã bàn với tác giả và được sự đồng thuận là chỉnh sửa chút ít tỷ như tên địa danh, tên nhân vật để tránh những suy diễn hoặc hiểu lầm này khác mặc dù Dòng Xoáy là tiểu thuyết.

Không biết việc chỉnh sửa ấy hiệu ứng sẽ thế nào? Liệu có thuyên giảm đi chút nào tính chiến đấu mà nhiều bạn đọc tâm phục khẩu phục trong Dòng Xoáy? Chao ôi, văn đã vậy, huống hồ trần thùi lụi, vốn gọi sự vật bằng cái tên của nó như báo thì là mong manh lắm?

Đã hơn ngàn năm, thiên hạ vẫn tâm đắc câu của Đỗ Phủ kính chuyển đến giới viết lách ngữ bất kinh nhân tử bất hưu (chữ nghĩa không làm người ta kinh sợ thì chết cũng không nhắm được mắt). Nguyên lý của Đỗ thi nhân ấy, thời buổi này cũng cần phải coi lại chút chút?

Khi tôi mách trong nhà tác giả Dòng Xoáy còn bản thảo dầy cộp, cuốn tiểu thuyết mang hơi hướng tự truyện có tên Tuổi thơ tôi, ông GĐ cho biết sẽ cử ngay cán bộ của NXB tiếp cận với bản thảo. Cầu cho lần này bà lại được gặp may.

Ông GĐ còn sốt sắng thêm rằng đọc báo ông mới biết, trong số thư, điện thoại về bà Nhật Tân và Tòa soạn, rất nhiều độc giả muốn có Dòng Xoáy mà chưa biết tìm đâu, ông đã nhờ Tòa soạn thông báo xin mời tới Nhà xuất bản Thanh Niên số nhà 62 Bà Triệu, Hà Nội. Điện thoại 043. 9434044. Giá bìa 90.000đ/cuốn.

Khi  thấy vẻ băn khoăn của tôi trước thông tin lần nối bản này cũng chỉ có một nghìn cuốn mặc dù độc giả đang quan tâm, ông Chính bảo chẳng sợ gì, thiếu thì lại nối nữa, mọi nhu cầu của thượng đế - bạn đọc đều được đáp ứng.

Ông cười khoát tay lên bức thư pháp của Chu Thành Tú Sót giọng sôi nổi  xin vong linh của cụ Tú tha cho kẻ hậu sinh dám chút nho nhe  trước tiền nhân: Vọng độc giả hề, thiên nhất phương! Rồi ông dịch luôn ngàn phương chỉ có một phương độc giả.