Chuyện “nhà chung”

Chuyện “nhà chung”
TP - Môi trường là ngôi nhà chung và dù mỗi người có chỗ ở riêng nhưng các thành viên một cộng đồng luôn phải chia sẻ bầu không khí, đất ở và nguồn nước. Nhưng những gì diễn ra trên đất nước ta cho thấy cộng đồng đang hằng ngày hủy hoại ngôi nhà chung ấy, dù vô thức hay đơn giản chỉ là thiếu hiểu biết. Có thể thấy điều này ở mọi địa phương, từ thành thị đến thôn quê.

Làng chài Thanh Châu, xã Châu Hóa, Tuyên Hóa, Quảng Bình cũng có vẻ yên bình như bao làng quê khác ở Việt Nam. Cuộc sống của làng từ bao đời xoay quanh dòng sông Gianh. Người ta đánh cá, khai thác rong rêu ở đáy sông để nuôi cá lồng. Người khác ngoài chài lưới còn đóng thuyền phục vụ bạn chài khắp nơi. Nhưng nay, một ông lão thuyền chài tuổi đã 80 cả ngày thả lưới trên sông cũng chẳng bắt được bao nhiêu cá, nhiều bữa xách lưới về không. Cụ bảo một hai chục năm trước, cá 1kg-5kg cụ lưới được trên sông là chuyện thường. Có lần cụ tóm được cá 25kg. Nhưng nay nhiều người khai thác, đánh bắt bằng đủ kiểu tận diệt như nổ mìn, chích điện, khai thác vô tội vạ cả những chú cá con, cá trong mùa sinh sản lại càng không tha. Đã vậy, lại thêm nạn khai thác khoáng sản trên sông. Dòng chảy thay đổi, nguồn nước bị tác động tiêu cực, ô nhiễm khiến nghề nuôi cá lồng cũng vạ lây. Sông dần cạn nguồn thủy sản, số người gác chèo, bỏ thuyền tăng lên, nghề đóng thuyền gỗ cũng vì thế mà chẳng còn nhiều việc làm. Nhiều người dân làng chài phải tứ tán đi các nơi tìm sinh kế.

Những chuyện như thế có ở khắp nơi. Chúng ta đang hằng ngày chứng kiến đất canh tác bị thu hẹp do đô thị hóa, kèm theo đó là hiện tượng ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp. Các dòng sông đang bị bức tử, bị ô nhiễm, bị khai thác vô tội vạ. Bầu không khí, thứ cả cộng đồng “hưởng” chung cũng không tránh khỏi bị đối xử tệ bạc.

Có phải vì nghèo mà cộng đồng ấy phải lo trước cho miếng cơm, manh áo, lo cho không gian riêng mà quên mất ngôi nhà chung-môi trường? Có lẽ điều đó là đúng trong quá khứ. Nhưng bây giờ đất nước ngày càng giàu có, hiện đại, đã đi từ nền văn minh xe đạp, chuyển qua xe máy và giờ đang mon men đến với văn minh ô tô, vậy mà môi trường ngày càng kém đi. Đó là thứ giàu có kiểu trọc phú. Một cộng đồng không biết bảo nhau tự bảo vệ lấy môi trường sống của mình, chỉ bo bo lo cho cái nhà riêng thì chắc chắn là thiển cận, dù có nhiều tiền đến mức nào cũng không thể gọi là xã hội giàu có và văn minh. Chúng ta có cả một bộ máy luật pháp, nhưng chỉ những vụ động trời như vụ Formosa mới thấy cơ quan chức năng rốt ráo, trong khi các hành vi xâm phạm môi trường vẫn hiện diện hằng ngày, ở khắp nơi và đủ loại cấp độ. Nếu tự bản thân chúng ta không nghiêm khắc với chính mình, không tự làm tốt việc bảo vệ ngôi nhà chung từ những việc nhỏ nhất thì chẳng bao giờ ngôi nhà chung ấy an toàn cho bao thế hệ trú ngụ, ẩn náu. Và nếu thế hệ trẻ không được giáo dục đầy đủ về tầm quan trọng, ý thức bảo vệ môi trường ngay từ nhỏ thì nhiều khả năng trong số những đứa trẻ ấy sẽ có những người sau này sẵn sàng vì quyền lợi, của doanh nghiệp hay lợi ích nhóm của họ mà sẵn sàng hy sinh ngôi nhà chung. Đó là viễn cảnh không xa nếu chúng ta không thay đổi.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Phải sống để sống khỏe

Phải sống để sống khỏe

TP - “Phải sống” không còn là chuyện một gia đình vượt lên thăng trầm để sinh tồn trong phim của Trương Nghệ Mưu. Giờ đây thông điệp ấy chính là mệnh lệnh cho toàn nhân loại.
Cứu người, cứu ta

Cứu người, cứu ta

TP - Việc bùng phát làn sóng COVID-19 thứ tư ở Việt Nam, virus SARS-CoV-2 không dừng lại ở việc lây lan trong cộng đồng hay đe doạ tính mạng con người mà đã bắt đầu thực hiện cuộc “tấn công” vào cơ thể nhiều doanh nghiệp.
Mỏ vàng không bỏ hoang

Mỏ vàng không bỏ hoang

TP - Các cơ quan quản lý, chuyên gia đã nhiều lần nhắc đến việc nông nghiệp Việt Nam đang bỏ qua những cơ hội vàng trong việc tận dụng các cơ hội của hai Hiệp định thương mại tự do ở trình độ cao hơn,
Bản năng sinh tồn

Bản năng sinh tồn

TP - Làn sóng Covid -19 lần thứ 4 ập đến khiến cộng đồng doanh nghiệp (DN) như “ngồi trên đống lửa”. Dịch đã đặt sản xuất trong tình trạng báo động cao nhất đối với DN nằm trong khu công nghiệp. Lo lắng lớn nhất với họ là nếu bị phong tỏa nhà máy, sẽ “vỡ” hết tiến độ giao hàng, dẫn đến bị cắt đứt vĩnh viễn hợp đồng vì mất chữ tín.
Trận địa Bắc Giang

Trận địa Bắc Giang

TP - Những đoàn xe hú còi dẫn đoàn bác sỹ, bộ đội, công an từ khắp nơi đổ về. Rào chắn dựng khắp nơi. Có những rào chắn dựng vội bằng gỗ cũ, cốt pha cột lại. Bắc Giang đang trải qua những ngày chống dịch như chống giặc.
Sát hạch từ thực tiễn

Sát hạch từ thực tiễn

TP - Ba tháng đầu năm trôi qua khá êm thấm với tốc độ tăng trưởng kinh tế vào khoảng 4,5% thì làn sóng dịch bệnh bất ngờ ập tới. Tất nhiên, dịch bệnh lần này không gây bất ngờ với các nhà điều hành chính sách và người dân. Bởi vì tinh thần 5K và “mục tiêu kép” luôn được đặt ra.
Câu chuyện hòa hợp

Câu chuyện hòa hợp

TP - Cứ mỗi độ tháng Tư về, dịp kỷ niệm ngày đất nước thống nhất, non sông liền một dải, đây đó lại gợi lên câu chuyện hòa giải, hòa hợp dân tộc. Thậm chí vẫn còn những cuộc tranh cãi gay gắt.
Thổi giá 'siêu lan'

Thổi giá 'siêu lan'

TP - “Lan đột biến có vẻ đẹp đặc sắc, độc đáo, hiếm có. Mặt hoa đẹp hài hòa, thanh tao. Mắt gọn, mũi trắng, họng trắng trong, phân thùy rõ nét, cánh bồng vai ngang… Nhưng đến mức tăng giá từng giờ, từng ngày từ tiền tỷ lên đến cả chục, cả trăm tỷ thì quả thực rất đúng với cái tên đột biến”.