Chàng trai khiếm thị giành giải Nhất quốc tế sau hành trình từ ước mơ đọc sách

Mất thị lực từ khi chưa tròn 1 tuổi, Trần Trung Đức (19 tuổi, Gia Lai) từng chỉ mong có ngày tự mình đọc được một cuốn sách. Từ những mảnh giấy học chữ Braille đến chiếc máy tính được tặng khi 18 tuổi, Đức vượt nghịch cảnh, giành giải Nhất cuộc thi quốc tế dành cho thanh thiếu niên khuyết tật.

Ước mơ tự đọc một cuốn sách

Trần Trung Đức (19 tuổi, quê Gia Lai) mất thị lực từ khi mới 8 tháng tuổi do mắc u nguyên bào võng mạc. Để giữ lại mạng sống, Đức buộc phải phẫu thuật bỏ cả 2 mắt, vĩnh viễn khép lại cánh cửa nhìn thấy ánh sáng. Tuổi thơ của Đức là chuỗi ngày dài gắn liền với bệnh viện. Sau thời gian điều trị tại Bệnh viện Mắt TP. HCM, đến năm 2 tuổi, Đức được chuyển sang Bệnh viện Ung Bướu để hóa trị và xạ trị. Gần 9 năm ròng rã chống chọi với bệnh tật, Đức đã kiên cường vượt qua ranh giới sinh tử.

giao-ducchang-trai-khiem-thi-19-tuoi-vo-oa-khi-gianh-giai-nhat-cuoc-thi-quoc-tenhan-vat-cung-cap-1jpg.jpg
Từ cậu bé không có ký ức về ánh sáng, Trần Trung Đức đã vượt nghịch cảnh, chinh phục công nghệ và giành giải Nhất cuộc thi quốc tế dành cho thanh thiếu niên khuyết tật. Ảnh: NVCC

Đức kể, giữa lúc gia đình khánh kiệt, Đức được níu giữ sự sống nhờ 500.000 đồng cô y tá âm thầm dúi vào tay mẹ và nhờ những người xa lạ góp từng 10.000 đồng cho đến thậm chí cả triệu đồng. “TP. HCM đã chở che mình bằng những suất cơm tình thương gần bệnh viện. Những bàn tay vô danh ấy giúp mình hiểu rằng, tử thần có thể tàn nhẫn nhưng tình yêu thương của con người còn mạnh mẽ hơn”, Đức tâm sự.

Năm 9 tuổi, Đức được gia đình đưa vào Trung tâm Bảo trợ khiếm thị Nhật Hồng (TP. HCM) để học tập, rèn luyện các kỹ năng dành cho người khiếm thị. Tại đây, Đức lần đầu được tiếp cận với chữ Braille (chữ nổi dành cho người khiếm thị). Sau 3 tháng kiên trì học tập, Đức đã có thể đọc chữ Braille tương đối thành thạo. “Đó là khoảnh khắc khó quên. Lần đầu tiên mình có thể tự tiếp cận tri thức mà không còn phải nhờ bà ngoại, mẹ đọc giúp”, Đức kể lại.

Theo Đức, trước khi biết chữ Braille, anh cảm nhận thế giới xung quanh chủ yếu qua những câu chuyện bà ngoại đọc mỗi ngày. Để giúp anh hiểu hơn về cuộc sống, bà thường mua truyện cổ tích rồi ngồi kể cho Đức nghe.

giao-ducchang-trai-khiem-thi-19-tuoi-vo-oa-khi-gianh-giai-nhat-cuoc-thi-quoc-tenhan-vat-cung-cap-2jpg.jpg
Đức thử sức tại Cuộc thi Global IT Challenge (GITC) tổ chức tại Đà Nẵng và giành giải Nhất nội dung e-Combination, bảng khiếm thị. Ảnh: NVCC

Không chỉ đọc truyện, bà còn nghĩ ra cách giúp Đức làm quen với con chữ. Bà cắt từng chữ cái bằng giấy, đặt vào tay để Đức sờ và nhận biết. Từ A, B đến từng dấu thanh, bà đều kiên nhẫn hướng dẫn. Những mảnh giấy nhỏ ấy trở thành những bài học đầu đời của Đức.

Càng lớn, Đức càng nhận ra bà ngoại đã già, đôi mắt cũng ngày một yếu đi. Mỗi lần đọc sách, bà hay dừng lại vì đau mắt. “Khi ấy, mình chỉ mong một ngày có thể tự mình đọc sách, không còn phải chờ bà đọc giúp. Với các bạn, nhìn thấy là bình thường nhưng với mình lại là một ước mơ không dễ thực hiện”, Đức chia sẻ.

Từ những chấm nổi đến thế giới công nghệ

Nếu chữ Braille là bước khởi đầu giúp Đức tiếp cận tri thức, thì công nghệ chính là công cụ giúp anh kết nối rộng mở với thế giới. Nhớ lại lần đầu bước vào phòng máy tại nơi học, Đức từng băn khoăn không biết người khiếm thị sẽ thao tác bằng cách nào. Nhưng rồi Đức nhận ra, đó vẫn là những chiếc máy tính thông thường, chỉ cần cài đặt thêm trình đọc màn hình.

Từ những âm thanh phát ra khi gõ bàn phím, câu lệnh được máy tính đọc thành tiếng, Đức dần làm quen với một thế giới công nghệ mà trước đó, anh chưa từng nghĩ mình có thể chạm tới.

giao-ducchang-trai-khiem-thi-19-tuoi-vo-oa-khi-gianh-giai-nhat-cuoc-thi-quoc-tenhan-vat-cung-cap-3jpg.jpg
Trần Trung Đức (đứng thứ tư, từ phải sang) chụp hình lưu niệm cùng các thí sinh đội Việt Nam tham dự cuộc thi. Ảnh: NVCC

Bước ngoặt đến vào tháng 11/2025, khi Đức được Hội Người mù tỉnh Gia Lai cùng Quỹ Hỗ trợ Nuôi em thành tài, tặng chiếc máy tính cá nhân. Từ đó, Đức nhanh chóng làm quen, thành thạo các phần mềm văn phòng như Word, Excel; sử dụng ứng dụng Be My Eyes để nhận diện hình ảnh và khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ học tập.

Mỗi tối, Đức thường dùng AI để luyện phát âm tiếng Anh, giải bài tập lập trình hoặc tóm tắt những tài liệu dài hàng trăm trang. “AI không thể học thay mình, càng không thể thay thế sự nỗ lực của bản thân. Nhưng công nghệ giúp mình rút ngắn những trở ngại, tiếp cận kiến thức thuận tiện hơn để có cơ hội học tập bình đẳng với các bạn sáng mắt”, Đức chia sẻ.

Sự kiên trì ấy mang lại cho Đức học bổng toàn phần từ lớp 3 đến hết lớp 12 tại trường Quốc tế Tiểu học, THCS và THPT Việt Anh 2. Anh duy trì thành tích học tập xuất sắc và dành nhiều thời gian theo đuổi đam mê công nghệ thông tin. Trong 2 năm 2025 - 2026, Đức liên tiếp gặt hái thành tích ấn tượng: Giải Nhì Cuộc thi Tin học toàn quốc lần thứ III; giải Ba cuộc thi thuyết trình "Hành trình chinh phục tri thức - Vươn tới tương lai"; giải Tiêu biểu cuộc thi viết "Ngày mai trong mắt em", năm 2026...

Đặc biệt, tại lớp học công nghệ thông tin do Hội Người mù tỉnh Gia Lai tổ chức vào tháng 6, Đức đảm nhận cùng lúc 2 vai trò: Học viên và trợ giảng. Anh tận tình hướng dẫn những người đồng cảnh ngộ cách dùng sử dụng máy tính. Với Đức, niềm vui lớn nhất không chỉ là chinh phục kỹ năng mới, mà còn là giúp người khác tự tin làm chủ công nghệ.

Giấc mơ mang ánh sáng tri thức đến cộng đồng

Cuối tháng 10, Đức thử sức tại Cuộc thi Global IT Challenge (GITC) dành cho thanh thiếu niên khuyết tật ở Đà Nẵng. Vượt qua vòng loại quốc gia, anh trở thành một trong 20 thành viên đội tuyển Việt Nam tranh tài cùng 81 thí sinh đến từ 9 quốc gia ở 4 nội dung.

giao-ducchang-trai-khiem-thi-19-tuoi-vo-oa-khi-gianh-giai-nhat-cuoc-thi-quoc-tenhan-vat-cung-cap-4jpg.jpg
Đức chụp hình cùng mẹ và hai em trong lần về thăm quê nhà ở Gia Lai. Ảnh: NVCC

Giây phút công bố kết quả trở thành kỷ niệm khó quên với chàng trai khiếm thị 19 tuổi. Khi nhiều giải thưởng lần lượt được xướng tên, Đức không khỏi hồi hộp, lo âu. Song, niềm vui vỡ òa khi tên Đức vang lên ở ngôi vị cao nhất: Giải Nhất nội dung e-Combination, bảng khiếm thị. “Mình thực sự hạnh phúc và biết ơn tất cả”, Đức xúc động chia sẻ tại lễ nhận giải.

Với Đức, tấm huy chương quốc tế không phải là đích đến cuối cùng. Trước mắt, anh đặt mục tiêu góp mặt trong đội tuyển Việt Nam dự GITC 2027, tại Thái Lan. Xa hơn, Đức khao khát giành học bổng ngành Công nghệ thông tin tại ĐH RMIT Việt Nam để trở thành lập trình viên, tạo ra các phần mềm hỗ trợ người khiếm thị học tập, hòa nhập tốt hơn. “Mình không nhìn thấy ánh sáng, nhưng mình chưa bao giờ ngừng đi tìm ánh sáng”, Đức bộc bạch.

Ông Nguyễn Hùng Thanh - Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Gia Lai đánh giá, thành tích của Đức là niềm tự hào của Hội, đồng thời là nguồn động viên đối với những người khiếm thị trẻ. Theo ông, từ tấm gương của Đức, các bạn trẻ có thêm niềm tin, chủ động học tập, tiếp cận công nghệ và phát huy khả năng của bản thân.

Cùng chuyên mục

Chàng trai 2K3 thức trắng đêm viết phần mềm 'ngắm pháo hoa online'

Chàng trai 2K3 thức trắng đêm viết phần mềm 'ngắm pháo hoa online'

TPO - Từ những lần mê mẩn ngắm pháo hoa dịp lễ Tết đến hàng giờ ngồi “mổ xẻ” từng thước phim lễ hội pháo hoa quốc tế, Nguyễn Phương Nam (sinh năm 2003, sinh viên K16 ngành Công nghệ thông tin - Đại học Công nghiệp Hà Nội) đã tự mày mò lập trình nên FDShowStudio. Nam cho biết, đây là một trong những phần mềm 3D đầu tiên tại Việt Nam giúp người dùng tự thiết kế kịch bản trình diễn pháo hoa và đội hình drone ngay trên máy tính.

Mang tri thức đến cộng đồng từ những lớp học không bục giảng

Mang tri thức đến cộng đồng từ những lớp học không bục giảng

TPO - Từ lớp học tiếng Anh dành cho trẻ em đến những buổi hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng chuyển đổi số, Trương Thị Hải Yến (năm thứ tư, ngành Ngôn ngữ học, trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội) cùng các thành viên đội tình nguyện đã mang kiến thức đến với người dân xã Bằng Mạc, tỉnh Lạng Sơn. Với Yến, hành trình chia sẻ tri thức cũng là cách người trẻ tiếp nối những giá trị của người thầy, người cô.

Cô giáo sỡ hữu IELTS 8.0 trở về vùng cao gieo chữ

Cô giáo sỡ hữu IELTS 8.0 trở về vùng cao gieo chữ

Từng định bỏ học vì không theo kịp các bài giảng bằng tiếng Anh, Lầu Thị Dợ (Sơn La) đã dành thêm 6 tháng để chinh phục IELTS 8.0, tốt nghiệp trường ĐH Sư phạm Hà Nội loại Giỏi. Thay vì tìm kiếm cơ hội ở thành phố, cô chọn trở về quê hương, dạy tiếng Anh cho học sinh vùng cao.

Cô giáo Piano 9X: ‘Điều hạnh phúc nhất là thấy học trò trưởng thành cùng những phím đàn’

Cô giáo Piano 9X: ‘Điều hạnh phúc nhất là thấy học trò trưởng thành cùng những phím đàn’

TPO - Giữa thời của mạng xã hội và những hình thức giải trí tức thời, cô giáo Piano Phạm Nguyễn Phương Thảo (sinh năm 1991) tìm cách giữ tình yêu âm nhạc cho học trò bằng sự kiên nhẫn, thấu hiểu và những trải nghiệm ngoài lớp học. Sau thời gian giảng dạy, cô nhận ra, thành công của người giáo viên không chỉ được đo bằng những giải thưởng.

Nữ sinh Huế theo đuổi nghiên cứu AI, nhận Giải thưởng 'Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam' năm 2026

Nữ sinh Huế theo đuổi nghiên cứu AI, nhận Giải thưởng 'Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam' năm 2026

TPO - Từ một học sinh chuyên Tin, Hoàng Ngọc Dung (sinh năm 2005, quê TP. Huế) bước vào lĩnh vực nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, xử lý tín hiệu và truyền thông không dây. Nữ sinh là một trong 20 gương mặt được vinh danh là 'Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam' năm 2026. Với Dung, năng lực của một người làm khoa học nên được đánh giá qua tư duy, sự nghiêm túc và những đóng góp thực chất, chứ không phải giới tính.

Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp T.Ư gieo cảm hứng ở giảng đường

Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp T.Ư gieo cảm hứng ở giảng đường

TPO - ThS Lê Vũ Trường Sơn - Giảng viên khoa Lý - Hóa, trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) được vinh danh là một trong 100 ‘Nhà giáo trẻ tiêu biểu’ cấp T.Ư năm 2026. Với anh, danh hiệu là niềm tự hào, động lực để tiếp tục cống hiến cho giáo dục, nghiên cứu khoa học và sinh viên.

Thầy giáo xứ Nghệ ra đề kiểm tra 15 phút: ‘Ai là người thầy đầu tiên của tất cả chúng ta?’

Thầy giáo xứ Nghệ ra đề kiểm tra 15 phút: ‘Ai là người thầy đầu tiên của tất cả chúng ta?’

Trước thềm 20/11, thầy Trần Trung Hiếu (giáo viên trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An) dành bài kiểm tra 15 phút cho một câu hỏi không có trong sách giáo khoa: ‘Ai là người thầy đầu tiên của tất cả chúng ta?’. Qua đó, thầy muốn học trò nhìn lại những bài học đầu đời và giá trị của lòng biết ơn dành cho cha mẹ.

Giảng viên Y - Dược Huế được T.Ư Đoàn vinh danh 'Nhà giáo trẻ tiêu biểu' năm 2026

Giảng viên Y - Dược Huế được T.Ư Đoàn vinh danh 'Nhà giáo trẻ tiêu biểu' năm 2026

TPO - Vừa là giảng viên, bác sĩ tham gia khám, chữa bệnh, nghiên cứu khoa học, vừa đảm nhiệm công tác Đoàn - Hội, ThS. BSNT Nguyễn Xuân Anh Thư (giảng viên trường ĐH Y - Dược, ĐH Huế) được T.Ư Đoàn vinh danh là 'Nhà giáo trẻ tiêu biểu' năm 2026. Với cô, danh hiệu là sự ghi nhận đáng quý, nhắc nhở bản thân tiếp tục học hỏi, hoàn thiện chuyên môn và trách nhiệm với nghề.

Nữ sinh Ngôn ngữ Anh hai năm liền là đoàn viên ưu tú: 'Hãy bắt đầu để tốt hơn mỗi ngày'

Nữ sinh Ngôn ngữ Anh hai năm liền là đoàn viên ưu tú: 'Hãy bắt đầu để tốt hơn mỗi ngày'

TPO - Hoàng Phương Anh (năm thứ tư, ngành Ngôn ngữ Anh, trường ĐH Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp) hai năm liên tiếp (2024 - 2025 và 2025 - 2026) được công nhận danh hiệu 'Đoàn viên ưu tú'. Bên cạnh học tập, nữ sinh tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, nghệ thuật và công tác Đoàn – Hội, qua đó có thêm nhiều trải nghiệm và từng bước hoàn thiện bản thân.

‘Gala Sao Mai 2026’: Các thế hệ nghệ sĩ hội ngộ trên sân khấu Sầm Sơn

‘Gala Sao Mai 2026’: Các thế hệ nghệ sĩ hội ngộ trên sân khấu Sầm Sơn

TPO - Tối 15/11, ‘Gala Sao Mai 2026’ diễn ra tại Quảng trường biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), quy tụ 11 nghệ sĩ trưởng thành từ cuộc thi qua nhiều thế hệ cùng 16 thí sinh của Vòng Chung kết năm nay. Đêm nhạc mang đến những màn kết hợp giữa các giọng ca đi trước và thế hệ trẻ, trước thềm Chung kết và Trao giải Sao Mai 2026.