Những bài học bắt đầu từ những điều gần gũi
Cơ duyên đến với hoạt động tình nguyện của Hải Yến bắt đầu từ năm thứ nhất đại học. Khi còn nhiều bỡ ngỡ với môi trường mới, Yến có cơ hội tham gia các hoạt động do Liên Chi đoàn – Liên Chi hội của khoa tổ chức. Những chuyến đi đầu tiên cùng màu áo xanh giúp nữ sinh dần hòa nhập, đồng thời cảm nhận rõ hơn giá trị của sự sẻ chia.
Đến chiến dịch Mùa Hè Xanh 2026, với tên gọi “Hạ ươm mầm” tại xã Bằng Mạc, tỉnh Lạng Sơn, Yến đảm nhận vai trò đội trưởng. Không chỉ thực hiện các công trình thanh niên, đội hình còn tập trung vào hai hoạt động thiết thực: Hỗ trợ học tập cho trẻ em và hướng dẫn người dân tiếp cận kỹ năng số.
Với trẻ em địa phương, đội triển khai lớp học tiếng Anh mang tên “Ươm mầm tri thức”. Thay vì tập trung vào những bài học ngữ pháp hay yêu cầu ghi chép từ vựng, các tình nguyện viên lựa chọn những chủ đề gần gũi như gia đình, động vật, đồ dùng học tập, kết hợp trò chơi và giao lưu văn nghệ để tạo không khí học tập thoải mái.
Bên cạnh lớp học, đội thực hiện công trình “Tủ sách Nhân văn” trị giá 7 triệu đồng, bổ sung sách thiếu nhi, sách kiến thức và kỹ năng tại điểm trường. Công trình “Che nắng cho em” trị giá 14 triệu đồng cũng được triển khai với hệ thống bạt che nắng, che mưa tại sân trường. Những hoạt động này hướng đến việc tạo thêm không gian học tập, vui chơi và sinh hoạt cho các em.
Không dừng lại ở trẻ em, đội tình nguyện còn triển khai hoạt động “Thanh niên đồng hành cùng chuyển đổi số”, hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”. Các thành viên đến từng hộ gia đình, trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, thực hiện thủ tục hành chính trên Cổng dịch vụ công trực tuyến và bảo mật thông tin cá nhân. Đội cũng trao tận tay các gia đình cẩm nang hướng dẫn sử dụng.
Khi sự hào hứng vượt qua trở ngại
Trực tiếp tham gia dạy học, Yến nhận thấy việc truyền đạt kiến thức không đơn giản chỉ là chuẩn bị bài học và đứng trước lớp. Tại điểm trường ở Bằng Mạc, lớp học có nhiều độ tuổi khác nhau, từ những em mới vào tiểu học đến học sinh lớp 4, lớp 5. Sự chênh lệch về nền tảng tiếng Anh khiến các tình nguyện viên khó áp dụng chung một giáo án.
Bên cạnh đó, nhiều em còn rụt rè, ngại phát âm sai trước bạn bè. Điều kiện trang thiết bị tại điểm trường cũng hạn chế, không có máy chiếu hay tivi để hỗ trợ việc dạy học như ở thành phố.
Trước những khó khăn ấy, đội tình nguyện điều chỉnh phương pháp giảng dạy theo hướng trực quan và gần gũi hơn. Lớp học được chia thành các nhóm nhỏ theo độ tuổi, mỗi nhóm có tình nguyện viên hỗ trợ trực tiếp. Các em được khuyến khích học từ vựng qua trò chơi, giao lưu văn nghệ và những tình huống quen thuộc, thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức một cách thụ động.
Trong những ngày đứng lớp, có một câu chuyện khiến Yến nhớ mãi. Đó là buổi giao lưu tiếng Anh với đông đảo học sinh tham gia. Giữa lớp học, Yến chú ý đến một em nhỏ bị thương ở tay và phải bó bột, gặp nhiều bất tiện khi vận động.
Tưởng rằng, em sẽ chỉ ngồi quan sát các bạn, nhưng trái lại, em tham gia rất nhiệt tình. Mỗi lần đội tình nguyện đưa ra câu hỏi đố vui, em đều cố gắng giơ cánh tay lên thật cao để giành quyền trả lời và nhận phần thưởng.
Yến kể lại, khoảnh khắc ấy khiến các thành viên trong đội thực sự xúc động. Sự hào hứng và nỗ lực hòa nhập của em nhỏ giúp những khoảng cách ban đầu giữa tình nguyện viên và học sinh dần được xóa nhòa.
“Chính sự nỗ lực vượt qua trở ngại của em để hòa nhập với tập thể đã tiếp thêm cho mình rất nhiều năng lượng và động lực để tiếp tục gắn bó với các hoạt động tình nguyện sau này”, Yến chia sẻ.
Người thầy không chỉ hiện diện trên bục giảng
Sau chiến dịch Mùa Hè Xanh, Yến có thêm những suy nghĩ về ý nghĩa của việc chia sẻ tri thức. Theo cô, đó không đơn thuần là hành động mang kiến thức từ nơi này đến nơi khác, mà còn là quá trình gặp gỡ, học hỏi và trao đi những giá trị từ cả hai phía.
Những kiến thức được học trên giảng đường có thể trở nên hữu ích khi vận dụng vào đời sống, từ niềm vui của trẻ nhỏ khi tiếp cận một từ tiếng Anh, những cuốn sách mới, đến việc người dân tự thực hiện thủ tục trên điện thoại. Qua những trải nghiệm ấy, sinh viên cũng học được sự kiên nhẫn, khiêm nhường và cách lắng nghe, điều chỉnh để chia sẻ kiến thức phù hợp với từng người.
Nhìn từ những trải nghiệm đó, Yến cho rằng, sinh viên không nhất thiết phải theo đuổi nghề giáo mới có thể tiếp nối giá trị của người thầy. Mỗi người trẻ đều có thể sẻ chia tri thức bằng những hành động gần gũi, từ kèm tiếng Anh cho trẻ em vùng khó khăn đến hướng dẫn người lớn tuổi sử dụng công nghệ.
“Người thầy không chỉ là một nghề nghiệp, mà là một trái tim biết kiên nhẫn và sẵn sàng thắp lửa”, Yến chia sẻ.
Với Yến, điều quan trọng là giữ sự chân thành trong mỗi hành động sẻ chia, sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng những người cần giúp đỡ. “Chỉ cần giữ trong tim một ngọn lửa chân thành, sẵn sàng cúi xuống lắng nghe và nâng đỡ những người cần mình, thì dù ở bất cứ đâu – không cần bục giảng, cũng chẳng cần phấn trắng bảng đen – mỗi sinh viên đều đang âm thầm viết nên hành trình cao đẹp của những người thầy”.
(Ảnh NVCC)