Bắt đầu làm trợ giảng Piano từ năm lớp 11, Phạm Nguyễn Phương Thảo đã có khoảng 18 năm gắn bó với công việc giảng dạy. Từng đoạt danh hiệu Thủ khoa đầu vào ngành Sư phạm Âm nhạc, trường ĐH Sài Gòn, sở hữu chứng chỉ Diploma ABRSM loại Merit, cô hiểu rằng, để chơi thành thạo một bản nhạc, người học phải trải qua quá trình luyện tập bền bỉ.
Tuy nhiên, khi mạng xã hội, trò chơi điện tử và video ngắn ngày càng phổ biến, việc khiến học sinh dành thời gian luyện đàn mỗi ngày trở thành thử thách. Phương Thảo nhận thấy, so với thời mình còn đi học, trẻ em ngày nay có nhiều điều kiện tiếp cận âm nhạc nhưng cũng dễ bị phân tâm bởi các hình thức giải trí.
Thay vì chỉ yêu cầu học trò lặp lại những động tác kỹ thuật, Phương Thảo thường kể về cuộc đời nhạc sĩ, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và những hình ảnh ẩn sau từng giai điệu. Với học sinh nhỏ tuổi, cô sử dụng hình vẽ, âm thanh và các tư liệu trực quan để khơi gợi trí tưởng tượng, đôi khi ứng dụng AI để minh họa nội dung âm nhạc.
Bên cạnh những tiết học cá nhân, cô tổ chức các buổi song tấu, hòa tấu và chương trình biểu diễn định kỳ. Có lần, khi chưa kịp thông báo kế hoạch, học trò đã chủ động hỏi thời gian tổ chức buổi biểu diễn tiếp theo để lựa chọn tác phẩm luyện tập.
Với nữ giáo viên, niềm háo hức ấy cho thấy học sinh bắt đầu tìm thấy động lực từ chính âm nhạc, thay vì chỉ luyện đàn để hoàn thành bài tập.
Trong gần hai thập kỷ dạy đàn, Phương Thảo đã tiếp xúc với nhiều học sinh có tính cách và khả năng tiếp thu khác nhau. Một trong những kỷ niệm khiến cô trăn trở là quá trình đồng hành với học sinh có cá tính mạnh, thường phản ứng gay gắt khi được góp ý.
Ban đầu, những bất đồng khiến tiết học trở nên căng thẳng, có lúc cô trò ngồi im lặng, không nhìn nhau. Phương Thảo thừa nhận, bản thân từng bực mình và gay gắt trước phản ứng của học trò.
Sau những lần như vậy, cô nhận ra, bản thân cần thay đổi. Thay vì tiếp tục phê bình, Phương Thảo trò chuyện nhẹ nhàng hơn, trực tiếp đàn mẫu để học sinh cảm nhận sự khác biệt giữa các cách thể hiện.
Năm 2026, cô tiếp tục theo đuổi chương trình Thạc sĩ ngành Lý luận và phương pháp giảng dạy âm nhạc tại Nhạc viện TP. HCM. Với cô, việc không ngừng học hỏi là cách để nâng cao chuyên môn và đồng hành tốt hơn cùng các thế hệ học sinh.
Vào dịp 20/11/2025, Phương Thảo bất ngờ nhận được hình ảnh bài viết của Thùy Anh, một học sinh 15 tuổi, đăng trong tập san của lớp. Trong bài viết, cô học trò kể về những năm tháng học Piano, sự kiên nhẫn của giáo viên và những buổi trò chuyện khiến khoảng cách cô trò trở nên gần gũi.
Hỏi về những điều được và mất sau nhiều năm theo nghề, Phương Thảo cho biết, học trò giúp cô trưởng thành, thấu hiểu tâm lý của nhiều lứa tuổi và có thêm động lực nâng cao chuyên môn.
Đổi lại, điều khiến cô day dứt nhất là thời gian dành cho gia đình, đặc biệt là hai con nhỏ. Có những ngày lịch dạy kéo dài, cô thương khi biết con đang chờ mẹ ở nhà. Vì vậy, nữ giáo viên cố gắng dành thời gian buổi tối và cuối tuần để đồng hành cùng các con.
Năm 2014, trong một dịp ra Hà Nội, Phương Thảo đã gặp lại những người thực hiện chương trình để bày tỏ lòng biết ơn. Đặc biệt, cô dành nhiều tình cảm cho nhà báo Quỳnh Hoa, người đã tạo điều kiện để các sinh viên có thêm những trải nghiệm đáng nhớ.
Với Phương Thảo, giá trị của một hành trình không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng mà còn ở những người đã đồng hành và những điều mình học được.
Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, khi được hỏi về thành công trong nghề, Phương Thảo không xem giải thưởng hay việc đào tạo được một nghệ sĩ chuyên nghiệp là thước đo duy nhất. Điều cô mong đợi là học trò trưởng thành, chủ động chơi những bản nhạc yêu thích và biết truyền cảm xúc đến người nghe.
Cô kể, có lần học trò hỏi đâu là bản nhạc khó nhất. Thay vì đưa ra tên một tác phẩm, Phương Thảo lựa chọn cách lý giải khác: “Điều mình chinh phục được không phải là đàn được bài khó nhất, mà là khi đàn bài dễ nhất, con cũng có thể khiến người nghe rung động. Tiếng đàn chạm đến trái tim người nghe mới là quan trọng”.
Với cô giáo Piano 9X, niềm vui sau gần hai thập kỷ đứng lớp không chỉ đến từ những tấm bằng hay giải thưởng, mà còn từ khoảnh khắc học trò tìm thấy tình yêu âm nhạc và tự tin thể hiện cảm xúc qua từng phím đàn.
Ảnh: NVCC; Thiết kế: Thiện Nhân