Buồn lo lễ hội

Buồn lo lễ hội
TP - Đến hẹn lại lên, cứ mỗi độ xuân về, khắp nơi lại diễn ra lễ hội. Cả nước có gần 9.000 lễ hội, một tỉnh nhỏ như Hưng Yên mà có tới 1.200 lễ hội, trung bình một ngày có 20 lễ hội.

> Chợ Viềng một thoáng đìu hiu

Lễ hội thường ra đời từ nền sản xuất lúa nước, vào thời điểm nông nhàn “thong thả nhân gian nghỉ việc đồng” (Nguyễn Bính).

Lễ hội thể hiện sức mạnh cộng đồng, triết lý sống và sự thành kính với tiền nhân lẫn bách thần... Ấy là lễ hội xưa. Còn lễ hội nay, bên cạnh những mặt tích cực thì những điều trông thấy dấy lên không ít buồn lo...

Không chỉ “lạm phát” lễ hội mà tinh thần nguyên bản của lễ hội cũng bị biến tướng, đứt gãy. Theo nhà nghiên cứu Trần Lâm Biền, ngày 6 tháng giêng là ngày mở cửa rừng chứ không phải là ngày chính hội chùa Hương như người ta vẫn lầm tưởng. Du khách xô đẩy chen lấn trong cảnh xẻ thịt thú rừng ngang nhiên nơi đất Phật, ồn ào náo loạn, đâu còn cái không khí “Thẹn thùng em không nói; Nam Mô A di đà” thời đầu thế kỷ 20 của nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp.

Lễ khai ấn đền Trần nếu có trong lịch sử chỉ là do thủ từ đóng và diễn ra trong phạm vi hẹp con cháu họ Trần thì nay đã bị biến thành nơi đáp ứng nhu cầu được thăng quan tiến chức. Người ta tranh giành, giẫm đạp lên nhau để có lá ấn.

Nhiều cơ quan và quan chức quản lý văn hoá vẫn tổ chức lễ hội theo kiểu: “cờ, đèn, kèn, trống, bưng, bê, kê, đặt”, chỉ chú trọng cái hình thức bề ngoài mà ít quan tâm tới phần hồn vía, tính nguyên bản, tính triết học của lễ hội. Vậy nên, lễ khai ấn đền Trần có thể ồn ào nhưng lại không khơi dậy được hào khí Đông A “lên ngựa cầm giáo, xuống ngựa đề thơ”.

Lễ hội Yên Tử nườm nượp người, cáp treo đã lên tới chùa Đồng, nhưng liệu mấy ai nhớ tới tinh thần “cư trần lạc đạo”; “Phật tại tâm” của Phật hoàng Trần Nhân Tông?

Lễ hội bị thương mại hoá, dung tục hoá, bị biến tướng thành những festival, liên hoan, chú trọng hội hè mà quên đi phần lễ. Hòm công đức trá hình, những trò mê tín dị đoan, cờ bạc, móc túi tràn lan...

Có hội nhưng thiếu lễ, tân lấn át cổ, lễ vật hương khói nhiều mà thiếu vắng tấm lòng thành kính tri ân và sự thấu hiểu văn hoá tâm linh. Tâm lý thực dụng, trần sao âm vậy tràn vào lễ hội, đình chùa. Người ta rải tiền vào chốn linh thiêng như “hối lộ thánh thần”, cầu xin tiền tài lộc lá sỗ sàng, đã vắng đi nhiều những ước nguyện chân tâm thầm kín.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện, lễ hội bây giờ cũng thể hiện nhân tâm và tâm thế của toàn xã hội. Nhiều lễ hội đang cổ vũ cho những mê lầm, làm cho con người hôm nay rời xa lịch sử và đánh mất căn cước giống nòi của mình.

9.000 lễ hội không tỷ lệ thuận với những niềm vui. Lễ hội lắm mà văn hoá xuống cấp. Hương khói, khấn vái thánh thần, lễ Phật khắp nơi mà cái ác vẫn lộng hành.

Mùa lễ hội mới lại bắt đầu và lại bắt đầu những buồn lo.

Theo Báo giấy
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Dẹp 'giấy phép con'

Dẹp 'giấy phép con'

TP - "Hàng hóa nào cũng là thiết yếu...". Bộ trường Bộ Giao thông-Vận tải Nguyễn Văn Thể khẳng định như vậy tại một cuộc họp mới đây với một số bộ, ngành và các địa phương để tìm cách tháo gỡ vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, đặc biệt nông sản.
Luận dưới gốc cây

Luận dưới gốc cây

TP - Không ít người có trách nhiệm đang có xu hướng đổ lỗi đứt gãy chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản cho Covid. Đúng là dịch bệnh đã làm thay đổi mọi cách thức vận hành từ người dân, doanh nghiệp và cả các công sở, nhưng tư duy của loài người đâu có xơ cứng.
Cấp thiết

Cấp thiết

TP - Tuần qua, báo chí, mạng xã hội tràn ngập hình ảnh những dòng người lầm lũi vượt hàng nghìn km với đủ cách di chuyển, từ đi bộ, đạp xe đến đi xe máy, lái máy cày vượt mọi nẻo đường để tìm về nơi trú ẩn cuối cùng: Quê nhà.
Khoảng tối sau văn bản

Khoảng tối sau văn bản

TP - Công bằng mà nói, bất cứ ngành nghề nào cũng luôn có những khoảng tối trong làm ăn, kinh doanh cũng như cấp phép, chỉ có một vài người biết với nhau. Thương trường là đấu trường, chính vì vậy, cũng không hiếm trường hợp vì cạnh tranh gói thầu này, dự án kia, các doanh nghiệp sẵn sàng lật đổ, tố cáo nhau bằng đủ mọi hình thức để loại bớt đối thủ.
Cần làm nghiêm để chống dịch

Cần làm nghiêm để chống dịch

TP - “Tôi không hiểu các đồng chí triển khai thế nào, xe vẫn đổ ra ầm ầm khi tôi đi Củ Chi hay xuống quận 8 hôm nay”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói khi thị sát việc thực hiện Chỉ thị 16 tại TP.HCM ngày 24/7. Ông nhận thấy, thành phố làm không nghiêm từ đầu. “Cần làm nghiêm ngặt lại, nếu không sẽ không thể chống được dịch”, ông nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu thành phố lập lại kỷ cương trong việc thực hiện giãn cách. 
Bàn tay nhạc trưởng

Bàn tay nhạc trưởng

TP - Sau những lúng túng, cho đến nay, việc lưu thông hàng hóa giữa 19 địa phương bị phong tỏa chống dịch theo Chỉ thị 16 tới TP HCM và các tỉnh khác phần nào đã được tháo gỡ. Vai trò “nhạc trưởng” của Tổ công tác đặc biệt của Chính phủ bắt đầu phát huy tác dụng.
Nhiều kỳ vọng từ Diên Hồng

Nhiều kỳ vọng từ Diên Hồng

TP - Hơn 499 đại biểu được cử tri tín nhiệm bầu vào Quốc hội khóa XV, sáng qua (20/7) đã tề tựu về phòng họp Diên Hồng để bắt đầu cho một nhiệm kỳ mới, với nhiều kỳ vọng, song cũng phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức.
Người về

Người về

TP - Chia ly và cách ly, dịch giã khác gì giặc giã. Tuần này, nhiều người dân miền Trung từ TPHCM bắt đầu lục tục sơ tán về quê. Bằng tàu hỏa, và bằng từng chuyến xe riêng. Nói "xe riêng", bởi là những chuyến xe đặc biệt được phép chạy suốt qua các chốt dịch dày đặc quốc lộ.
Đứt gãy thị trường

Đứt gãy thị trường

TP - Nằm gần ổ dịch Khu chế xuất Tân Thuận, nhà tôi ở trong khu vực 3 phường của quận 7 (TPHCM) bị phong tỏa kể từ 18 giờ ngày 9/7, trước khi thực hiện giãn cách toàn thành phố theo Chỉ thị 16 đúng 6 tiếng đồng hồ.