Rõ cơ quan đánh giá tiêu chí “vì lợi ích chung”
Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu, Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết, có ý kiến đề nghị xác định rõ cơ quan, người có thẩm quyền đánh giá tiêu chí “vì lợi ích chung”, hiệu quả kinh tế, xã hội...
Tiếp thu ý kiến, Đại tướng Lương Tam Quang nêu rõ, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát và thấy rằng: Khoản 2 Điều 13 dự thảo Nghị quyết quy định người đứng đầu Chính phủ, các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm đánh giá về hiệu quả kinh tế, xã hội.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã có báo cáo gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc hướng dẫn đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của dự án, công trình... trong đó, hệ thống pháp luật hiện hành đã có các quy định về đánh giá hiệu quả về kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Về nguyên tắc thực hiện, có ý kiến đề nghị chỉnh lý lại khoản 5 Điều 3 dự thảo Nghị quyết để tránh cách hiểu rằng sẽ phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự đối với trường hợp đã có bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật mà có đủ căn cứ áp dụng các quy định của Nghị quyết; cân nhắc bỏ quy định tại khoản 6 Điều 3 dự thảo Nghị quyết.
Tiếp thu ý kiến đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉnh lý khoản 5 Điều 3 dự thảo Nghị quyết để bảo đảm không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để xem xét lại bản án, quyết định xử lý kỷ luật đã có hiệu lực pháp luật.
Đồng thời, cơ quan soạn thảo cũng bỏ quy định tại khoản 6 Điều 3 dự thảo Nghị quyết bởi vì các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự... sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Cơ chế xử lý phù hợp với trường hợp có sai sót, rủi ro
Đại diện cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai cho biết, Thường trực Ủy ban nhận thấy, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu.
Qua đó đã chỉnh lý dự thảo theo hướng vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.
“Đây là định hướng cần thiết để tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khơi thông nguồn lực, khuyến khích đổi mới, sáng tạo nhưng không tạo khoảng trống để hợp thức hóa vi phạm”, bà Mai nêu rõ.
Đối với quan điểm cần đổi mới cách tiếp cận trong chính sách hình sự, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với việc tiếp thu, giải trình của Chính phủ. Cơ quan này cũng cho rằng, đây là vấn đề có tính căn cơ, cần tiếp tục rà soát các quy định về hành vi bị nghiêm cấm, dấu hiệu cấu thành tội phạm và trách nhiệm pháp lý có liên quan.
Đồng thời cần nghiên cứu thể chế hóa các chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm vào Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và pháp luật có liên. Qua đó từng bước hình thành cách tiếp cận ổn định, lâu dài, phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về chính sách hình sự, các thủ tục tố tụng hình sự theo hướng phân định rõ bản chất, điều kiện, căn cứ, thẩm quyền và hệ quả pháp lý của từng cơ chế xử lý trách nhiệm hình sự, bảo đảm phù hợp và xác định rõ mối quan hệ với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật về thi hành án hình sự...
