Săn từ vựng tiếng Anh từ kho fanfiction
Năm học 2025 - 2026 ghi dấu ấn đáng tự hào của THPT chuyên Trần Đại Nghĩa khi 4 học sinh của trường đạt 4 giải Nhất Học sinh giỏi Quốc gia môn Tiếng Anh. Phía sau màn về đích của hội mê ngoại ngữ Trần Chuyên là bí kíp: Dùng tiếng Anh như một phương tiện để thỏa mãn sự tò mò của bản thân.
Không dành phần lớn thời gian của mình để cày bài tập hình thái từ (wordform) hay luyện ngữ pháp, bạn Tịnh Lam (Lớp 12 Chuyên Anh 1) bật mí: “Mình thích hóng drama, hay xem những chủ đề giật gân. Lớp mình cũng có nhiều bạn thích đọc truyện trinh thám, webtoon bằng tiếng Anh, nên chắc vậy mà tụi mình giỏi Reading”.
Bạn có thể khám phá các nền tảng đọc truyện Novlr, Booksie hay tìm đến các bộ truyện Dune: Xứ Cát của Dan Brown và Star Wars của George Lucas. Khi gặp từ lạ, nếu bạn vẫn đoán được ý từ ngữ cảnh thì cứ đọc tiếp; sau vài chương, từ đó có thể tự nhiên lộ ý nghĩa qua cách nhân vật sử dụng. Với những từ thật sự bí, bạn hãy ghi chú lại và tra một lượt sau khi đọc xong thay vì vừa đọc vừa tra, làm đứt mạch câu chuyện.
Mẹo nhỏ là sau mỗi chương, chọn 5 - 10 từ hoặc cụm từ khiến bạn tò mò, tra nghĩa rồi đặt lại vào một câu của riêng mình.
Lắp LEGO đủ lâu, kiến thức tự tìm đến
Bạn đã bao giờ chỉ định tìm hiểu một chuyện nhỏ nhưng càng đọc lại càng tò mò, rồi vô tình “lọt hố” hàng loạt kiến thức liên quan? Chẳng hạn, khi định tìm mua chiếc laptop nào cho năm học mới, bạn lại lần mò sang chip, công nghệ, lập trình để “chốt đơn” đúng loại máy chuẩn gu.
Đó là “rabbit hole” - hiện tượng tâm lý “hang thỏ” lấy cảm hứng từ bộ phim Alice’s Adventures in Wonderland. Khi Alice tò mò chạy theo chú thỏ trắng và rơi xuống một chiếc hang, để dẫn đến thế giới kỳ diệu, mở ra chuỗi khám phá mới.
Với bạn Trần Lê Trung Hiếu (cựu học sinh Chuyên Anh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, sinh viên ngành Kỹ thuật Điện - Điện tử, trường Đại học Bách khoa ĐHQG - TP.HCM), cú “lọt hố” ấy bắt đầu từ một bộ phim quốc dân: Star Wars (Chiến tranh giữa các vì sao). Những chiến hạm khổng lồ trên màn ảnh khiến cậu bạn sưu tầm LEGO mô hình tàu vũ trụ.
Ví dụ: Create
- creation (sự sáng tạo)
- creative (sáng tạo)
- creativity (tính sáng tạo)
- creatively (một cách sáng tạo)
- recreate (tái tạo)
Những bộ LEGO thiên về cơ khí làm Hiếu phải lần mò qua những cuốn hướng dẫn dày cộp, ghi nhớ vị trí, số hiệu của từng mảnh và chức năng của từng nhóm chi tiết. Đây cũng là lợi thế để cậu bạn làm quen với thế giới của mạch điện và hệ thống kỹ thuật phức tạp hơn ở giảng đường đại học. Khi biết mã của một mảnh LEGO, bạn có thể lần ra những mảnh khác cùng hệ thống. Tương tự khi học ngoại ngữ, thay vì học từng từ riêng lẻ, bạn có thể học một “họ từ” có chung một gốc.
Cày Chân Hoàn Truyện để đến Cornell
Là một “cốt cứng” của Hội nghị Mô phỏng Liên Hợp Quốc trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TOMUN 2026), bạn Phùng Gia Hân đã biến kịch bản phim Chân Hoàn Truyện thành bài tập tư duy mới: Nếu những nhân vật trong phim được biết trước chuyện gì sẽ xảy ra, họ sẽ thay đổi quyết định thế nào?
Áp dụng lối tư duy nhập vai khi làm đại biểu đại diện cho một quốc gia tại TOMUN 2026, Hân phải tìm hiểu xem đất nước ấy đang gặp vấn đề gì, có lợi ích nào cần bảo vệ và sẽ phản ứng ra sao trước một kiến nghị mới. Từ đó, bạn tự đặt câu hỏi: Nếu mình là quốc gia này, mình sẽ chọn phương án nào? Ai sẽ là đồng minh? Và làm thế nào để thuyết phục những bên còn lại?
Những cơ chế như khối liên minh (bloc), mục tiêu ưu tiên (priority) hay cân nhắc lợi ích của từng bên giúp bạn làm quen với những trang chính sách dài. Và cánh cửa đến với ngành học Chính sách Công tại Đại học Cornell (Hoa Kỳ) của Gia Hân cũng mở ra từ đó.
Để mỗi giờ chơi game là một giờ học “vuýp”
Dù không phải cư dân chuyên Anh nhưng từ năm 12 tuổi, cậu bạn Nguyễn Nam Long (Lớp 9A8 trường THCS - THPT chuyên Trần Đại Nghĩa) đã “bắn rap” tiếng Anh như người bản xứ và đạt 8.0 IELTS nhờ niềm đam mê với các trò chơi điện tử.
Mình dành hàng giờ để tìm các câu chuyện được lưu truyền (lore) nhân vật trong tựa game Valorant, xem các video hướng dẫn chơi bằng tiếng Anh hay phân tích phim hoạt hình My Little Pony dưới góc độ triết học. Những nội dung này đã trở thành “bài đọc” và “bài nghe” mỗi ngày giúp mình làm quen với cách người bản xứ sử dụng ngôn ngữ trong những tình huống thực tế.
Từ đó, Nam Long tiếp tục tìm thêm các đoạn phim hướng dẫn miễn phí về lập trình, đầu tư chứng khoán, lập trình, tinh chỉnh mô hình AI (fine-tuning) trên kênh YouTube The Trading Channel, Humbled Trader. Bạn sẽ nắm trọn những kiến thức khó nhằn qua các series tóm tắt, giải thích bằng hình ảnh hoạt họa sinh động.
