Ngày 4/4, thông tin từ Bệnh viện Nhi Đồng 2, TPHCM cho biết, tại đây vừa tiếp nhận một trường hợp trẻ bị đột quỵ vì mắc bệnh lý hiếm gặp. Bệnh nhi là bé T.K. (8 tuổi, ngụ tỉnh Khánh Hòa) từng được chẩn đoán u sọ hầu và đã trải qua phẫu thuật, sau đó tiếp tục xạ trị phần u còn lại nhằm giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, gần một năm qua, bé bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt, đôi lúc tê yếu tay thoáng qua rồi hồi phục.
Gia đình không quá lo lắng cho đến khi bé bất ngờ lên cơn co giật, yếu liệt nửa người bên trái kéo dài và không hồi phục. Tại bệnh viện, kết quả chụp MRI cho thấy bé bị nhồi máu não, kèm theo tình trạng hẹp tắc động mạch cảnh trong hai bên. Sau khi được khảo sát chuyên sâu bằng DSA, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc Moyamoya – một bệnh lý mạch máu não hiếm gặp được nhận định có thể là biến chứng sau xạ trị.
Sau hội chẩn, các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhi nhằm tái tưới máu não, ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ tái phát. Ca phẫu thuật thành công đã giúp ổn định tình trạng của bé, mở ra cơ hội phục hồi chức năng thần kinh.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Pi Doanh, khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, Moyamoya là bệnh đặc trưng bởi tình trạng hẹp hoặc tắc tiến triển đoạn cuối của động mạch cảnh trong – nguồn cung cấp máu chính cho não. Khi các mạch máu lớn bị tắc dần, cơ thể sẽ hình thành các mạch máu nhỏ bất thường để bù trừ. Tuy nhiên, các mạch này rất yếu và không đủ đáp ứng nhu cầu, khiến não rơi vào tình trạng thiếu máu kéo dài.
Chính vì tiến triển âm thầm, Moyamoya thường khó được phát hiện sớm. Trẻ có thể chỉ xuất hiện những triệu chứng thoáng qua như đau đầu, chóng mặt, yếu tay chân, hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua. Trong nhiều trường hợp, dấu hiệu đầu tiên khiến gia đình chú ý lại chính là đột quỵ – khi não đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Nguyên nhân của bệnh hiện vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Phần lớn các ca được cho là liên quan đến yếu tố di truyền hoặc bất thường gen. Khoảng 10% trường hợp có tính chất gia đình. Ngoài ra, một số bệnh nhân mắc Moyamoya thứ phát, xuất hiện sau các yếu tố như xạ trị vùng đầu – mặt – cổ, viêm màng não, viêm mạch máu sau nhiễm virus.
Trong trường hợp của bệnh nhi T.K. các bác sĩ nhận định xạ trị có thể là yếu tố góp phần gây tổn thương mạch máu não, dẫn đến hình thành bệnh Moyamoya. Đây cũng là một trong những biến chứng muộn cần được theo dõi lâu dài ở những trẻ từng điều trị ung thư.
Các bác sĩ cho biết, tiên lượng của bệnh phụ thuộc lớn vào tình trạng não tại thời điểm can thiệp. Nếu được phát hiện sớm khi chức năng não còn tốt, kết quả điều trị thường khả quan. Ngược lại, nếu bệnh nhân đã trải qua nhiều lần đột quỵ, tổn thương não sẽ không thể hồi phục hoàn toàn, để lại di chứng kéo dài.
Từ những trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan trước những dấu hiệu bất thường ở trẻ, dù chỉ thoáng qua. Những cơn đau đầu kéo dài, yếu tay chân, co giật hoặc thay đổi hành vi cần được kiểm tra sớm để loại trừ nguy cơ bệnh lý mạch máu não.