Sáng 16/10, Đại hội đại biểu Đảng bộ TP. Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, diễn ra phiên chính thức.
Nói đi đôi với làm, vì nhân dân phục vụ
Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, đại hội “là dịp để các đồng chí soi lại mình, đặt đúng mục tiêu, tạo khí thế mới, quyết tâm mới, động lực mới, phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới của dân tộc”.
Tổng Bí thư nêu, trong nhiệm kỳ qua, mặc dù đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách, trong đó, có nhiều vấn đề mới phát sinh chưa có tiền lệ, song Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô luôn nỗ lực phấn đấu, giữ vững sự ổn định và phát triển, đóng góp tích cực vào những thành tựu chung của đất nước.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, các kết quả nổi bật của Thủ đô Hà Nội, đồng thời cũng cho rằng, còn một số hạn chế, yếu kém cần khắc phục. Tổng Bí thư cho rằng, phải nhìn thẳng vào sự thật để thay đổi. “Đó là điều kiện bắt buộc nếu chúng ta muốn bứt phá”, Tổng Bí thư nêu rõ, đồng thời yêu cầu đại hội phân tích sâu sắc các nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế để có chủ trương, giải pháp trong nhiệm kỳ tới.
Tổng Bí thư nêu, đất nước và Thủ đô đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Vì thế, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô cần phải nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của Thủ đô đối với đất nước, từ đó, thấy rõ trách nhiệm của thành phố trước những kỳ vọng của cả nước, của Nhân dân Thủ đô. Thành phố cần có tầm nhìn tổng thể, nơi tư tưởng, thể chế, không gian kinh tế và con người hoà quyện thành một chỉnh thể phát triển bền vững.
Nhấn mạnh 7 nhiệm vụ cụ thể với Đảng bộ TP. Hà Nội, theo Tổng Bí thư, đầu tiên, thành phố phải xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nêu gương hành động và trách nhiệm.
Theo Tổng Bí thư, đây là trục đột phá đầu tiên, quyết định mọi thành công. Đảng bộ TP. Hà Nội phải thực sự tiêu biểu, mẫu mực, nêu gương sáng về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. Mỗi cán bộ, đảng viên phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nói đi đôi với làm, vì nhân dân phục vụ. Cùng với đó, tiếp tục kiên quyết phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng bộ, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu tập trung nâng cao hiệu lực hiệu quả của chính quyền hai cấp, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phục vụ. Thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng kèm theo trách nhiệm và có kiểm soát. Phải thay đổi triệt để tư duy bằng tinh thần mới: Hà Nội đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng.
Khẳng định vị thế dẫn dắt
Theo Tổng Bí thư, cần đặt "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" ở vị trí trung tâm của mọi định hướng phát triển Thủ đô, coi đó là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là căn cốt để hình thành bản lĩnh trí tuệ và sức vươn của Hà Nội, làm nền tảng để Thủ đô khẳng định vai trò đầu tàu, vị thế dẫn dắt và sức lan tỏa của quốc gia trong thời kỳ mới.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, Thủ đô Hà Nội mang hồn cốt, bản lĩnh của trị trí tuệ dân tộc, sức mạnh không chỉ nằm ở quy mô dân số hay chỉ số GDP mà ở chiều sâu văn hóa được bồi đắp qua lịch sử. Hà Nội phải được kiến tạo như một thành phố văn hiến, bản sắc, sáng tạo, hướng tới một Thủ đô văn minh, hiện đại, bền vững với trí tuệ thời đại và tầm vóc toàn cầu.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: Chiến lược phát triển cần phải gắn đồng bộ giữa văn hóa, không gian, kinh tế và con người. Mỗi quyết sách, mỗi dự án, đầu tư đều phải bảo đảm, vừa giữ được cốt cách truyền thống, vừa định hình được không gian văn hóa cho thế hệ mai sau, đồng thời tạo ra năng lực đổi mới.
Tổng Bí thư gợi ý, ba cực sáng tạo gồm di sản (trung tâm nội đô lịch sử và không gian ven sông Hồng, Thành Cổ Loa); tri thức (Đại học Quốc gia và các trung tâm đào tạo nghiên cứu); công nghệ (Khu công nghệ cao Hoà Lạc cùng với các khu đổi mới sáng tạo). Đây sẽ là trục dẫn dắt với sức sáng tạo của toàn Thủ đô, khai thác tối đa giá trị lịch sử, tri thức và công nghệ, biến Hà Nội thành đô thị hội tụ quá khứ, hiện tại và tương lai.
Giải quyết dứt điểm ô nhiễm, ùn tắc
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh, Hà Nội phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới, đủ năng lực điều phối, dẫn dắt và giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, đồng thời mở ra một tầm nhìn phát triển lâu dài và bền vững.
Nêu các vấn đề Hà Nội phải đối mặt, như cải tạo chung cư cũ, kẹt xe kéo dài, ô nhiễm không khí, ngập lụt khi mưa lớn, quá tải hạ tầng… Tổng Bí thư nhấn mạnh, đây không chỉ là bài toán hạ tầng mà còn là “phép thử năng lực quản trị tầm quốc gia, phép thử đối với tầm vóc và bản lĩnh của Thủ đô”.
Tổng Bí thư đề nghị thảo luận và thống nhất đưa vào chương trình hành động nhiệm kỳ 2025 – 2030 để giải quyết dứt điểm 4 vấn đề tồn tại nhiều năm tại Thủ đô: Ùn tắc giao thông; trật tự đô thị xanh, sạch, đẹp, văn minh; ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, không khí; úng ngập ở đô thị và vùng ven đô.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, để vượt qua, Hà Nội không thể chỉ điều chỉnh theo lối cũ mà phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới: Từ quản lý sang kiến tạo; từ chồng chéo, rời rạc sang đồng bộ, tích hợp; từ ngắn hạn sang bền vững, với tầm vóc của một Thủ đô hiện đại, vừa đủ sức giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, vừa mở ra tầm vóc phát triển mới; không chỉ duy trì trật tự mà còn tạo năng lực bứt phá; không chỉ quản lý hiện tại mà còn chủ động định hình tương lai.
“Chúng ta phải dũng cảm làm những việc trước kia chưa ai làm, thận trọng trong phương pháp nhưng quyết liệt trong hành động để dẫn dắt tư duy, chuẩn mực và mô hình phát triển của cả nước”, Tổng Bí thư nói, đồng thời nhấn mạnh, đó phải là một mô hình quản trị tiên tiến, đặc thù, tích hợp và toàn diện. Mọi quyết sách phải dựa trên khoa học và bằng chứng, được thử nghiệm, mô phỏng và hiệu chỉnh trước khi triển khai, không vì cảm tính hay lợi ích cục bộ.
Hoàn thiện mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm
Tổng Bí thư lưu ý, Hà Nội cần hoàn thiện mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, biến mỗi cực phát triển thành một trung tâm động lực thực sự, được kết nối chặt chẽ bằng hạ tầng xương sống, các trục chiến lược và hành lang liên kết tổng hợp. Phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới đòi hỏi phải chuyển mình căn bản mô hình “đơn cực tập trung” sang cấu trúc “đa cực, đa trung tâm”. Không thể tiếp tục dồn nén mọi chức năng hành chính, kinh tế, giáo dục, y tế, văn hoá,… vào khu nội đô lịch sử vốn đã quá tải, mà phải tổ chức lại không gian đô thị theo các cực phân tán, nhưng vẫn đảm bảo liên kết đồng bộ.
Tổng Bí thư cho rằng, sự phát triển đa cực là thiết kế giúp Hà Nội mở rộng quy mô của trung tâm, để mỗi cực trở thành một “vệ tinh động lực” - vừa tự chủ chức năng, vừa gắn bó hữu cơ với Thủ đô chung và các vùng phụ cận.
Trọng tâm của mô hình này, theo Tổng Bí thư, là tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch” thay thế cho tư duy “quy hoạch để xây” - nghĩa là mọi chiến lược dân cư, công nghiệp, thương mại hay nhà ở phải được thiết kế xoay quanh năng lực hạ tầng thực tế, đặc biệt là hạ tầng giao thông, năng lượng, nước sạch, thoát nước, xử lý rác và hạ tầng số, coi toàn bộ là một cơ thể thống nhất, trong toàn thành phố.
Hạ tầng phải đi trước một bước, đồng bộ và thông minh: đường bộ cao tốc, hệ thống tàu điện ngầm, đường sắt trên cao, cảng sông, sân bay, mạng lưới điện-nước- thông tin phải liên kết theo tư duy “trục - vành đai - ga”. Quy hoạch không còn là bản vẽ tĩnh, mà là một chiến lược hạ tầng động, liên tục cập nhật bằng dữ liệu số, giám sát bằng mô hình mô phỏng, đảm bảo mọi dự án đều được triển khai có căn cứ, minh bạch và hiệu quả. Đây chính là phương thức chuyển hóa quy hoạch từ hình học sang chiến lược, từ bản đồ sang năng lực vận hành.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh, Hà Nội phải trở thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, động lực trung tâm thúc đẩy phát triển vùng và quốc gia dựa trên kinh tế tri thức. Hà Nội phải trở thành nơi kiến tạo chính sách mới, thử nghiệm công nghệ mới, đào tạo nhân tài mới và khởi nguồn ý tưởng mới cho quốc gia.
