Thanh tra CP: 'Đánh thuế không phải là hợp pháp hóa tài sản bất minh'

TPO - Giải trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái khẳng định, quy định đánh thuế 45% đối với tài sản bất minh không đồng nghĩa hợp pháp hóa 55% tài sản bất minh, cũng không loại trừ trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản.

Thuế 45% không đồng nghĩa ‘hợp pháp hóa 55%’ tài sản bất minh

Tiếp tục phiên họp thứ 23, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 11/4, cho ý kiến về dự án Luật phòng chống tham nhũng (PCTN) sửa đổi. Giải trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái khẳng định, việc đánh thuế 45% không đồng nghĩa hợp pháp hóa 55% tài sản bất minh.

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, Chính phủ tiếp tục thể hiện tinh thần sửa đổi toàn diện Luật PCTN theo kết luận của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống tham nhũng; đồng thời tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội (ĐBQH), đã bổ sung các quy định về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực và tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình một cách hợp lý vào dự thảo Luật (Điều 59).

Thanh tra CP: 'Đánh thuế không phải là hợp pháp hóa tài sản bất minh' ảnh 1

 Ông Lê Minh Khái, Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Quochoi.vn

Theo đó,  trường hợp kết luận tài sản, thu nhập thực tế của người có nghĩa vụ kê khai lớn hơn tài sản, thu nhập đã kê khai hoặc có tài sản, thu nhập tăng thêm mà người kê khai không giải trình được một cách hợp lý và chưa có dấu hiệu cho thấy phần tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm này có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội, thì trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Kết luận xác minh tài sản, thu nhập, cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập gửi Kết luận xác minh tài sản, thu nhập đến Cục Thuế có thẩm quyền yêu cầu thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế.

Theo ông Khái, dự thảo Luật tại Điều 123 cũng bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân nhằm xác định thu nhập do vi phạm quy định của khoản 1 Điều 59 Luật PCTN là thu nhập chịu thuế với mức thuế suất là 45% trong biểu thuế toàn phần.

Ông Khái cho biết, phương án trên cũng đã thể hiện rõ tinh thần việc thu thuế không loại trừ trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản, thu nhập đối với người có nghĩa vụ kê khai, nếu như các cơ quan tiến hành tố tụng chứng minh được tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình một cách hợp lý có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội để tránh cách hiểu theo hướng hợp pháp hóa 55% giá trị còn lại của tài sản, thu nhập không có nguồn gốc rõ ràng hoặc trái với các quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Nguyên tắc suy đoán vô tội

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp nêu quan điểm, tài sản tham nhũng, tài sản có nguồn gốc bất hợp pháp (do vi phạm pháp luật, phạm tội mà có) thì tùy từng trường hợp, pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể để xử lý hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính bằng hình thức thu hồi, trả lại cho chủ sở hữu hoặc tịch thu sung công… 

Thanh tra CP: 'Đánh thuế không phải là hợp pháp hóa tài sản bất minh' ảnh 2

Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn

Riêng đối với tài sản, thu nhập không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc, đến nay pháp luật vẫn chưa có quy định xử lý, trong khi không loại trừ một số tài sản này có thể có nguồn gốc từ tham nhũng, từ vi phạm pháp luật nhưng nhà nước chưa chứng minh được.

Do đó, Ủy ban Tư pháp cho rằng việc dự thảo Luật tiếp thu ý kiến, bổ sung quy định xử lý đối với loại tài sản, thu nhập này là cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác PCTN, phù hợp với xu thế chung của quốc tế về PCTN. Tuy nhiên, đây là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định, nên việc xử lý theo phương án nào cần được cân nhắc rất kỹ, thận trọng để vừa bảo đảm quyền cơ bản của công dân, vừa đáp ứng yêu cầu PCTN.

Theo Ủy ban Tư pháp, người dân Việt Nam có truyền thống tích lũy, tiết kiệm, tặng cho, thừa kế trong gia đình; tài sản của cán bộ, công chức được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, ngoài thu nhập từ lương thì nhiều người còn làm thêm để tăng thu nhập dưới nhiều hình thức. Trong khi nhà nước chưa kiểm soát được thu nhập của toàn xã hội, pháp luật hiện hành cũng chưa quy định buộc người dân phải chứng minh nguồn gốc hình thành số tiền để mua tài sản, nhất là những tài sản có giá trị lớn; chưa quy định đánh thuế đối với tài sản..., trong bối cảnh đó, việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản nói chung là vấn đề rất phức tạp.

Về mặt pháp lý không thể mặc nhiên coi tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc là tài sản tham nhũng để tịch thu bằng biện pháp hình sự theo hướng “suy đoán có tội”. Mặt khác, nếu coi đó là tài sản của nhà nước để tiến hành xác lập quyền sở hữu nhà nước theo thủ tục tố tụng dân sự về giải quyết tranh chấp quyền sở hữu thì vừa không phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự về các căn cứ xác lập quyền sở hữu, vừa rất khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ chứng minh của người thay mặt nhà nước đứng ra khởi kiện.

“Đặc biệt, đây là lần đầu tiên chúng ta đặt vấn đề xử lý tài sản đó nhằm PCTN nên cần phải tiến hành thận trọng, có bước đi phù hợp. Đồng thời, cần quy định cụ thể tiêu chí làm căn cứ để xác định trường hợp nào được coi là “không giải trình được một cách hợp lý” để tránh tùy tiện, thiếu thống nhất trong áp dụng pháp luật”, bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nói.

MỚI - NÓNG