TS Nguyễn Thị Bích Hồng, giảng viên khoa Tâm lý học Trường ĐH Sư phạm TPHCM chia sẻ như thế trong diễn đàn kết nối trẻ “Vai trò của nhà giáo trẻ trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0” diễn ra tại Trường ĐH Sư phạm TPHCM chiều qua (22/3).
Tại diễn đàn này, TS Nguyễn Thị Bích Hồng và nhiều giảng viên cũng đặt ra vai trò của người thầy trong thời hiện đại. Theo TS Bích Hồng, nghề giáo không phải một công việc nhàn hạ mà rất nhọc sức, trong thời đại này còn rất nhọc tâm. Nhất là trong thời đại 4.0, thầy giáo ảo xuất hiện nhiều và thậm chí đông hơn thầy giáo thật. Điều này đặt ra câu hỏi phải chăng khi đó không còn cần thầy giáo thật? Tuy nhiên bà Hồng vẫn “chốt” lại rằng “chức năng giáo dục của người thầy thật khiến cho vai trò của họ không hề bị mất đi”.
Cũng theo TS Hồng, hiện nay tri thức phát triển ồ ạt, người học đôi khi không cần tiếp cận tri thức từ người thầy, do đó giáo viên thời đại mới phải ý thức được sự thay đổi này. “Nhiều giáo viên phổ thông có than với tôi rằng học trò hiện nay mất lòng tin, khó tiếp cận và khó cảm hóa. Vì vậy, giáo viên thời đại mới cần ý thức được sự thay đổi này, càng 4.0 thì càng phải kiên trì, khéo léo để thuyết phục học sinh rèn luyện và định hướng giá trị lành mạnh. Họ còn phải biết tự kiểm soát nâng cao bản lĩnh sư phạm”, bà Hồng nói.
Cũng theo bà Hồng, trong khi thu nhập luôn là con số bí ẩn, giá trị nghề giáo đang bị lung lay thì vai trò của những giáo viên hiện nay cần phải khôi phục lòng tin này. Bà chia sẻ rằng: “Khi tôi hỏi hỏi sinh viên đang theo học ngành Giáo dục mầm non, có người tự định vị nghề nghiệp của mình giống như một “ô sin”, người cho rằng “vú em”. Cách nhận thức này thực sự chưa ổn, nếu đào tạo sư phạm mà chưa giúp sinh viên ý thức được vai trò của mình như một nhà giáo dục thì đừng nói gì đến chuyện cải thiện chất lượng giáo dục”.
Robot có thay được người thầy?
Cũng tại diễn đàn, Ths Hà Văn Thắng, giảng viên khoa Địa lý Trường ĐH Sư phạm TPHCM, đặt ra một câu hỏi: “Thầy giáo hay robot dạy học?”. Theo ông Thắng vấn đề là phải có “người thứ ba” trong mối quan hệ thầy trò ngày nay.
Ông Thắng cho rằng, trong lớp học khoảng cách từ bục giảng đến bàn học rất gần gũi nhưng vẫn có sự ngăn cách. Thầy giáo mải mê với những bài giảng được thiết kế chuyên nghiệp trên các phần mềm, say sưa với các ứng dụng kết nối trực tuyến, máy tính, điện thoại thông minh… và học trò cũng bị cuốn theo dòng chảy đó. Điều này tạo ra bức tường ngăn cách người thầy và trò. Người thứ ba đó chính là công nghệ, giống như trong gia đình ba mẹ và con cái ngồi cạnh nhau nhưng vẫn có khoảng cách công nghệ.
Đặc biệt, trong thời đại 4.0 thì giáo viên không thể không có năng lực công nghệ. Chương trình giáo dục phổ thông mới nhấn mạnh rằng người dạy phải phát triển năng lực công nghệ cho học sinh. Tuy nhiên, thạc sĩ Thắng không vì thế mà phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ. Từ những lớp học áp dụng với sinh viên học trên lớp, ông Thắng cho rằng khi không có công nghệ thì vô hình trung mối quan hệ thầy trò trở nên tốt hơn.
“Khi không có máy tính, máy chiếu, không phải lo các vấn đề về kỹ thuật…, tôi thấy việc dạy học trở nên thật thoải mái, thời gian như dài hơn và có nhiều cơ hội hơn để quan tâm đến học sinh. Khoảng cách giữa chúng tôi dần được xóa bỏ và những ngày tháng trên bục giảng trở nên giàu cảm xúc”, ông Thắng chia sẻ.
Và từ đó, giảng viên này rút ra rằng: “Theo tôi thứ mà công nghệ không thể thay thế được là vai trò của người thầy trong việc truyền bá và lan tỏa những giá trị đến học trò. Những điều này, máy móc hoàn toàn không thể thay thế được và người thầy luôn giữ vị trí độc tôn”.
