Từ bốn cái “không” đến hệ thống dẫn đường vô tuyến
Năm 2016, Thượng tá Lê Thị Hằng và đồng nghiệp ở Viện Hàng không Vũ trụ Viettel nhận nhiệm vụ nghiên cứu, chế tạo một thành phần then chốt của hệ thống vũ khí chiến lược công nghệ cao, với xuất phát điểm bằng bốn cái “không”: không tài liệu, không thiết bị, không kinh nghiệm, không được đào tạo chuyên sâu.
Để rút ngắn thời gian, nhóm nghiên cứu thử tìm kiếm khả năng hợp tác quốc tế. Nhưng theo Thượng tá Hằng, phần lớn đối tác không chia sẻ thông tin vì đây là công nghệ thuộc bí mật của mỗi quốc gia. Các kỹ sư Viettel đã chọn con đường tự nghiên cứu, thiết kế và chế tạo.
Bốn năm đầu, họ tích lũy kiến thức, xây dựng công cụ và cơ sở nghiên cứu. Chị Hằng cho biết nhóm đã phát triển, nghiệm thu thành công bốn dòng sản phẩm trên hệ thống vũ khí chiến lược của đơn vị và được trang bị chính thức cho Bộ Quốc phòng.
Trong đó, hệ thống dẫn đường vô tuyến tăng tầm được nghiệm thu cấp Bộ Quốc phòng năm 2022, đạt kết quả ngay lần thử nghiệm thực địa đầu tiên và vượt qua các bài kiểm tra khắt khe về khả năng chống nhiễu.
Tiếp đó, hệ thống dẫn đường vô tuyến băng tần cao được nghiệm thu thành công ngay lần bắn đầu tiên cùng hệ thống vũ khí chiến lược mới của Viện Hàng không Vũ trụ Viettel.
Theo Thượng tá Hằng, sau bốn dòng sản phẩm đã được nghiệm thu, trang bị, nhóm đang phát triển bốn dòng sản phẩm hiện đại hơn, gồm hai dòng hệ thống dẫn đường vô tuyến, sản phẩm đo cao cho vật thể bay và hệ thống quan sát, giám sát lãnh thổ bằng ra đa trên vệ tinh vẫn đang được nghiên cứu.
Để làm chủ công nghệ, Trung tâm C4 do chị Hằng làm giám đốc phải tự xây dựng năng lực thử nghiệm. Từ bảy cán bộ ban đầu, trung tâm nay có hơn 40 cán bộ, kỹ sư chuyên sâu về vô tuyến.
Theo chị Hằng, đơn vị đã xây dựng ba phòng thí nghiệm, bốn buồng đo, trong đó có một phòng đạt tiêu chuẩn khu vực và quốc tế; riêng hệ thống kiểm tra bán tự nhiên rộng gần 800m², tích hợp hơn 30 kỹ thuật tác chiến điện tử hiện đại. Song song với hạ tầng, chị tổ chức đào tạo nội bộ, tìm các khóa học từ chuyên gia nước ngoài và tạo điều kiện cho kỹ sư tham gia diễn đàn kỹ thuật.
Giám đốc Trung tâm C4 Lê Thị Hằng cũng quan tâm mở cơ hội cho nữ kỹ sư trong lĩnh vực nghiên cứu vũ khí, khí tài.
“Nhiều người vẫn nghĩ rằng, khoa học kỹ thuật - đặc biệt là công nghệ quân sự là lĩnh vực khô khan, nặng về kỹ thuật và dường như không dành cho phụ nữ. Nhưng qua hơn 10 năm gắn bó, tôi có thể khẳng định, khoa học không phân biệt giới tính”, Thượng tá Lê Thị Hằng nói.
Từ “thế trận lòng dân” đến chất lượng đào tạo sĩ quan
Trong số các cá nhân được tôn vinh, Thiếu tướng Phùng Thị Phú - Phó Cục trưởng Cục Quân huấn - Nhà trường, để lại dấu ấn ở những công việc trải từ tuyến đầu chống dịch, công tác dân vận đến đổi mới tuyển sinh, đào tạo trong Quân đội. Ở mỗi cương vị, bà đứng trước một bài toán khác nhau, nhưng điểm chung là phải đưa chủ trương thành việc làm có kết quả ở cơ sở.
Từng là giáo viên, Thiếu tướng Phùng Thị Phú gia nhập Quân đội năm 2007. Từ năm 2018 đến nay, bà đảm nhiệm các cương vị: Trưởng Ban Phụ nữ Quân đội, Phó Cục trưởng Cục Dân vận (Tổng cục Chính trị), Phó Cục trưởng Cục Nhà trường (nay là Cục Quân huấn - Nhà trường, Bộ Tổng Tham mưu).
Những năm phụ trách Ban Phụ nữ Quân đội, một trong những thử thách lớn nhất đến giữa đại dịch COVID-19. Có hơn 9 nghìn hội viên phụ nữ Quân đội thực hiện nhiệm vụ chống dịch; 1.700 người xung phong ra tuyến đầu, làm việc tại bệnh viện dã chiến, khu cách ly và các đơn vị quân y.
Khi đó, Thiếu tướng Phùng Thị Phú cùng tập thể Ban Phụ nữ Quân đội chỉ đạo, hướng dẫn các hoạt động hỗ trợ cả tuyến đầu lẫn hậu phương. Chương trình “Phụ nữ Quân đội lan tỏa yêu thương” huy động tiền và quà trị giá hơn 20 tỷ đồng; chương trình “Mẹ đỡ đầu” nhận nuôi, đỡ đầu hoặc hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí cho 962 trẻ mồ côi.
Những con số ấy cho thấy công tác phụ nữ trong Quân đội đi xa hơn việc tổ chức phong trào: khi có nhiệm vụ khó, phụ nữ có mặt; khi đồng đội và người dân gặp mất mát, tổ chức Hội tìm cách ở lại giúp đỡ.
Trên cương vị Phó Cục trưởng Cục Dân vận, Thiếu tướng Phùng Thị Phú trực tiếp tham mưu triển khai các chương trình “Nhà Đồng đội”, “Nhà Đại đoàn kết”; chỉ đạo theo dõi kế hoạch xây dựng trường học ở xã Thanh Xương và nhà sinh hoạt cộng đồng tại bản Púng Tôm, Điện Biên. Từ mái nhà, lớp học đến nơi người dân gặp gỡ, sinh hoạt, công tác dân vận góp thêm những điểm tựa cụ thể cho “thế trận lòng dân”.
Tại Cục Quân huấn - Nhà trường, câu chuyện giáo dục đặt ra với Thiếu tướng Phùng Thị Phú ở quy mô của cả hệ thống học viện, nhà trường Quân đội. Bà đã cùng tập thể tham mưu xây dựng các chuẩn chương trình đào tạo; trực tiếp chỉ đạo công tác khảo thí, kiểm định và phúc tra kết quả đào tạo sĩ quan cấp phân đội. Năm 2026, cơ quan phối hợp tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực đầu tiên trong tuyển sinh của Bộ Quốc phòng cho gần 23 nghìn thí sinh...
“Sau mỗi nhiệm vụ hoàn thành, tôi thấy vui không phải vì mình đã làm được điều gì lớn lao, mà bởi những ngày tháng trăn trở, nỗ lực, cùng tập thể tìm cách tháo gỡ từng khó khăn cuối cùng cũng mang lại một kết quả thiết thực”, Thiếu tướng Phùng Thị Phú chia sẻ.
Giải thưởng Phụ nữ Quân đội lần thứ nhất năm 2026 vinh danh các tập thể, cá nhân xuất sắc, tiêu biểu trong các lĩnh vực công tác, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Lễ trao giải thưởng dự kiến diễn ra vào ngày 15/10 tới, tại Hà Nội, với 15 tập thể và 64 cá nhân được vinh danh.
