Sự quan tâm của người dùng trẻ đối với hình thức làm việc tự do đang có xu hướng gia tăng. Dữ liệu từ Google Trends cho thấy từ khóa “freelancer” tại Việt Nam duy trì lượng tìm kiếm cao trong giai đoạn tháng 4/2025 đến tháng 4/2026, với chỉ số quan tâm phần lớn dao động ở ngưỡng 50 - 80% và tăng mạnh vào đầu tháng 4 năm nay.
Khi ổn định không còn là sự ưu tiên
Bạn Hải Yến (26 tuổi, phường Long Biên, Hà Nội), tốt nghiệp ngành Luật và có hơn 4 năm làm việc trong doanh nghiệp, từng xem công việc văn phòng là lựa chọn ổn định và phù hợp sau khi ra trường. Tuy nhiên, sau thời gian dài gắn bó, cô bắt đầu cảm nhận rõ sự lặp lại trong công việc cùng áp lực vô hình từ nhịp làm việc cố định.
“Thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng, công việc ổn định theo khung giờ 8 tiếng mỗi ngày giúp mình có sự an tâm nhất định. Nhưng khi mọi thứ lặp đi lặp lại, mình dần cảm thấy thiếu sự linh hoạt và không còn nhiều không gian để phát triển”, Yến chia sẻ.
Từ cảm giác đó, Yến quyết định rời môi trường văn phòng và chuyển sang làm việc tự do, đồng thời thử sức với các dự án bên ngoài. Cô cho biết việc thay đổi này giúp mình chủ động hơn về thời gian, dù thu nhập chưa ổn định như trước.
Cũng từng làm nhân sự tại một doanh nghiệp F&B, bạn Thùy Linh (25 tuổi, phường Tây Hồ, Hà Nội) vừa lựa chọn rẽ hướng sang công việc tự do sau gần 3 năm gắn bó với môi trường văn phòng. Khác với mong muốn thoát khỏi sự lặp lại như nhiều người, Linh cho biết quyết định của cô đến từ nhu cầu muốn mở rộng trải nghiệm và thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
“Mình không muốn bị giới hạn trong một vị trí cố định quá lâu. Khi làm tự do, mình có cơ hội tiếp cận nhiều lĩnh vực khác nhau, làm việc với các nhóm dự án đa dạng và học thêm những kỹ năng mới”, Linh chia sẻ.
Không chỉ những người đã đi làm lâu năm, ngay cả sinh viên cũng có xu hướng thay đổi định hướng nghề nghiệp. Thanh Huyền (22 tuổi, sinh sống tại Hà Nội), sinh viên ngành truyền thông, cho biết cô đã sớm xác định sẽ theo đuổi công việc tự do thay vì tìm kiếm một vị trí ổn định theo lộ trình truyền thống.
“Qua các kỳ thực tập, mình nhận ra bản thân không thực sự phù hợp với môi trường công sở cố định. Mình muốn được chủ động lựa chọn công việc và sắp xếp thời gian linh hoạt”, Huyền chia sẻ. Theo cô, yếu tố thoải mái, khả năng sáng tạo và cơ hội thử sức ở nhiều mảng công việc là lý do khiến cô lựa chọn hướng đi freelancer.
Huyền cũng thừa nhận công việc tự do đi kèm không ít rủi ro, đặc biệt là sự bấp bênh về thu nhập. Tuy nhiên, cô cho rằng đây là đánh đổi có thể chấp nhận ở giai đoạn đầu. “Mình chấp nhận thử sức để tìm ra hướng đi phù hợp. Quan trọng là mình cảm thấy có động lực và được làm điều mình muốn”, Huyền nói.
Cần “xây cầu trước khi rời bến”
Dưới góc nhìn của ThS Hạ Phan - Giám đốc Công ty Headhunt JobUp, xu hướng người trẻ không còn quá mặn mà với công việc ổn định là điều dễ hiểu trong bối cảnh hiện nay.
Bà cho rằng, thế hệ trẻ lớn lên trong thời kỳ công nghệ phát triển mạnh, tiếp cận đa dạng mô hình kiếm tiền và chứng kiến nhiều cá nhân thành công từ các nguồn thu nhập khác nhau. Điều này khiến khái niệm một công việc ổn định làm cả đời không còn là lựa chọn duy nhất.
“Bên cạnh thu nhập, người trẻ hiện nay đề cao sự tự do, quyền lựa chọn môi trường và thời gian làm việc, cũng như được làm điều mình thích. Ngay cả những doanh nghiệp từng được xem là an toàn cũng có thể cắt giảm nhân sự, vì vậy khái niệm ổn định dần không còn gắn với một công ty cụ thể mà nằm ở năng lực tự tạo ra giá trị của mỗi cá nhân”, Ths Hạ Phan phân tích.
Tuy nhiên, theo bà, không phải ai cũng phù hợp với hình thức làm việc tự do. Công việc freelance hay đa nguồn thu nhập đòi hỏi khả năng tự quản trị rất cao, từ tài chính, cảm xúc đến kỷ luật cá nhân, xây dựng thương hiệu và duy trì mạng lưới quan hệ. Đặc biệt, người lao động phải đối mặt với áp lực thu nhập không ổn định.
Bà cũng chỉ ra một rủi ro phổ biến là nhiều người trẻ mới chỉ nhìn thấy mặt nổi của công việc tự do qua mạng xã hội, nơi thường nhấn mạnh mức thu nhập cao hay lối sống linh hoạt, trong khi ít đề cập đến giai đoạn khó khăn như mất khách hàng, áp lực dòng tiền hay sự thiếu định hướng dài hạn.
“Thực tế tôi từng gặp không ít ứng viên nhảy việc liên tục hoặc rời bỏ môi trường doanh nghiệp quá sớm khi năng lực chuyên môn chưa vững. Điều này khiến các bạn mất cơ hội được đào tạo bài bản, thiếu trải nghiệm trong môi trường chuyên nghiệp và khó phát triển năng lực quản trị lâu dài”, bà nói thêm.
Từ những quan sát thực tế, ThS Hạ Phan đưa ra lời khuyên, người trẻ không nên vội rời bỏ công việc ổn định chỉ vì cảm xúc nhất thời hay xu hướng trên mạng xã hội. Trước khi đưa ra quyết định, mỗi người cần tự đánh giá kỹ lưỡng năng lực hiện tại, mức độ sẵn sàng tự kỷ luật và chịu áp lực tài chính, đồng thời xác định rõ mục tiêu là theo đuổi tự do nghề nghiệp thực sự hay chỉ đơn thuần muốn thoát khỏi áp lực công việc hiện tại.
“Nếu muốn chuyển sang làm tự do, hãy chuẩn bị theo hướng ‘xây cầu trước khi rời bến’. Tức là tận dụng thời gian đang làm việc để tích lũy kỹ năng, xây dựng mạng lưới, thử dự án bên ngoài và có quỹ tài chính an toàn. Bởi làm tự do không đồng nghĩa với ít áp lực hơn, mà là áp lực chuyển từ KPI của doanh nghiệp sang áp lực tự nuôi sống chính mình”, bà nhấn mạnh.
