Dưới 18 tuổi vẫn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự
Vụ việc nam sinh Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (xã Nội Bài, Hà Nội) đấm cô giáo trong giờ học Toán xảy ra vào khoảng 11h ngày 19/10, gây bức xúc sau khi đoạn video ghi lại sự việc lan truyền trên mạng xã hội.
Theo thông tin từ Công an TP Hà Nội, cơ quan công an đã bắt khẩn cấp nam sinh có hành vi đấm cô giáo. Hiện vụ việc đang được tiếp tục xác minh, điều tra.
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là nam sinh đang học lớp 12, đang ngồi trên ghế nhà trường thì có thể bị xử lý hình sự hay chỉ bị kỷ luật trong trường?
Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những trường hợp Bộ luật có quy định khác.
Như vậy, với độ tuổi từ 16 đến 17 tại thời điểm xảy ra vụ việc, nam sinh thuộc nhóm tuổi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự nếu hành vi được xác định đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Đánh cô giáo có thể bị xem xét theo tội cố ý gây thương tích
Một quy định đáng chú ý là Điều 134 Bộ luật Hình sự về tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
Theo điều luật này, hành vi cố ý gây thương tích có thể bị xem xét xử lý hình sự khi tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong những trường hợp được quy định cụ thể.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa hành vi đánh người và hành vi cấu thành tội cố ý gây thương tích. Cơ quan chức năng phải làm rõ diễn biến, tính chất hành vi, hậu quả đối với sức khỏe của cô giáo và những tình tiết liên quan trước khi xác định tội danh, nếu có căn cứ.
Do đó, chưa thể khẳng định nam sinh sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 khi chưa có kết luận điều tra chính thức.
Người dưới 18 tuổi phạm tội được áp dụng quy định riêng
Ngay cả khi đủ căn cứ xác định phạm tội, nếu nam sinh vẫn thuộc nhóm người dưới 18 tuổi và được áp dụng các quy định riêng của pháp luật hình sự.
Điều 91 Bộ luật Hình sự quy định việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người đó, chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ sửa chữa sai lầm và phát triển lành mạnh. Việc xử lý phải căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức, nguyên nhân và điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội.
Pháp luật cũng quy định việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết, căn cứ vào đặc điểm nhân thân, tính chất nguy hiểm của hành vi và yêu cầu phòng ngừa tội phạm. Khi quyết định hình phạt, người dưới 18 tuổi được áp dụng các nguyên tắc riêng, trong đó có quy định về mức hình phạt nhẹ hơn so với người thành niên phạm cùng tội.
Bên cạnh trách nhiệm pháp lý, nam sinh còn có thể bị xem xét kỷ luật theo quy định của ngành giáo dục. Tuy nhiên, kỷ luật nhà trường và trách nhiệm hình sự là hai vấn đề khác nhau; việc xử lý trong trường không mặc nhiên thay thế việc giải quyết theo pháp luật.
Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục xác minh, làm rõ vụ việc tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi. Hướng xử lý cụ thể đối với nam sinh sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra và căn cứ pháp luật được áp dụng.
