Minh bạch khoáng sản

Minh bạch khoáng sản
TP - Hôm qua, tại Hà Nội, lần đầu tiên các tổ chức xã hội dân sự tiên phong ở Việt Nam (VN) ngồi lại với nhau bàn việc xúc tiến thành lập một liên minh vận động chính sách liên quan đến minh bạch hóa trong lĩnh vực khai thác khoáng sản.

> Nhiều chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12-2012

Trong lúc còn có những ý kiến khác nhau về tài nguyên khoáng sản của VN, không hiểu vì lẽ gì mà quan điểm sau đây lại có vẻ thắng thế: VN là nước giàu tài nguyên khoáng sản, có tài nguyên trữ lượng lớn, thậm chí rất lớn, nhất nhì thế giới.

Đúng sai thế nào, thực tế sẽ kiểm chứng. Hiện tại, chỉ biết rằng, trong lúc chúng ta tiếp tục tự hào về tài nguyên “rừng vàng biển bạc”, lại hiển hiện một sự thật khoáng sản đang bị khai thác đến cạn kiệt, tàn phá đến chóng mặt. Thạc sỹ Nguyễn Quang Tú, Phó Viện trưởng Viện Tư vấn&Phát triển (CODE), mô tả tình trạng đó bằng hai từ “ồ ạt”.

Đoàn giám sát năm nay của Quốc hội về “thực hiện chính sách, luật pháp về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường” hẳn thấy phần nào.

Nhiều điều trong Luật Khoáng sản đã tỏ ra không phù hợp dù Luật vừa được sửa năm 2010.

Ngay cả nghị định về đấu giá khoáng sản để hướng dẫn luật này cũng có vấn đề khi vẫn xảy ra nạn khai man, quân xanh quân đỏ trong đấu giá.

Điều đó cho thấy chúng ta vẫn chưa bắt đúng bệnh. Những vấn nạn của khai thác khoáng sản như ô nhiễm, tham nhũng, thiếu minh bạch, là do đâu? Liệu có phải phần nào do thiếu sự tham gia và giám sát của các tổ chức xã hội dân sự, giới truyền thông, của cư dân bản địa, cộng đồng địa phương, trực tiếp chịu tác động của khai thác khoáng sản.

Vậy tại sao họ hầu như ít có tiếng nói, ít có cơ hội giám sát quá trình cấp phép, khai thác, giám sát các tác động môi trường và xã hội ở địa phương? Tại sao ít thấy dân tự giác tố giác các tác động tiêu cực từ khai thác khoáng sản? Nếu dân không tham gia, ai đảm bảo đã giám sát được sản lượng khai thác khoáng sản của các doanh nghiệp?

Phải thừa nhận việc một số doanh nghiệp đã thực hiện trách nhiệm đóng góp theo quy định và đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng hoặc quỹ công ích cho cộng đồng nơi khai thác.

Tuy nhiên, ngay cả các khoản đóng góp này dân lại không có thông tin và họ cũng không biết các nguồn thu được sử dụng thế nào.

Kết quả là hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như uy tín của doanh nghiệp lại bị cản trở, gây khó dễ từ chính dân địa phương.

Xuyên suốt các thực trạng nêu trên, dường như có một nguyên nhân chung: Minh bạch. Đã đến lúc phải thấy được sức mạnh của sự minh bạch khai thác khoáng sản giữa các bên liên quan.

Làm thế nào để minh bạch? Có cách nào khác hơn không ngoài việc xã hội tham gia giám sát các hoạt động khai thác khoáng sản khi chính quyền không thể làm hết mọi việc, nhất là trong lúc đang cần cắt giảm đầu tư công như hiện nay?Bởi thế, cần lắm một liên minh vận động chính sách khoáng sản ở VN. Dù muộn còn hơn không.

Theo Báo giấy
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Khó xử với Sử

Khó xử với Sử

TP - Bóng một người ngồi với Lịch sử trong phòng thi, khiến nhớ đến nhân vật chính trong tiểu thuyết “Ngồi” của Nguyễn Bình Phương. Ngồi trên mảnh đất có tên Giao Chỉ, cảm nhận “thời gian là cái gì đó lờ mờ, buồn bã”, bên cây cột đồng mang bóng huyền sử xa xăm. Để cuối cùng bỗng thấy mình ngồi bên cây cột điện giữa thời đại xô bồ lăn lóc những vỏ lon bia cùng rác rưởi, nước thải. Lịch sử, thời gian trôi xuôi thật nhanh trong mỗi con người, còn nền văn minh thì đang quay ngược.
Bùng nổ “Sóng”

Bùng nổ “Sóng”

TP - Sóng bắt đầu từ gió/Gió bắt đầu từ đâu/Em cũng không biết nữa/ Hết dịch ta gặp nhau/ Lời thơ “chế” của các bạn trẻ Gen Z không nghĩ lại có duyên đến thế với sự kiện Sóng Festival dành cho giới trẻ vừa diễn ra tại Hà Nội.
Hạnh phúc ở đâu?

Hạnh phúc ở đâu?

TP - Việc một nam sinh lớp 10 của một trường chuyên tại Hà Nội nhảy lầu tự tử ngay trước mặt cha mình, lúc 3 rưỡi sáng và để lại bức thư tuyệt mệnh là một cú sốc lớn, không chỉ với người thân nạn nhân mà cả với xã hội. Đã nhiều ngày trôi qua nhưng sự kiện ấy vẫn còn gây ám ảnh với mọi người.
Khắc chế lòng tham

Khắc chế lòng tham

TP - Tin ông chủ FLC “xộ khám” hẳn khiến nhiều nhà đầu tư chứng khoán suy sụp. Thế nhưng bằng sự quan sát, xâu chuỗi các hành động của cá nhân ông Trịnh Văn Quyết bấy lâu nay, đây là nhân quả phải đến.
Vừa đi vừa ngủ

Vừa đi vừa ngủ

TP - Thế giới có thể vừa đi vừa ngủ như những bậc đại giác ngộ được chăng? Như Chu Thần Cao Bá Quát thèm học được chiêu "vừa đi vừa ngủ" của người xưa, khi đường đời gian nan cứ nhất bộ nhất hồi khước/đi một bước như lùi một bước.
Trên thông, dưới tắc

Trên thông, dưới tắc

TP - Sáng sớm, tôi đưa con gái đến trường chưa bao lâu thì cục cưng rối rít gọi điện nhờ bố đón về. Con thông báo: “Bạn ngồi bên cạnh con là F0. Con là F1. Nhà trường cho tụi con nghỉ học về nhà tự theo dõi, 4- 5 ngày sau test lại, nếu âm tính thì tiếp tục đi học”.
Bắt mạch dòng tiền

Bắt mạch dòng tiền

TP - Chiến sự giữa Nga và Ukraine bùng phát đã tác động tiêu cực đến đời sống chính trị, kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới. Trong bối cảnh biến động này, dòng tiền đang “tá hỏa” chạy loạn khắp các thị trường.
Trắc trở về quê

Trắc trở về quê

TP - Mọi năm, từ cuối tháng 10, chị Thảo (phường Tân thuận Tây, quận 7, TPHCM) đã lên kế hoạch và đặt mua vé cho cả gia đình về Quảng Ngãi đón Tết cùng gia đình. Riêng năm nay, đến giờ này, Tết sắp cận kề, chị Thảo mới quyết định được việc về quê.
Chạnh lòng

Chạnh lòng

TP - “Đến giờ này vẫn chưa nghe nói gì chuyện thưởng Tết”, bác sĩ Phạm Thị Thanh Thúy (Bệnh viện Trưng Vương) nói sau nụ cười nhạt. Trưng Vương là bệnh viện đầu tiên tại TPHCM chuyển công năng thành bệnh viện điều trị bệnh COVID-19 và bắt đầu hoạt động kể từ giữa tháng 6/2021.