Luyện 'chuyên nhân'

TP - Cô giáo chủ nhiệm hồi cấp II của tôi từ 40 năm về trước vừa nhắn, rằng trường cũ sắp đập bỏ xây mới rồi. Thầy cô cũ mời một số cựu học sinh chúng tôi cùng về thăm lại trường xưa, để tranh thủ “níu giữ” kỷ niệm.

Vậy là dãy phòng xưa của những lứa lớp chuyên cấp II đầu tiên tỉnh Quảng Nam–Đà Nẵng sau 1975 sẽ không còn dấu tích. Cũng như dấu tích của những khối lớp chuyên cấp III đầu tiên của chúng tôi cũng đã bị xóa từ dăm bảy năm trước. Tất nhiên thành phố sau này đã có riêng ngôi trường chuyên với cơ sở vật chất đầy đủ, như mọi địa phương khác.

Là hồi ức chợt về, khi câu chuyện trường chuyên “giữ hay bỏ” lại đang gây tranh cãi, khi lại xuất hiện bảng điểm “toàn 10” của những ứng viên thi vào trường Ams Hà Nội.

Thống kê của Bộ Giáo dục, hiện cả nước cứ 100 học sinh THPT thì có 2 em học trường chuyên. Khắp 63 tỉnh, thành đều có trường chuyên, và hầu hết được đầu tư từ ngân sách. Về thành tích gần đây, cứ 10 huy chương Olympic quốc tế các loại, thì học trò chuyên chiếm khoảng hơn 3 cái một chút.

Còn tôi, 5 năm học chuyên, đã cho tôi những gì? Cho tôi cách nạp và nén năng lượng để đi đường xa chăng? Cho tôi được gặp gỡ, va chạm với những đứa bạn “quái chiêu”, những thầy cô “quái kiệt”, để nuôi dưỡng cho mình một cá tính chăng? Những đứa bạn tôi ngày ấy thay nhau giành những giải thưởng quốc tế đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất. Còn tôi, giờ hình dung lại, thấy nhiều thứ khá mờ nhòa, ngoài cảm xúc.

Sự mờ nhòa có lẽ cũng là câu chuyện thực tế với trường chuyên bây giờ, khi chúng ta vẫn chưa thể nhận rõ triết lý đào tạo của mô hình trường chuyên là gì. Trường chuyên, tất nhiên vẫn là nơi tập hợp “bọn” học giỏi, và những thầy cô giỏi, để cùng nhau mài móng vuốt làm “gà nòi” đi thi đấu, và còn gì nữa? Bây giờ những huy chương Olympic quốc tế đã “nhạt” dần hương vị. Thì thành tích ấy thực sự có tác dụng gì, đối với khoa học kỹ thuật, với nền tảng sáng tạo và phát triển của một đất nước thông qua những thành tựu cụ thể, ít ai trả lời được. Cũng như những thủ khoa, dù chỉ là một cú khích lệ ban đầu, nhưng vẫn được trọng vọng hơn mức cần thiết. Chúng ta luôn kiếm tìm thành tích, mà ít nuôi dưỡng để tạo ra được những thành tựu.    

Chúng ta chọn vào trường chuyên những điểm 10 tròn vo, đều tăm tắp trong bảng điểm. Như một lò luyện và bệ phóng để những “chuyên nhân” đua nhau kiếm những suất học bổng du học. Với tỷ lệ thành công gần như tuyệt đối. Đó là mục tiêu thiết thực và rõ ràng nhất với trường chuyên, và học sinh chuyên bây giờ? Trong khi vẫn chưa có ai thống kê tỷ lệ những “chuyên nhân” ấy trở về nước sau khi học xong. Và tỷ lệ thành công trong việc đóng góp vào sự phát triển của đất nước hiện nay.

Từ nhiều năm trước, Bộ Giáo dục từng đưa ra bộ công cụ trắc nghiệm để tuyển sinh vào trường chuyên với các chỉ số IQ (thông minh), EQ (cảm xúc), và cả AQ (Adversity Quotient) – chỉ số vượt khó, xoay chuyển nghịch cảnh để vươn lên mới được phát minh chừng mười năm trước. Nhưng những thước đo rất thiết thực ấy hầu như đã bị quên lãng, thay vào đó là những cột điểm 10 đều tăm tắp đến nhàm chán.

Trong khi AQ cũng là chỉ số hết sức cần kíp với đất nước học giỏi nhưng vẫn nghèo này.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Hãy cứ là 'con nhà khó'

Hãy cứ là 'con nhà khó'

TP - Vậy là người Việt lại phải sống trong chuỗi ngày “báo động”, từ chục ngày qua, khi dịch tái bùng phát dữ dội. Nhiều địa phương lại bị phong tỏa, mọi sinh hoạt, sản xuất kinh doanh, đi lại làm ăn bình thường buộc phải siết lại, khả năng trước mắt sẽ tiếp tục đóng băng diện rộng.
Đâu là ưu tiên số 1

Đâu là ưu tiên số 1

TP - Diễn biến dịch bệnh Covid đang ở mức cảnh giác cao nhất do phạm vi gần 20 tỉnh, thành dính dịch và biến thể siêu lây nhiễm mới. Thủ tướng Phạm Minh Chính tại phiên họp Chính phủ gần đây đã khẳng định sẵn sàng tư thế “chủ động tấn công”.
Phòng tuyến chống dịch

Phòng tuyến chống dịch

TP - Từ một cơ sở y tế hàng đầu của trung ương chuyên về khám và điều trị bệnh nhân Covid 19, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 tại Đông Anh, Hà Nội đã trở thành một “ổ dịch” lớn.
Sát hạch từ thực tiễn

Sát hạch từ thực tiễn

TP - Ba tháng đầu năm trôi qua khá êm thấm với tốc độ tăng trưởng kinh tế vào khoảng 4,5% thì làn sóng dịch bệnh bất ngờ ập tới. Tất nhiên, dịch bệnh lần này không gây bất ngờ với các nhà điều hành chính sách và người dân. Bởi vì tinh thần 5K và “mục tiêu kép” luôn được đặt ra.
Giá nào cho những cuộc vui?

Giá nào cho những cuộc vui?

TP - Vậy là điều lo lắng của nhiều người đã trở thành sự thật, khi 4 ngày gần đây đã có 32 ca mắc COVID-19 ở trong cộng đồng. Đáng lo hơn, số bệnh nhân nói trên đều có lịch trình đi lại, tiếp xúc “dày đặc”, vì vậy dịch bệnh bùng lên trong thời gian tới là điều có thể xảy ra.
Bài học Ấn Độ

Bài học Ấn Độ

TP - Một trong những bản tin đang nóng trên truyền thông: Ấn Độ chật vật chống chọi với Thần chết. COVID - 19 đã khiến khoảng 3 nghìn người Ấn Độ chết mỗi ngày và những lò thiêu người lộ thiên nghi ngút khói ám ảnh người dân toàn cầu.
Cẩn tắc vô áy náy

Cẩn tắc vô áy náy

TP - Số ca nhiễm COVID-19 tại Ấn Độ đã không thể kiểm soát, lên đến con số hàng trăm nghìn ca mỗi ngày khiến các bệnh viện không còn một chỗ trống. Truyền thông nước này miêu tả cảnh hỗn loạn của người dân tại các bệnh viện trong cơn tuyệt vọng…
Câu chuyện hòa hợp

Câu chuyện hòa hợp

TP - Cứ mỗi độ tháng Tư về, dịp kỷ niệm ngày đất nước thống nhất, non sông liền một dải, đây đó lại gợi lên câu chuyện hòa giải, hòa hợp dân tộc. Thậm chí vẫn còn những cuộc tranh cãi gay gắt.