Khởi đầu với trí tò mò
Hành trình đến với thiết kế của Trần Thị Thanh Bình (sinh viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn) bắt đầu từ những ngày rảnh rỗi sau kỳ thi đại học. Vốn yêu thích những ấn phẩm được đầu tư về hình ảnh, Thanh Bình dần nảy sinh tò mò về cách chúng được tạo ra. Cô bạn bắt đầu tự tìm kiếm các bài hướng dẫn, làm quen với công cụ và thử tái hiện lại những thiết kế mình ấn tượng.
Dấu mốc khiến Bình nghiêm túc hơn với thiết kế là khi cô bạn tự làm một tấm thiệp cho hoạt động 20/10 của lớp đại học, được lấy cảm hứng từ phong cách passport: "Đó là lần đầu tiên mình tự tay mày mò để hoàn thiện một ấn phẩm, nên đến giờ mình vẫn nhớ khá rõ".
Không bắt đầu với một kế hoạch cụ thể hay định hướng quá lớn, Bình chỉ đơn giản thử sức với những sản phẩm nhỏ. Thế nhưng, chính trải nghiệm tự tìm tòi và hoàn thiện sản phẩm ấy lại trở thành “công tắc” mở ra sự hứng thú, thôi thúc cô bạn tìm hiểu và học thiết kế nghiêm túc hơn về sau.
Dấn thân đào sâu mới thấy chông gai
Khi tự học thiết kế, việc xem hướng dẫn và thực sự làm được theo là hai chuyện khác nhau. Thanh Bình từng nhận ra điều này khi xem nhiều clip hướng dẫn thoạt đầu khá dễ dàng, nhưng đến lúc tự thực hiện, cô bạn lại loay hoay để tạo ra sản phẩm đúng với hình dung ban đầu.
Tình huống này không chỉ gặp ở những người tự học mà còn xuất hiện ở cả những bạn trẻ đang theo học chuyên ngành Thiết kế đồ họa.
Võ Thị Thu Trang (sinh viên trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng) cho rằng, mạng xã hội đã mở rộng cơ hội để các bạn trẻ tiếp cận nhiều nguồn tham khảo hơn trước nhưng cũng dễ khiến việc học chỉ dừng lại ở khâu quan sát, làm người học rơi vào một vòng lặp quen thuộc: Xem rất nhiều hướng dẫn nhưng đến khi thực hành lại không được bao nhiêu.
Chia sẻ với Hoa Học Trò Online, thầy Trần Cường Tiến (giáo viên/ co-founder tại Sand Space School) chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của mình, cho rằng việc tham khảo hay làm theo một sản phẩm có sẵn không hẳn là vấn đề. Điều quan trọng là bản thân có thực sự hiểu bản chất của sáng tạo và biết cách biến những kiến thức tiếp nhận được thành sản phẩm của riêng mình hay không.
Từ một thiết kế tham khảo hay một đoạn clip hướng dẫn cách làm, người học có thể tiếp tục thử nghiệm theo nhiều hướng khác nhau như thay đổi nội dung, hình ảnh, màu sắc hoặc sử dụng kỹ thuật vừa học để cho ra một thiết kế hoàn toàn mới.
“Đây cũng là cách để mình có thể dần chuyển từ xem để làm theo sang xem để hiểu, rồi biết cách ứng dụng những gì mình học được vào ý tưởng của mình”, thầy Tiến cho biết.
Cách học này đặc biệt hữu ích trong việc hình thành tư duy thiết kế, nền tảng chuyên môn và khả năng sáng tạo cho người học. Đặc biệt, trong bối cảnh AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình sáng tạo, từ tìm kiếm tư liệu, phát triển ý tưởng đến thử nghiệm hình ảnh, những kiến thức và kỹ năng này giúp người học vẫn có thể nắm thế “chủ động”.
"AI có thể hỗ trợ mình làm nhanh hơn hoặc mở rộng thêm góc nhìn, nhưng hướng thiết kế đi như thế nào, giải pháp nào phù hợp và sản phẩm cuối cùng ra sao vẫn cần đến quyết định của nhà thiết kế.”
Thầy Trần Cường Tiến chia sẻ.
Không cần chờ "đủ giỏi" mới bắt đầu
Với người mới, tự tin không nhất thiết phải đến từ việc biết hết mọi thứ. Công việc thiết kế đầu tiên của Bình là thực hiện bài đăng cho một fanpage, trong khi kinh nghiệm lúc ấy của bạn còn rất ít.
Để hoàn thành sản phẩm, cô bạn phải vừa làm vừa mày mò công cụ, tìm ý tưởng trên Pinterest và gần như thức cả đêm. Dù còn nhiều bỡ ngỡ, trải nghiệm này lại trở thành bước đệm giúp Bình có thêm niềm tin vào khả năng của mình để tiếp tục hành trình của mình.
Khi đã có những sản phẩm đầu tay, người học có thể bắt đầu tích lũy và xây dựng portfolio, lựa chọn thực hiện những dự án trong khả năng hiện tại thay vì chờ đến lúc cảm thấy mình đã thật sự “chuyên nghiệp”. Thời điểm này cũng là cơ hội để người học làm quen với việc trao đổi với yêu cầu của khách hàng, nhận góp ý và hoàn thiện sản phẩm qua từng lần chỉnh sửa.
“Ở những job đầu tiên, tôi nghĩ các bạn trẻ nên bắt đầu từ các dự án có phạm vi tương đối rõ và dễ kiểm soát như poster, banner, bài đăng mạng xã hội hay ấn phẩm nhỏ”, thầy Tiến khuyến khích.
Hành trình tự học thiết kế đồ họa có thể bắt đầu từ những lần thử còn vụng về, những sản phẩm chưa thật sự ưng ý hay cả lúc loay hoay không biết nên làm thế nào. Nhưng chính những thử thách đó sẽ giúp các bạn trẻ tích lũy kỹ năng, hiểu hơn về thiết kế và từng bước tìm ra định hướng rõ ràng hơn cho công việc tương lai của mình.
