Hồ Con Rùa và giai thoại 'trấn yếm long mạch' ở Sài Gòn

Thiết kế chỉ có trụ bêtông lớn cắm xuống hồ nước hình bát quái, Hồ Con Rùa (quận 3) gắn liền với giai thoại trấn yểm long mạch của Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu.

Hồ Con Rùa ở trung tâm TP HCM có tên chính thức là Công trường Quốc tế, là nút giao của các tuyến đường Phạm Ngọc Thạch, Trần Cao Vân và Võ Văn Tần. Xung quanh hồ tập trung rất nhiều nhà hàng, quán bar, cà phê nên khu vực này luôn nhộn nhịp từ sáng đến khuya.

Hồ Con Rùa và giai thoại 'trấn yếm long mạch' ở Sài Gòn ảnh 1 Tượng đài do người Phápxây dựngđầu thế kỷ 20ở vị trí Hồ Con Rùa ngày nay. Ảnh tư liệu.

Nguyên thủy vị trí Hồ Con Rùa vào năm 1790 là cổng thành Khảm Khuyết của thành Bát Quái (còn gọi là thành Quy) được xây theo lệnh vua Gia Long. Tuy nhiên, sau cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi (1833-1835), vua Minh Mạng đã cho phá thành Bát Quái và xây một ngôi thành nhỏ hơn mang tên là thành Phụng (thành Gia Định). Vị trí cửa Khảm Khuyết trở thành một điểm ở ngoài thành và nối thẳng con đường ngoài mặt tây thành xuống bến sông (đường số 16 - Catinat và bây giờ là Đồng Khởi).

Sau khi chiếm được Sài Gòn năm 1859, người Pháp đã cho phá hủy toàn bộ thành Gia Định. Năm 1878, một tháp nước được xây tại vị trí Hồ Con Rùa ngày nay để phục vụ nhu cầu cung cấp nước uống cho cư dân trong vùng. Đến năm 1921, tháp nước bị phá bỏ và con đường được mở rộng nối dài đến đường Mayer (nay là đường Võ Thị Sáu). Từ đó, vị trí này trở thành giao lộ của các tuyến đường như ngày nay.

Cũng tại vị trí này, người Pháp cho xây một tượng đài ba binh sĩ bằng đồng với hồ nước nhỏ, để đánh dấu cuộc xâm chiếm và biểu tượng của người Pháp làm chủ Đông Dương. Do đó, người dân thường gọi nó là Công trường Ba hình. Các tượng đài này tồn tại đến năm 1956 thì bị Chính quyền Việt Nam Cộng hòa phá bỏ, chỉ còn lại hồ nước nhỏ. Giao lộ cũng được đổi tên thành Công trường Chiến sĩ.

Hồ Con Rùa và giai thoại 'trấn yếm long mạch' ở Sài Gòn ảnh 2 Hồ Con Rùa năm 1972, lúc còn con rùa bằng đồng ở giữa. Ảnh tư liệu.

Sau khi người Pháp rút khỏi Việt Nam, địa điểm Công trường Chiến sĩ trở thành vòng xoay giao thông của đường Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch) và Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần - Trần Cao Vân). Thời điểm xây Hồ Con Rùa chưa được xác định chính xác, song một số tài liệu cho là nó được xây năm 1965-1967. Người thiết kế là kiến trúc sư Nguyễn Kỳ.

Trong những năm 1970 đến 1974, Hồ Con Rùa được chính quyền Việt Nam Cộng Hòa trùng tu và chỉnh trang. Trong đó có việc dựng thêm và điều chỉnh 5 cột bêtông cao có dạng năm bàn tay xòe ra giống như các cánh hoa đón đỡ một nhụy hoa.

Công trình mới này còn bao gồm một vòng xoay giao thông với đường kính khoảng gần 100 mét, được trang trí bởi cây xanh và hồ phun nước hình bát giác lớn với 4 đường đi bộ xoắn ốc đồng hướng đến khu vực trung tâm và hình tượng con rùa bằng hợp kim đội trên lưng bia đá lớn. Do đó, mới có tên gọi dân gian là Hồ Con Rùa.

Ban đầu, khu giao lộ này được đặt tên là Công trường Chiến sĩ Tự do, đến năm 1972 thì đổi tên thành Công trường Quốc tế. Tuy nhiên, đầu năm 1976, tấm bia và con rùa bị phá hủy trong một vụ nổ, dù con rùa không còn nhưng người dân vẫn quen cách gọi cũ thay vì tên chính thức.

Hồ Con Rùa và giai thoại 'trấn yếm long mạch' ở Sài Gòn ảnh 3 Hồ Con Rùa hiện nay. Ảnh: Trung Sơn.

Do có kiến trúc khá kỳ lạ, Hồ Con Rùa được gắn với giai thoại trấn yểm long mạch của tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu. Theo lời thuật của tác giả Huỳnh Bá Thành trong cuốn sách  Vụ án Hồ Con Rùa

(Nhà xuất bản Tuổi Trẻ 1982), có giai thoại truyền miệng kể là vào năm 1967 khi tướng Nguyễn Văn Thiệu lên làm tổng thống Việt Nam Cộng Hòa, đã cho mời một thầy phong thủy người Hoa nổi tiếng đến coi thế đất tại 

dinh Độc Lập

.

Ông thầy phong thủy này khen dinh được xây trên long mạch. Con rồng này có đầu nằm ngay dinh Độc Lập (vì vậy Dinh Độc lập còn có tên gọi là Phủ Đầu Rồng) và đuôi rồng nằm tại vị trí Công trường Chiến sĩ. Tuy phát hưng vượng nhưng do đuôi rồng hay vùng vẫy nên sự nghiệp không bền, cần phải cúng yểm bùa bằng cách đúc một con rùa lớn để trấn đuôi rồng không vùng vẫy, mới giữ được ngôi vị tổng thống lâu dài.

Vì vậy, ông Nguyễn Văn Thiệu đã nghe theo và cho xây dựng một hồ nước có hình bát giác, phỏng theo bát quái trận đồ, một biểu tượng phong thủy thường dùng để trấn yểm của người xưa, và cho đặt một con rùa lớn đúc bằng đồng ngay chính giữa hồ. Cũng vì thế, nhiều người cho rằng kiến trúc tháp cao giống như hình một thanh gươm hoặc một cây đinh khổng lồ đóng xuống hồ nước để giữ chặt đuôi rồng, và khuôn viên hồ nước có hình bát quái, bên giữa có hình âm dương.

Theo Theo VnExpress
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

TT-Huế: Hồ chứa đồng loạt tăng mức xả lũ, Quốc lộ 1 ách tắc do ngập lụt

TT-Huế: Hồ chứa đồng loạt tăng mức xả lũ, Quốc lộ 1 ách tắc do ngập lụt

TPO - Kể từ chiều 17/10, hồ chứa thủy lợi Tả Trạch có dung tích hơn 600 triệu m3 nước ở thượng nguồn sông Hương và hồ thủy điện Hương Điền (tỉnh TT-Huế) nhận lệnh tăng cường xả nước với lưu lượng lớn về hạ du. Trong khi đó, đoạn Quốc lộ 1 qua địa bàn tỉnh bị ngập nặng gây ách tắc giao thông và khó khăn cho việc đi lại của người dân.
Một đoạn kè biển Nhật Lệ bị sóng đánh tan hoang.

Chưa có bão, kè biển Nhật Lệ đã bị sóng đánh tan hoang

TPO - Với chiều dài hơn 800m, tuyến kè biển Nhật Lệ, thuộc xã Quang Phú, TP. Đồng Hới (Quảng Bình) được đầu tư xây dựng nhằm gia cố, bảo vệ tuyến đường du lịch ven biển Nhật Lệ. Tuyến kè này vừa được hoàn thành và đang chuẩn bị các thủ tục bàn giao thì bị sóng biển đánh tan hoang.
Bệnh viện Trung ương Huế 'đảo quân' tiếp tục chống dịch tại TPHCM

Bệnh viện Trung ương Huế 'đảo quân' tiếp tục chống dịch tại TPHCM

TPO - Để duy trì hiệu quả và tính bền vững trong cuộc chiến chống dịch COVID-19, Trung tâm Hồi sức của Bệnh viện Trung ương Huế tại TPHCM sẽ "đảo quân" tiếp tục hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ nay đến cuối năm. Sự phối hợp chặt chẽ của ngành y tế đang nâng cao hiệu quả cứu chữa cho nhóm bệnh nhân nặng và nguy kịch.
Miền Trung – Tây Nguyên tiếp tục mưa to, hơn 100 hồ thủy điện xả tràn khẩn cấp

Miền Trung – Tây Nguyên tiếp tục mưa to, hơn 100 hồ thủy điện xả tràn khẩn cấp

TPO - Mưa lớn diễn ra liên tiếp trong nhiều ngày qua khiến 109/221 hồ thủy điện tại miền Trung – Tây Nguyên phải xả tràn khẩn cấp. Một số hồ xả với lưu lượng nước lớn như A Lưới, Sông Bung 5, Sông Bung 6, Đăk Rông 3A…Ngoài ra, khu vực này còn có 2.225/5.060 hồ chứa đã đầy nước trong khi dự báo mưa lớn tiếp tục diễn ra trong những ngày tới.