Theo Vietnamnet và South China Morning Post, Zhu Zijie, 30 tuổi, rời ETH Zurich vào tháng 3 để đảm nhận vị trí phó giáo sư, đồng thời trở thành học giả trẻ thuộc chương trình Xianghui tại Đại học Phúc Đán. ETH Zurich là trường đại học hàng đầu Thuỵ Sĩ và nằm trong top đầu thế giới.
Chương trình Xianghui, được đặt theo tên hai nhân vật sáng lập của Đại học Phúc Đán là Ma Xiangbo và Li Denghui, nhằm thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc từ nước ngoài trở về.
“Thay vì tiếp tục những dự án đã có tại ETH, tôi muốn làm điều chưa ai thực hiện ở Trung Quốc. Từ khát vọng học thuật cá nhân đến tình cảm với đất nước, tôi mong những đột phá tiên phong có thể được tạo ra trong nước. Đó là lý do tôi quyết tâm trở về Trung Quốc để phát triển”, Zhu chia sẻ tại Đại học Phúc Đán hôm 25/3.
Đam mê vật lý từ sớm
Phó giáo sư Zhu Zijie bắt đầu yêu thích vật lý từ nhỏ, sau khi đọc các cuốn sách về cơ học Newton và thuyết tương đối của Einstein tại nhà.
Thời trung học, được một giáo viên phát hiện năng khiếu, anh tham gia các kỳ thi học sinh giỏi vật lý và giành giải nhất cấp tỉnh.
Theo Quantum Optics, năm 2014, Zhu theo học tại Khoa Vật lý, Đại học Bắc Kinh, một trong những cơ sở đào tạo hàng đầu Trung Quốc trong lĩnh vực này. Ngay từ học kỳ thứ hai, anh đã tham gia nhóm nghiên cứu về vật lý nguyên tử lạnh, lĩnh vực nghiên cứu các nguyên tử được làm lạnh xuống mức cực thấp, gần bằng 0 độ tuyệt đối, để quan sát các hiệu ứng lượng tử.
Thành tựu nổi bật trước tuổi 30
Sau khi tốt nghiệp năm 2018, Zhu sang ETH Zurich học cao học và sau đó tiếp tục ở lại làm nghiên cứu sau tiến sĩ hơn một năm.
Hướng nghiên cứu của anh tập trung vào mô phỏng lượng tử và tính toán lượng tử sử dụng các hệ nguyên tử siêu lạnh, nơi các nguyên tử có thể được kiểm soát để mô phỏng những hiện tượng lượng tử phức tạp vượt ngoài khả năng của máy tính cổ điển.
Năm 2024, Zhu công bố một nghiên cứu với vai trò tác giả chính trên tạp chí Science, phân tích cách các hạt di chuyển trên một “đường ray lượng tử”, nơi chúng chuyển động theo các hướng và tốc độ xác định. Nghiên cứu này góp phần làm rõ cơ chế của hiện tượng siêu dẫn nhiệt độ cao và hỗ trợ phát triển các công nghệ lượng tử trong tương lai.
Trước khi bước sang tuổi 30, Phó giáo sư Zhu đã có nhiều công trình đăng trên các tạp chí uy tín như Science, Nature Physics và Physical Review X. Gần đây, một nghiên cứu khác của anh cũng đã được chấp nhận đăng trên Nature.
Trong thời gian tới, Zhu dự định sử dụng các hệ nguyên tử lạnh để giải bài toán trạng thái cơ bản của mô hình Hubbard fermion, một thách thức lớn trong việc lý giải hiện tượng siêu dẫn nhiệt độ cao.
Sự trở về của những nhà khoa học trẻ như Zhu Zijie được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy các nghiên cứu khoa học mũi nhọn ngay trong nước, đặc biệt ở những lĩnh vực công nghệ tiên tiến như vật lý và điện toán lượng tử
