Đồi trọc gọi lũ quét

Đồi trọc gọi lũ quét
TP - Đến cữ tháng 10 là cuối mùa lũ. Vậy mà bất đồ cả vùng trời Bắc bộ sũng nước, hạ giới la liệt lũ quét, lở đất khắp nơi, người chết và mất tích hiếm khi dồn dập như thế. Rừng tự nhiên, tấm đệm hút nước khổng lồ, đâu hết cả rồi?

Rạng sáng 11/10, lũ quét đen sì chồm lên bản Hát; một cô giáo mầm non may mắn vọt lên mô đất cao. Quay lại, cô thấy bốn nếp nhà ở xã Hát Lừu thành bãi đá khổng lồ; suối Huổi Phăn hiền hoà lật ngược dòng một cách hung dữ. Cảnh ấy thấy ở huyện Trạm Tấu của Yên Bái, tỉnh miền núi phía bắc được cho là chuyên cạo rừng để bóc đá xuất khẩu, quyết hoàn thành chỉ tiêu năm sau phải cao hơn năm trước. Sáng 12/10, Yên Bái thống kê 22 người chết và mất tích thì Hoà Bình cấp báo một trận lở đất vùi 18 người.

Nghe uỳnh một phát, rồi tiếng đá, đất rào rào. Nửa quả đồi úp sấp xuống bảy mái nhà, lồ lộ cả vạt đất đá khổng lồ bên trong gần như khô khốc. Cạnh đó là dòng thác Khanh chảy quanh năm suốt tháng mà tỉnh nhà đang tính dùng để kích cầu du lịch. Ngó kỹ, hoá ra cả tảng xanh ngút tầm mắt cao 300m so với mặt nước biển ở xã Phú Cường của huyện Tân Lạc đều là rừng thứ sinh.

“Xét về giá trị sinh học và bảo vệ đất, rừng trồng với các loại cây có độ tàn che tốt đến mấy cũng không thể bằng rừng tự nhiên ngay cả khi chỉ ở dạng nghèo kiệt”, Th.S Phan Đình Nhã, Viện Tư vấn&Phát triển (CODE), nói. Rừng khắp nơi tiếp tục suy thoái bất chấp diện tích che phủ tăng khó nhọc. Hầu như rừng ven sông, suối, trên đất thấp thảy đều bị khai phá để trồng trọt, làm nhà. Những khu còn lại xuống cấp, trữ lượng gỗ thấp, và bị chia thành các đám nhỏ phân tán.

“Sự thật là chúng ta đề cập đến vấn đề rừng từ lâu rồi. Mất rừng, ta mất tất cả”, TS Nguyễn Hữu Ninh, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục&Phát triển Môi trường (CERED), nói. “Tuy nhiên, hầu như không ai quan tâm hoặc có biết nhưng lại không hành động. Hầu hết các nhà vạch chính sách chỉ tập trung phát triển kinh tế và các tổ chức hành chính chỉ hướng đến tập quyền mà thôi”, ông nhận định.

Một số rừng thứ sinh tự nhiên được phục hồi trong khi không ít rừng già bị xâm hại, đốn chặt, khai hoang. Đã thế, phần lớn diện tích tái sinh trồng loại cây mọc nhanh để phục vụ kinh tế, cây lấy gỗ ngắn ngày. Vắng bóng các ưu tiên chống suy thoái và bảo vệ rừng tự nhiên tại các vùng đầu nguồn.

34 năm đã qua kể từ khi “lá thư gửi đời sau” được đặt dưới chân đập thủy điện Hòa Bình khủng nhất Đông Nam Á. Nếu không quyết khôi phục và bảo vệ rừng tự nhiên, thủy điện Hòa Bình chưa chắc sống nổi đến năm 2100 như biểu tượng của một trong 10 đập thuỷ điện lớn nhất thế giới để hậu thế có thể mở lá thư lịch sử. “Chúng ta có nguy cơ thua to, hứng chịu thiệt hại khôn lường do thiên tai bất thường, trong cuộc chơi ở kỷ nguyên biến đổi khí hậu chỉ vì làm nghèo kiệt rừng”, TS Ninh cảnh báo.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Cuộc họp xuyên đêm

Cuộc họp xuyên đêm

TP - Có những cuộc họp Chính phủ tới tận 2 giờ sáng trong những ngày chống dịch. Bước sang ngày mới đã lâu, một số ô tô chở các bộ trưởng xuyên màn đêm về nhà. Một bộ trưởng cho biết, tần suất họp tới hơn 12 giờ đêm là bình thường tại Văn Phòng Thủ tướng.
Tiếp sức đồng bào

Tiếp sức đồng bào

TP - Phiên đấu giá tranh trực tuyến trên fanpage báo Tiền Phong khởi đầu từ trưa qua, dự kiến kết thúc vào trưa nay Chủ nhật 29/8/2021. Nhưng chưa đầy 24 tiếng, hầu hết 12 bức tranh đã có người mua. Có những tác phẩm được trả cao hơn giá bán ngay mà ban tổ chức đưa ra.
Dẹp 'giấy phép con'

Dẹp 'giấy phép con'

TP - "Hàng hóa nào cũng là thiết yếu...". Bộ trường Bộ Giao thông-Vận tải Nguyễn Văn Thể khẳng định như vậy tại một cuộc họp mới đây với một số bộ, ngành và các địa phương để tìm cách tháo gỡ vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, đặc biệt nông sản.
Luận dưới gốc cây

Luận dưới gốc cây

TP - Không ít người có trách nhiệm đang có xu hướng đổ lỗi đứt gãy chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản cho Covid. Đúng là dịch bệnh đã làm thay đổi mọi cách thức vận hành từ người dân, doanh nghiệp và cả các công sở, nhưng tư duy của loài người đâu có xơ cứng.
Cấp thiết

Cấp thiết

TP - Tuần qua, báo chí, mạng xã hội tràn ngập hình ảnh những dòng người lầm lũi vượt hàng nghìn km với đủ cách di chuyển, từ đi bộ, đạp xe đến đi xe máy, lái máy cày vượt mọi nẻo đường để tìm về nơi trú ẩn cuối cùng: Quê nhà.
Khoảng tối sau văn bản

Khoảng tối sau văn bản

TP - Công bằng mà nói, bất cứ ngành nghề nào cũng luôn có những khoảng tối trong làm ăn, kinh doanh cũng như cấp phép, chỉ có một vài người biết với nhau. Thương trường là đấu trường, chính vì vậy, cũng không hiếm trường hợp vì cạnh tranh gói thầu này, dự án kia, các doanh nghiệp sẵn sàng lật đổ, tố cáo nhau bằng đủ mọi hình thức để loại bớt đối thủ.
Cần làm nghiêm để chống dịch

Cần làm nghiêm để chống dịch

TP - “Tôi không hiểu các đồng chí triển khai thế nào, xe vẫn đổ ra ầm ầm khi tôi đi Củ Chi hay xuống quận 8 hôm nay”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói khi thị sát việc thực hiện Chỉ thị 16 tại TP.HCM ngày 24/7. Ông nhận thấy, thành phố làm không nghiêm từ đầu. “Cần làm nghiêm ngặt lại, nếu không sẽ không thể chống được dịch”, ông nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu thành phố lập lại kỷ cương trong việc thực hiện giãn cách. 
Bàn tay nhạc trưởng

Bàn tay nhạc trưởng

TP - Sau những lúng túng, cho đến nay, việc lưu thông hàng hóa giữa 19 địa phương bị phong tỏa chống dịch theo Chỉ thị 16 tới TP HCM và các tỉnh khác phần nào đã được tháo gỡ. Vai trò “nhạc trưởng” của Tổ công tác đặc biệt của Chính phủ bắt đầu phát huy tác dụng.
Nhiều kỳ vọng từ Diên Hồng

Nhiều kỳ vọng từ Diên Hồng

TP - Hơn 499 đại biểu được cử tri tín nhiệm bầu vào Quốc hội khóa XV, sáng qua (20/7) đã tề tựu về phòng họp Diên Hồng để bắt đầu cho một nhiệm kỳ mới, với nhiều kỳ vọng, song cũng phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức.