Đua nhau phát hành
Tổng công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp - mã chứng khoán: DIG) vừa thông qua việc phát hành cổ phiếu trả cổ tức năm 2025 với tỷ lệ 6%, tương ứng cổ đông sở hữu 100 cổ phần được nhận thêm 6 cổ phiếu mới.
Với hơn 796 triệu cổ phiếu đang lưu hành, ước tính DIC Corp sẽ phát hành thêm gần 48 triệu cổ phiếu để trả cổ tức. Nếu hoàn thành đợt phát hành, vốn điều lệ DIG dự kiến tăng từ hơn 7.964 tỷ đồng lên khoảng 8.442 tỷ đồng.
Tương tự, Công ty CP Bluemarq Group (mã chứng khoán: DXG) sẽ phát hành hơn 155 triệu cổ phiếu thưởng, tương ứng 14% lượng cổ phiếu đang lưu hành.
Tỷ lệ thực hiện quyền 100:14, tức cổ đông sở hữu 100 cổ phần sẽ được nhận thêm 14 cổ phiếu mới. Nếu hoàn tất phát hành, DXG sẽ tăng vốn điều lệ từ 11.141 tỷ đồng lên gần 12.700 tỷ đồng.
Công ty CP Đầu tư và Phát triển Bất động sản An Gia (mã chứng khoán: AGG) thông qua các Nghị quyết về việc phát hành cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025 và cổ phiếu thưởng theo chương trình ESOP năm 2026.
Trong đó, An Gia phát hành hơn 16 triệu cổ phiếu để trả cổ tức theo tỷ lệ 10:1. Đồng thời, AGG sẽ phát hành 2,6 triệu cổ phiếu ESOP năm 2026 với giá 10.000/cổ phiếu. Cả hai đợt phát hành dự kiến được thực hiện trong quý III - IV/2026. Nếu thành công ở 2 đợt, vốn điều lệ của AGG dự kiến sẽ tăng lên gần 1.814 tỷ đồng.
Tổng công ty CP Địa ốc Sài Gòn (Saigonres - mã chứng khoán: SGR) sắp phát hành gần 14 triệu cổ phiếu trả cổ tức năm 2024 với tỷ lệ 10:2. Với gần 70 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Saigonres sẽ phát hành thêm gần 14 triệu cổ phiếu. Sau khi hoàn tất đợt chi trả, tổng số cổ phiếu của SGR tăng lên gần 84 triệu, tương ứng vốn điều lệ được nâng lên 838 tỷ đồng.
Trước đó, phương án cổ tức năm 2024 đã được điều chỉnh từ trả tiền mặt sang phát hành cổ phiếu nhằm tăng vốn điều lệ cho công ty, tăng năng lực về vốn để thực hiện các dự án. Đối với phương án phân phối lợi nhuận năm 2025, SGR cũng quyết định giữ lại toàn bộ 76 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối để tái đầu tư thay vì thực hiện chia cổ tức bằng tiền mặt.
Áp lực thiếu vốn
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS Phạm Viết Thuận - Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM - cho rằng, việc các doanh nghiệp bất động sản ồ ạt tăng vốn điều lệ bằng phát hành cổ phiếu xuất phát từ áp lực thiếu hụt nguồn vốn lưu động trầm trọng, chi phí vay ngân hàng và trái phiếu ở mức cao, cùng nhu cầu tái cấu trúc tài chính. Vấn đề hạn chế room tín dụng chỉ là một phần nguyên nhân khách quan, trong khi nguyên nhân cốt lõi là nhu cầu tự thân về dòng tiền và thanh khoản.
Theo ông Thuận, nguyên nhân chính của hiện tượng tăng vốn là do áp lực đáo hạn trái phiếu lớn, chi phí vay ngân hàng cao, cần vốn triển khai dự án và M&A, cải thiện hệ số an toàn tài chính.
“Doanh nghiệp đang rất thiếu vốn. Phát hành cổ phiếu là cách duy nhất để hút dòng tiền trực tiếp từ cổ đông mà không làm tăng thêm gánh nặng nợ vay. Khi doanh nghiệp bất động sản ồ ạt phát hành thêm cổ phiếu, quyền lợi của cổ đông hiện hữu chịu ảnh hưởng rõ rệt do rủi ro pha loãng giá trị và suy giảm tỷ lệ sở hữu. Trên thị trường chung, động thái này tạo áp lực cung lớn lên thanh khoản, ảnh hưởng tâm lý nhà đầu tư và định giá toàn ngành”, ông Thuận nói.
Trong khi đó, chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng - Trưởng ngành Quản trị kinh doanh, khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM đánh giá, làn sóng tăng vốn hiện nay phản ánh một quá trình rộng hơn - doanh nghiệp bất động sản đang tái cấu trúc nguồn vốn và chuẩn bị năng lực tài chính cho chu kỳ phát triển mới.
Đối với rủi ro của việc ồ ạt phát hành cổ phiếu, ông Tùng nói rằng, trực tiếp nhất là pha loãng. Ví dụ, một doanh nghiệp đang có 1 tỷ cổ phiếu và lợi nhuận 2.000 tỷ đồng thì EPS là 2.000 đồng/cổ phiếu. Nếu phát hành thêm 500 triệu cổ phiếu nhưng lợi nhuận chưa tăng, EPS về mặt số học giảm xuống khoảng 1.333 đồng, tức giảm khoảng 33%. Tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết của cổ đông hiện hữu cũng có thể giảm nếu họ không được mua tương ứng.
“Ở cấp độ thị trường bất động sản, tác động tích cực đáng chú ý nhất là dịch chuyển một phần gánh nặng tài trợ từ tín dụng ngân hàng sang thị trường vốn. Đây là hướng đi cần thiết đối với một ngành có thời gian phát triển dự án dài như bất động sản. Khi vốn chủ sở hữu tăng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực hoàn thiện dự án, qua đó cải thiện nguồn cung và giảm nguy cơ dự án đình trệ do thiếu vốn”, ông Tùng nói.
Chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng cho rằng, không nên chỉ nhìn vào việc vốn điều lệ tăng bao nhiêu. Câu hỏi quan trọng hơn là mỗi đồng vốn mới tạo ra bao nhiêu lợi nhuận và dòng tiền trong tương lai. Nếu doanh nghiệp huy động 5.000 tỷ đồng để hoàn thiện các dự án đang có nhu cầu thật, đưa sản phẩm ra thị trường và tạo thêm lợi nhuận lớn hơn mức pha loãng, cổ đông có thể hưởng lợi. Ngược lại, nếu vốn mới chủ yếu dùng để bù đắp dòng tiền, xử lý nghĩa vụ cũ hoặc đầu tư dự án hiệu quả thấp thì số lượng cổ phiếu tăng nhanh hơn lợi nhuận, giá trị trên mỗi cổ phần có thể suy giảm.
