Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Trường Đại học Y Dược Cần Thơ tổ chức tọa đàm đào tạo bác sĩ nội trú trong khối ngành sức khỏe.
GS.TS Lê Ngọc Thành - Hiệu Trưởng Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) - cho biết, Việt Nam có 19 trường đại học công lập và 15 trường đại học tư thục đào tạo y khoa, trong đó, 13 trường đào tạo bác sĩ nội trú. Các trường tổ chức thi tuyển đầu vào bằng kì thi riêng, các bệnh viện thực hành tập trung và phải đóng tiền.
Theo GS. Lê Ngọc Thành, thời gian đào tạo chuyên khoa (sau khi học xong y khoa), thường kéo dài từ 4-9 năm. Tại Việt Nam, thời gian ngắn hơn, bác sĩ nội trú 3 năm, chuyên khoa I là 2 năm, chuyên khoa II là 2 năm.
Tuy nhiên, Việt Nam đang đối diện với hai thách thức: tăng số lượng bác sĩ chuyên khoa để đáp ứng nhu cầu xã hội và đảm bảo chất lượng để hội nhập quốc tế. Ông Thành cho biết, thống kê số liệu năm 2023, tổng số bác sĩ y khoa tốt nghiệp (hệ 6 năm) trên 21.500 người, nhưng chỉ có 908 bác sĩ nội trú tốt nghiệp, chiếm 4%. Trong khi đó, nhu cầu đào tạo bác sĩ nội trú năm 2026-2027 ở bệnh viện tuyến tỉnh/thành phố trở lên khoảng trên 7.500 và khả năng tiếp nhận của những bệnh viện này khoảng gần 2.000 bác sĩ nội trú.
GS Lê Ngọc Thành đưa ra đề xuất cần có một kì thi quốc gia để tuyển sinh bác sĩ nội trú. Sau khi có kết quả thi, sinh viên chọn chuyên khoa và địa điểm dựa trên thứ hạng điểm số đạt được.
GS.TS Nguyễn Hữu Tú - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, đơn vị có hơn 50 năm đào tạo bác sĩ nội trú - cho rằng, mô hình này trên thế giới đang có nhiều thay đổi đáng kể. Vì vậy, Việt Nam cần đánh giá toàn diện để định hình hướng đi phù hợp trong thời gian tới. Theo ông, đào tạo bác sĩ nội trú nên được xác định là đào tạo chuyên khoa sâu, kéo dài 4-5 năm, đồng thời điều chỉnh tiêu chí đầu vào theo hướng phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn.
Ông Tú nhìn nhận việc đổi mới đào tạo bác sĩ nội trú là cần thiết, song cần có lộ trình cụ thể. Hội đồng Y khoa quốc gia đang chuẩn bị các điều kiện để từ cuối năm 2027 tổ chức kì thi đánh giá năng lực trên phạm vi toàn quốc. Trên cơ sở đó, các cơ sở đào tạo có thể nghiên cứu tích hợp hai kì nhằm giảm áp lực cho người học.
Từ thực tế này, hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội đề xuất ba ưu tiên. Trước hết, cần tập trung xây dựng mô hình đào tạo sau đại học cho khối ngành sức khỏe, trong đó sớm sửa đổi các quy định hiện hành do đã lạc hậu, không còn phù hợp. Bên cạnh đó, cần có cơ chế tài chính, tiền lương cho bác sĩ nội trú trong quá trình đào tạo. Cuối cùng, việc xây dựng tiêu chí đầu vào, đầu ra và chuẩn hóa chương trình đào tạo cũng cần được đẩy mạnh để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.
Chấm dứt ngay tình trạng "nấm mọc sau mưa"
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho hay, trong thời gian qua, điểm nhấn quan trọng nhất chính là lần đầu tiên trong lịch sử, chức danh bác sĩ nội trú đã chính thức được đưa vào luật. Trước đây, vị thế của bác sĩ nội trú và bác sĩ chuyên khoa vẫn còn ở trạng thái "lơ lửng", chưa có khung pháp lí rõ ràng.
Việc luật hóa này là tiền đề để Bộ Y tế xây dựng các thông tư hướng dẫn chi tiết về đào tạo. Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống và không rơi vào "vòng luẩn quẩn" của việc ban hành rồi lại vướng mắc, Thứ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết của những ý kiến đóng góp sâu sát, thực tiễn từ các chuyên gia, những người trực tiếp đứng lớp và điều trị tại các bệnh viện.
Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước tình trạng mở mã ngành đào tạo y khoa tràn lan ở một số nơi. Dưới sự lỏng lẻo của các quy định cũ, nhiều cơ sở đã lợi dụng để thực hiện việc đào tạo khi chưa thực sự đủ điều kiện về thực hành.
"Không thể chấp nhận chất lượng đào tạo theo kiểu đơm hoa kết trái như nấm mọc sau mưa. Hồ sơ có thể đẹp, giấy tờ có thể đủ, nhưng đào tạo không thực chất", Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nói.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, Bộ Y tế đang quyết liệt chỉ đạo sửa đổi Nghị định 111 về đào tạo thực hành. Mục tiêu là siết chặt quy trình, đảm bảo mỗi bác sĩ khi ra trường phải có chất lượng, tương xứng với quy mô số lượng đang ngày càng tăng.
Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cho biết, Việt Nam đang có 8.441 bác sĩ nội trú và dự kiến đến năm 2026 sẽ có thêm 1.276 bác sĩ mới tốt nghiệp. Đây là lực lượng tinh hoa của ngành y. Lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định luôn luôn lắng nghe những khó khăn từ thực tiễn để đồng hành với các thầy cô, các y bác sĩ trong việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
